Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy

www.przepisy.gofin.pl
wydawca: Wydawnictwo Podatkowe GOFIN sp. z o.o. ul. Owocowa 8, 66-400 Gorzów Wlkp.
www.gofin.pl    sklep internetowy: www.sklep.gofin.pl

Wersja czasowa:
od 2021.11.20
 
zmieniony przez
§ 1 
Istniejące wersje czasowe zał. nr 2
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.07.09
2021.11.20
zmieniony przez
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Załącznik nr 2

 
Szczegółowe zasady stosowania środków ochrony indywidualnej

§ 1. Środki ochrony indywidualnej dobiera się i stosuje:

    1) w sytuacjach, kiedy nie można uniknąć zagrożeń lub wystarczająco ograniczyć związanego z nimi ryzyka przez organizację pracy lub zastosowanie środków ochrony zbiorowej;

    2) odpowiednio do występujących na stanowisku pracy zagrożeń określonych na podstawie oceny ryzyka zawodowego uwzględniającej warunki występujące w danym miejscu pracy, wymagania ergonomii i stan zdrowia pracownika.

§ 2. W zależności od stopnia zagrożenia, częstości narażenia na zagrożenie, cech stanowiska pracy każdego pracownika i skuteczności działania środków ochrony indywidualnej pracodawca powinien określić warunki stosowania środków ochrony indywidualnej, w szczególności czas i przypadki, w których powinny być używane.

§ 3. 1. Dostarczane pracownikom środki ochrony indywidualnej:

    1) nie mogą same z siebie stanowić źródła zagrożenia;

    2) dobiera się w taki sposób, aby były dopasowane do pracownika lub wyposażone w regulację umożliwiającą ich dopasowanie;

    3) w przypadku występowania więcej niż jednego zagrożenia i konieczności jednoczesnego stosowania kilku środków ochrony indywidualnej dopasowuje się je względem siebie w sposób niepowodujący zmniejszenia właściwości ochronnych tych środków.

2. Środki ochrony indywidualnej są przeznaczone do użytku osobistego. W wyjątkowych przypadkach środek ochrony indywidualnej może być używany przez więcej niż jedną osobę, jeżeli zastosowano działania wykluczające niepożądany wpływ takiego użytkowania na zdrowie i higienę korzystających z niego pracowników.

3. Środki ochrony indywidualnej wymienia się zgodnie ze wskazaniami producenta danego środka lub w przypadku utraty właściwości ochronnych. Stan środków ochrony indywidualnej jest okresowo sprawdzany i dokumentowany.

§ 4. 1. W instrukcjach bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy wymagających używania środków ochrony indywidualnej uwzględnia się informację o rodzaju tych środków koniecznych do stosowania przy wykonywaniu danej pracy. Instrukcja w sposób zrozumiały dla pracowników określa sposoby używania środków ochrony indywidualnej, ich kontroli i konserwacji.

2. Środki ochrony indywidualnej stosuje się zgodnie z ich przeznaczeniem i instrukcją bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zgodnie z instrukcją producenta danego środka.

3. W razie potrzeby, w celu zapewnienia właściwego używania środków ochrony indywidualnej, pracodawca organizuje pokazy używania tych środków.

§ 5. 1. Przed nabyciem środków ochrony indywidualnej pracodawca powinien ocenić, czy środki, które zamierza zastosować, spełniają wymagania określone w § 1 pkt 2 i § 3. Taka ocena powinna obejmować:

    1) analizę i ocenę zagrożeń w sytuacjach, o których mowa w § 1 pkt 1;

    2) określenie cech, jakie muszą posiadać środki ochrony indywidualnej, aby skutecznie chroniły przed zagrożeniami, o których mowa w pkt 1, z uwzględnieniem wszelkiego ryzyka, jakie mogą stwarzać te środki same z siebie;

    3) porównanie cech dostępnych na rynku środków ochrony indywidualnej z cechami, o których mowa w pkt 2.

2. Oceny, o której mowa w ust. 1, dokonuje się ponownie w przypadku wystąpienia zmian któregokolwiek z jej elementów.

§ 6. Przy ustalaniu niezbędnych do stosowania środków ochrony indywidualnej pracodawca uwzględnia wskazania zawarte w tabelach nr 1-3.

Tabela nr 1

ZAGROŻENIA, W PRZYPADKU KTÓRYCH JEST WYMAGANE STOSOWANIE ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ 1), 2)

Zagrożenia, w przypadku których jest wymagane stosowanie środków ochrony indywidualnej

Zagrożenia, w przypadku których jest wymagane stosowanie środków ochrony indywidualnej

Tabela nr 2

PRZYKŁADOWE RODZAJE PRAC ORAZ GAŁĘZIE I SEKTORY GOSPODARKI,
W KTÓRYCH MOŻE BYĆ WYMAGANE STOSOWANIE
ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ (ŚOI)1)

Zagrożenia

Zagrożona część ciała i rodzaj ŚOI

Przykłady działalności, w których może być wymagane użycie odpowiedniego rodzaju ŚOI

Gałęzie i sektory gospodarki

1

2

3

4

I. ZAGROŻENIA FIZYCZNE

ZAGROŻENIA FIZYCZNE - MECHANICZNE

Spadające lub wyrzucone przedmioty, zderzenia z przeszkodą i strumienie pod wysokim ciśnieniem

Czaszka:
hełm ochronny

- prace na rusztowaniach, pod nimi lub w wyznaczonej strefie pracy na wysokości i w miejscach pracy na wysokości
- prace przy stawianiu szkieletów konstrukcji i roboty drogowe
- zakładanie i zdejmowanie szalunków
- montaż i demontaż rusztowań
- prace montażowe i instalacyjne
- wyburzanie
- roboty strzałowe
- prace w wykopach, rowach, szybach i tunelach
- prace w sąsiedztwie dźwigów, urządzeń do podnoszenia, dźwignic i przenośników
- prace w wyrobiskach podziemnych, w kamieniołomach, przy otwartych wykopach
- prace przy piecach przemysłowych, zasobnikach, maszynach, silosach, zbiornikach i rurociągach
- praca przy uboju i na taśmie rozbioru w rzeźniach
- obsługa załadunku lub transport i magazynowanie
- roboty leśne
- prace na stalowych mostach, konstrukcjach stalowych, stalowych konstrukcjach hydraulicznych, wielkich piecach, w stalowniach, walcowniach, dużych zbiornikach, dużych rurociągach, instalacjach kotłowych i stacjach energetycznych
- prace ziemne i skalne
- prace z narzędziami do przykręcania śrub
- prace przy wielkich piecach, w zakładach bezpośredniej redukcji rud, stalowniach, walcowniach, kuźniach, kuźniach matrycowych i odlewniach
- prace związane z przemieszczaniem się na rowerach i rowerach z napędem mechanicznym

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej 
- produkcja, montaż i konserwacja maszyn
- budownictwo okrętowe
- prace górnicze
- wytwarzanie energii
- budowa i konserwacja infrastruktury
- hutnictwo żelaza i stali
- praca w rzeźniach
- prace manewrowe na kolei
- porty, transport i logistyka
- przemysł leśny

Oczy lub twarz: 
okulary, gogle i osłony na twarz

- prace spawalnicze i szlifierskie
- ręczne młotkowanie 
- doszczelnianie i dłutowanie
- wybieranie i przetwarzanie materiałów skalnych 
- prace z narzędziami do przykręcania śrub
- prace przy maszynach do obróbki skrawaniem materiału dającego krótkie wióry
- kucie matrycowe
- usuwanie i rozdrabnianie fragmentów 
- napylanie materiałów ściernych
- stosowanie kos do zarośli lub pilarek łańcuchowych 
- procedury dentystyczne i chirurgiczne 
- wiercenie

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej 
- produkcja, montaż i konserwacja maszyn
- budownictwo okrętowe
- prace górnicze
- wytwarzanie energii 
- budowa i konserwacja infrastruktury 
- hutnictwo żelaza i stali 
- przemysł metalurgiczny i drzewny
- cięcie kamienia
- ogrodnictwo
- opieka zdrowotna
- leśnictwo
- produkcja szkła

Kończyny dolne (części 
kończyn dolnych):
obuwie (buty, buty z wysokimi cholewami itp.) z noskami ochronnymi, obuwie z zabezpieczeniem śródstopia, obuwie antypoślizgowe

- prace przy stawianiu szkieletów konstrukcji i roboty drogowe
- zakładanie i zdejmowanie szalunków
- montaż i instalowanie rusztowań
- wyburzanie
- roboty w zakresie wysadzania
- wybieranie i obróbka materiałów skalnych
- praca przy uboju i na taśmie rozbioru w rzeźniach
- transport i magazynowanie
- prace z formami w przemyśle ceramicznym 
- prace z zamrożonym mięsem i pakowanie konserwowanej żywności 
- produkcja szkła płaskiego i szklanych pojemników, wytwarzanie oraz obróbka szkła
- prace remontowe i renowacyjne
- roboty leśne
- prace z elementami z betonu lub prefabrykowanymi, włączając w to wznoszenie i demontaż szalowania
- prace na placach budowy i w magazynach
- prace na dachu
- prace na stalowych mostach, konstrukcjach stalowych, masztach, wieżach, dźwigach, stalowych konstrukcjach hydraulicznych, wielkich piecach, w stalowniach, walcowniach, dużych zbiornikach, dużych rurociągach, dźwignicach, instalacjach kotłowych i elektrowniach
- prace przy konstrukcjach piecowych, instalacjach ogrzewania, wentylacji i prace przy montażu elementów metalowych
- prace przy wielkich piecach, w zakładach bezpośredniej redukcji rud, stalowniach, walcowniach, kuźniach, kuźniach matrycowych, podczas kucia na gorąco i podczas wyciągania
- prace w kamieniołomach i kopalniach odkrywkowych, przy wydobywaniu węgla
- prace z formami w przemyśle ceramicznym
- wyprawianie pieców w przemyśle ceramicznym
- prace manewrowe na kolei

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej 
- produkcja, montaż i konserwacja maszyn
- budownictwo okrętowe
- prace górnicze
- wytwarzanie energii 
- budowa i konserwacja infrastruktury 
- hutnictwo żelaza i stali
- praca w rzeźniach
- przedsiębiorstwa logistyczne
- przemysł wytwórczy
- przemysł szklarski
- przemysł leśny

Upadki na skutek poślizgnięcia

Stopy:
obuwie przeciwpoślizgowe 

Czaszka:
hełm ochronny

- roboty na śliskich powierzchniach 
- roboty w wilgotnym środowisku

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej
- budownictwo okrętowe
- rzeźnia
- sprzątanie
- przemysł spożywczy
- ogrodnictwo
- rybołówstwo

Upadki z wysokości

Całe ciało:
środki ochrony indywidualnej, które mają zapobiegać upadkom z wysokości lub zapewniać ochronę w razie upadku 

Czaszka:
hełm ochronny

- prace na rusztowaniach
- montaż elementów prefabrykowanych
- prace na masztach 
- prace na dachu
- praca na powierzchniach pionowych lub nachylonych
- praca w kabinach wysokich dźwignic
- praca w wysoko położonych kabinach urządzeń magazynowych
- praca w górnych częściach wież wiertniczych 
- praca w szybach i kanałach ściekowych
- prace na drabinach, klamrach i innych konstrukcjach

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej
- budownictwo okrętowe
- konserwacja infrastruktury 
- konserwacja maszyn

Drgania (wibracje)

Ręce:
rękawice ochronne 

Stopy:
obuwie antywibracyjne

- praca za pomocą ręcznych narzędzi 
- prace z wykorzystaniem maszyn i urządzeń budowlanych

- przemysł wytwórczy
- roboty budowlane
- inżynieria lądowa

Statyczny ucisk
na części ciała

Kolana (części kończyn 
dolnych):
nakolanniki

- wykładanie bloków, płytek i kostki na podłożu

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej

Stopy:
obuwie z noskami ochronnymi 

Ręce:
rękawice chroniące przed statycznym uciskiem

- wyburzanie
- obsługa ładunków

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej
- transport i magazynowanie
- obsługa techniczna

Otarcia, ukłucia, ugryzienia, cięcia lub odcięcia, zaciśnięcia, 
ukąszenia,
przekłucia
lub przebicia

Oczy lub twarz:
okulary, gogle i osłony
na twarz

- praca za pomocą ręcznych narzędzi
- spawanie i kucie
- prace spawalnicze i szlifierskie
- dłutowanie
- wybieranie i przetwarzanie materiałów skalnych 
- prace przy maszynach do obróbki skrawaniem materiału dającego krótkie wióry
- kucie matrycowe
- usuwanie i rozdrabnianie fragmentów 
- napylanie materiałów ściernych 
- stosowanie kos do zarośli lub pilarek łańcuchowych

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej
- budownictwo okrętowe
- prace górnicze
- wytwarzanie energii
- konserwacja infrastruktury
- hutnictwo żelaza i stali 
- przemysł metalurgiczny i drzewny
- cięcie kamienia
- ogrodnictwo
- leśnictwo

Ręce:
rękawice ochronne do pracy mechanicznej

- roboty z ramami ze stali
- przenoszenie obiektów o ostrych brzegach inne niż przy obsłudze maszyn, w których istnieje niebezpieczeństwo wciągnięcia rękawicy
- prace z częstym cięciem za pomocą ręcznego noża podczas produkcji lub uboju
- wymiana ostrzy w maszynach do cięcia
- roboty leśne
- prace ogrodnicze

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej 
- budownictwo okrętowe
- konserwacja infrastruktury
- przemysł wytwórczy 
- przemysł spożywczy 
- ubój 
- przemysł leśny

Przedramiona:
ochrona kończyn górnych

- prace przy cięciu i odkostnianiu mięsa

- przemysł spożywczy 
- ubój

Tułów, w tym brzuch /
kończyny dolne:
fartuch ochronny, getry, spodnie oporowe (spodnie odporne na cięcie)

- prace z częstym cięciem za pomocą ręcznego noża podczas produkcji lub uboju 
- roboty leśne

- przemysł spożywczy
- ubój
- przemysł leśny

Stopy:
obuwie z oporem penetracyjnym

- prace przy stawianiu szkieletów konstrukcji i roboty drogowe 
- wyburzanie
- zakładanie i zdejmowanie szalunków 
- roboty leśne

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej 
- budownictwo okrętowe 
- prace górnicze 
- przemysł leśny

Utknięcie, zaplątanie lub pochwycenie

Całe ciało:
odzież ochronna do
stosowania, gdy istnieje ryzyko zaplątania się w części ruchome

- prace narażające na zaplątanie się w częściach maszyn
- prace narażające na utknięcie w częściach maszyn
- prace narażające na utknięcie ubrania w częściach maszyn 
- prace narażające na zrzucenie lub zmiecenie

- budowanie maszyn
- produkcja maszyn o dużej przeciążalności 
- prace inżynierskie
- budownictwo 
- rolnictwo

ZAGROŻENIA FIZYCZNE - HAŁAS

Hałas

Narząd słuchu:
ochronniki słuchu

- prace przy prasach do metalu
- prace z wiertarkami pneumatycznymi
- prace obsługi naziemnej na lotniskach
- roboty z użyciem narzędzi ręcznych z napędem
- roboty w zakresie wysadzania
- prace przy wbijaniu pali
- obróbka drewna i prace w przemyśle włókienniczym
- obsługa maszyn i urządzeń
- obróbka metalu
- praca w suszarniach
- praca w ubojniach
- produkcja tworzyw sztucznych

- przemysł metalurgiczny
- przemysł wytwórczy
- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej
- przemysł lotniczy
- prace górnicze

ZAGROŻENIA FIZYCZNE - TERMICZNE

Wysoka temperatura
lub ogień

Twarz / cała głowa:
hełmy / przyłbice spawalnicze, hełmy / nakrycia głowy chroniące przed wysoką temperaturą lub ogniem, kaptury zabezpieczające przed wysoką temperaturą lub ogniem

- praca przy wysokich temperaturach, falach gorąca lub ognia
- prace z roztopionymi substancjami lub w ich sąsiedztwie
- praca przy spawaniu tworzyw sztucznych
- prace przy spawaniu metali

- hutnictwo żelaza i stali
- przemysł metalurgiczny
- usługi w zakresie konserwacji
- przemysł wytwórczy

Tułów, w tym brzuch / kończyny dolne:
fartuch ochronny, getry

- spawanie i kucie 
- odlewanie

- hutnictwo żelaza i stali
- przemysł metalurgiczny
- usługi w zakresie konserwacji
- przemysł wytwórczy

Ręce:
rękawice ochronne chroniące przed wysoką temperaturą lub ogniem

- spawanie i kucie
- praca przy wysokich temperaturach, falach gorąca lub ognia
- prace z roztopionymi substancjami lub w ich sąsiedztwie

- hutnictwo żelaza i stali
- przemysł metalurgiczny
- usługi w zakresie konserwacji
- przemysł wytwórczy

Przedramiona:
rękawy

- spawanie i kucie
- prace z roztopionymi substancjami lub w ich sąsiedztwie

- hutnictwo żelaza i stali
- przemysł metalurgiczny
- usługi w zakresie konserwacji
- przemysł wytwórczy

Stopy:
obuwie chroniące przed wysoką temperaturą lub ogniem

- prace z roztopionymi substancjami lub w ich sąsiedztwie

- hutnictwo żelaza i stali
- przemysł metalurgiczny
- usługi w zakresie konserwacji
- przemysł wytwórczy

Całe ciało / części ciała:
odzież ochronna chroniąca przed wysoką temperaturą lub ogniem

- praca przy wysokich temperaturach, falach gorąca lub ognia

- hutnictwo żelaza i stali 
- przemysł metalurgiczny 
- przemysł leśny

Niska temperatura

Ręce:
rękawice ochronne chroniące przed niską temperaturą 

Stopy:
obuwie chroniące przed niską temperaturą

- praca na otwartej przestrzeni w bardzo niskich temperaturach
- prace w pomieszczeniach o bardzo niskiej temperaturze
- praca z płynami kriogenicznymi

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej 
- budownictwo okrętowe 
- prace górnicze 
- przemysł spożywczy
- rolnictwo i sektor rybołówstwa

Całe ciało / części ciała, w tym głowa:
odzież ochronna chroniąca przed niską temperaturą

- praca na otwartej przestrzeni w bardzo niskich temperaturach
- prace w pomieszczeniach o bardzo niskiej temperaturze

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej 
- budownictwo okrętowe 
- prace górnicze 
- przemysł spożywczy 
- rolnictwo i sektor rybołówstwa
- transport i magazynowanie

ZAGROŻENIA FIZYCZNE - ELEKTRYCZNOŚĆ

Porażenie prądem (dotyk bezpośredni 
lub pośredni)

Cała głowa:
hełmy elektroizolacyjne
Ręce:
rękawice elektroizolacyjne
Stopy:
obuwie elektroizolacyjne
Całe ciało / ręce / stopy:
prądoprzewodzące ŚOI przeznaczone do noszenia przez wykwalifikowany personel w czasie pracy przy nominalnym napięciu
systemu zasilania do 800 kV AC i 600 kV DC

- prace pod napięciem elektrycznym lub w jego bliskości
- praca przy systemach elektrycznych

- wytwarzanie energii
- przesył i dystrybucja energii elektrycznej
- konserwacja obiektów przemysłowych
- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej

Elektryczność 
statyczna

Ręce:
rękawice antystatyczne
Stopy:
obuwie antystatyczne/przewodzące
Całe ciało:
odzież antystatyczna

- obróbka tworzyw sztucznych i gumy
- rozlewanie, gromadzenie lub ładowanie do pojemnika
- praca w pobliżu elementów o wysokich ładunkach elektrycznych, takich jak taśmy przenośnikowe
- praca z materiałami wybuchowymi

- przemysł wytwórczy
- sektor paszowy
- pakowanie roślin
- produkcja, składowanie lub transport materiałów wybuchowych 
- produkcja elektroniki

ZAGROŻENIA FIZYCZNE - PROMIENIOWANIE

Promieniowanie 
niejonizujące, w tym słoneczne (inne niż 
widzialne)

Głowa:
czapki i hełmy

- praca na otwartym powietrzu

- rybołówstwo i rolnictwo
- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej

Oczy:
okulary ochronne, gogle i osłony na twarz

- prace w warunkach promieniowania cieplnego
- prace przy piecach
- prace z laserami
- praca na otwartym powietrzu
- spawanie i cięcie gazowe
- dmuchanie szkła
- praca z lampami bakteriobójczymi

- hutnictwo żelaza i stali
- przemysł wytwórczy
- rybołówstwo i rolnictwo

Całe ciało (skóra):
ŚOI chroniące przed naturalnym i sztucznym promieniowaniem UV
Twarz/ręce:
środki ochrony skóry (np. kremy)

- praca na otwartym powietrzu
- spawanie elektryczne
- praca z lampami bakteriobójczymi
- praca z lampami ksenonowymi

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej
- budownictwo okrętowe
- prace górnicze
- wytwarzanie energii
- konserwacja infrastruktury
- rybołówstwo i rolnictwo
- przemysł leśny
- ogrodnictwo
- przemysł spożywczy
- przemysł tworzyw sztucznych
- przemysł poligraficzny

Promieniowanie
jonizujące

Oczy:
okulary ochronne / gogle chroniące przed promieniowaniem jonizującym
Ręce:
rękawice ochronne chroniące przed promieniowaniem  jonizującym

- obsługa aparatów rentgenowskich
- praca w zakresie medycznej diagnostyki radiowej
- praca z produktami promieniotwórczymi
- prace przy promieniowaniu ultrafioletowym

- opieka zdrowotna
- opieka weterynaryjna
- składowiska odpadów promieniotwórczych
- wytwarzanie energii

Tułów, w tym brzuch / części ciała:
fartuch ochronny chroniący przed promieniami rentgenowskimi / płaszcz / kamizelka / spódnica chroniące przed promieniami  rentgenowskimi

- obsługa aparatów rentgenowskich
- praca w zakresie medycznej diagnostyki radiowej

- opieka zdrowotna
- opieka weterynaryjna
- opieka dentystyczna
- urologia
- chirurgia
- radiologia interwencyjna
- laboratoria

Głowa:
nakrycia głowy, ŚOI chroniące przed chorobami mózgu (np. rozwojem nowotworu mózgu)

- medyczna działalność w miejscach, gdzie pracuje się z wykorzystaniem promieni rentgenowskich

- opieka zdrowotna
- opieka weterynaryjna
- opieka dentystyczna
- urologia
- chirurgia
- radiologia interwencyjna

Części ciała:
ŚOI chroniące przed chorobami tarczycy, ŚOI chroniące przed chorobami gonad

- obsługa aparatów rentgenowskich
- praca w zakresie medycznej diagnostyki radiowej

- opieka zdrowotna 
- opieka weterynaryjna

Całe ciało:
odzież ochronna chroniąca przed promieniowaniem  jonizującym

- praca w zakresie medycznej diagnostyki radiowej
- praca z produktami promieniotwórczymi

- wytwarzanie energii
- składowiska odpadów promieniotwórczych

II. ZAGROŻENIA CHEMICZNE (w tym związane z nanomateriałami)

ZAGROŻENIA CHEMICZNE - AEROZOLE

Cząstki stałe (pyły, opary, dym, włókna i nanomateriał)

Układ oddechowy:
wyposażenie chroniące układ oddechowy przed cząstkami stałymi

- wyburzanie
- roboty w zakresie wysadzania
- piaskowanie i polerowanie powierzchni
- praca w obecności azbestu
- użycie materiałów składających się z nanocząstek lub zawierających nanocząstki
- spawanie
- prace kominiarskie
- prace przy wykładaniu pieców i kadzi, gdzie może występować zapylenie
- prace w sąsiedztwie otworów spustowych wielkich pieców, gdzie mogą występować opary metali ciężkich
- prace w sąsiedztwie wsadów wielkich pieców

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej 
- budownictwo okrętowe 
- prace górnicze
- hutnictwo żelaza i stali
- przemysł metalurgiczny i drzewny
- przemysł motoryzacyjny
- cięcie kamienia
- przemysł farmaceutyczny
- opieka zdrowotna
- przygotowanie cytostatyków

Ręce:
rękawice ochronne chroniące przed chemikaliami i krem ochronny jako dodatkowa ochrona

- praca w obecności azbestu
- użycie materiałów składających się z nanocząstek lub zawierających nanocząstki

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej 
- budownictwo okrętowe 
- konserwacja obiektów przemysłowych

Całe ciało:
odzież ochronna chroniąca przed cząstkami stałymi

- wyburzanie
- praca w obecności azbestu
- użycie materiałów składających się z nanocząstek lub zawierających nanocząstki
- prace kominiarskie
- przygotowywanie środków ochrony roślin

- budowanie budynków
- praca przy  konstrukcjach inżynierii lądowej 
- budownictwo okrętowe 
- konserwacja obiektów przemysłowych
- rolnictwo

Oczy:
okulary, gogle i osłony na twarz

- obróbka drewna
- roboty drogowe

- górnictwo
- przemysł metalurgiczny i drzewny 
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej

Cząstki ciekłe
(mgły i opary)

Oczy:
okulary, gogle i osłony na twarz

- obróbka powierzchniowa
- prace z rozpylaczami płynów
- prace z kwasami i roztworami żrącymi, środkami odkażającymi i substancjami do usuwania korozji

- przemysł metalurgiczny
- przemysł chemiczny
- przemysł motoryzacyjny
- laboratoria
- sprzątanie

Układ oddechowy:
wyposażenie chroniące układ oddechowy przed cząstkami stałymi

- obróbka powierzchniowa (np. lakierowanie/malowanie, obróbka strumieniowo-ścierna)
- czyszczenie powierzchni

- przemysł metalurgiczny
- przemysł wytwórczy
- sektor motoryzacyjny

Ręce:
rękawice ochronne chroniące przed chemikaliami

- obróbka powierzchniowa
- czyszczenie powierzchni
- prace z rozpylaczami płynów
- prace z kwasami i roztworami żrącymi, środkami odkażającymi i substancjami do usuwania korozji

- przemysł metalurgiczny
- przemysł wytwórczy
- sektor motoryzacyjny

Całe ciało:
odzież ochronna chroniąca przed chemikaliami

- obróbka powierzchniowa
- czyszczenie powierzchni

- przemysł metalurgiczny
- przemysł wytwórczy
- sektor motoryzacyjny

ZAGROŻENIA CHEMICZNE - PŁYNY

Zanurzenie 
Rozpryski, spryskanie i strumienie

Oczy:
okulary, gogle i osłony na twarz

- prace z rozpylaczami płynów
- prace z kwasami i roztworami żrącymi, środkami odkażającymi i substancjami do usuwania korozji

- przemysł chemiczny
- przemysł motoryzacyjny
- laboratoria
- sprzątanie

Ręce:
rękawice ochronne chroniące przed chemikaliami

- prace z rozpylaczami płynów
- prace z kwasami i roztworami żrącymi, środkami odkażającymi i substancjami do usuwania korozji
- przetwarzanie materiałów powlekanych
- garbowanie
- praca w salonach fryzjerskich i kosmetycznych

- przemysł tekstylny i odzieżowy
- profesjonalne utrzymanie czystości 
- przemysł motoryzacyjny
- sektor produktów kosmetycznych i fryzjerskich

Przedramiona:
rękawy ochronne chroniące przed chemikaliami

- prace z kwasami i roztworami żrącymi, środkami odkażającymi i substancjami do usuwania korozji

- sprzątanie
- przemysł chemiczny
- profesjonalne utrzymanie czystości 
- przemysł motoryzacyjny

Stopy:
buty ochronne chroniące przed chemikaliami

- prace z rozpylaczami płynów 
- prace z kwasami i roztworami żrącymi, środkami odkażającymi i substancjami do usuwania korozji

- przemysł tekstylny i odzieżowy
- profesjonalne utrzymanie czystości 
- przemysł motoryzacyjny

Całe ciało:
odzież ochronna chroniąca przed chemikaliami

- prace z rozpylaczami płynów
- prace z kwasami i roztworami żrącymi, środkami odkażającymi i substancjami do usuwania korozji

- sprzątanie
- przemysł chemiczny
- profesjonalne utrzymanie czystości 
- przemysł motoryzacyjny
- rolnictwo

ZAGROŻENIA CHEMICZNE - GAZY I PARY

Gazy i pary

Układ oddechowy:
wyposażenie chroniące układ oddechowy przed gazami

- obróbka powierzchniowa (np. lakierowanie/malowanie, obróbka strumieniowo-ścierna)
- czyszczenie powierzchni
- prace w pomieszczeniach do fermentacji i destylacji
- praca wewnątrz zbiorników i komór fermentacyjnych
- prace w zbiornikach, w wąskich pomieszczeniach i w gazowych piecach przemysłowych, gdzie może występować gaz lub niedobór tlenu
- prace kominiarskie
- prace z narażeniem na środki odkażające i żrące substancje czyszczące
- prace w sąsiedztwie konwerterów gazowych i przewodów gazowych wielkich pieców

- przemysł metalurgiczny
- sektor motoryzacyjny
- przemysł wytwórczy
- profesjonalne utrzymanie czystości 
- produkcja napojów alkoholowych
- oczyszczalnie ścieków
- zakłady przetwarzające odpady
- przemysł chemiczny
- przemysł petrochemiczny

Ręce:
rękawice ochronne chroniące przed chemikaliami

- obróbka powierzchniowa
- czyszczenie powierzchni
- prace w pomieszczeniach do fermentacji i destylacji
- praca wewnątrz zbiorników i komór fermentacyjnych
- prace w zbiornikach, w wąskich pomieszczeniach i w gazowych piecach przemysłowych, gdzie może występować gaz lub niedobór tlenu

- przemysł metalurgiczny
- sektor motoryzacyjny
- przemysł wytwórczy
- produkcja napojów alkoholowych
- oczyszczalnie ścieków
- zakłady przetwarzające odpady
- przemysł chemiczny
- przemysł petrochemiczny

Całe ciało:
odzież ochronna chroniąca przed chemikaliami

- obróbka powierzchniowa
- czyszczenie powierzchni
- prace w pomieszczeniach do fermentacji i destylacji
- praca wewnątrz zbiorników i komór fermentacyjnych
- prace w zbiornikach, w wąskich pomieszczeniach i w gazowych piecach przemysłowych, gdzie może występować gaz lub niedobór tlenu

- przemysł metalurgiczny
- sektor motoryzacyjny
- przemysł wytwórczy
- produkcja napojów alkoholowych
- oczyszczalnie ścieków
- zakłady przetwarzające odpady
- przemysł chemiczny
- przemysł petrochemiczny

Oczy:
okulary, gogle i osłony na twarz

- malowanie za pomocą dozowników aerozolowych
- obróbka drewna
- eksploatacja górnicza

- sektor motoryzacyjny
- przemysł wytwórczy
- górnictwo
- przemysł chemiczny
- przemysł petrochemiczny

III. CZYNNIKI BIOLOGICZNE

CZYNNIKI BIOLOGICZNE zawarte w AEROZOLACH

Cząstki stałe i ciekłe

Układ oddechowy:
wyposażenie chroniące układ oddechowy przed cząstkami stałymi

- praca oznaczająca kontakt z ciałem ludzkim oraz płynami i tkankami pochodzenia zwierzęcego
- praca w obecności czynnika biologicznego

- opieka zdrowotna
- kliniki weterynaryjne
- laboratoria analizy klinicznej
- laboratoria badawcze
- domy pomocy społecznej
- usługi pomocy domowej
- oczyszczalnie ścieków
- zakłady przetwarzające odpady
- przemysł spożywczy
- produkcja biochemiczna

Ręce:
rękawice ochronne chroniące przed mikroorganizmami
Całe ciało / części ciała:
odzież ochronna chroniąca przed czynnikami biologicznymi
Oczy lub twarz:
okulary ochronne, gogle i osłony na twarz

- praca oznaczająca kontakt z ciałem ludzkim oraz płynami i tkankami pochodzenia zwierzęcego
- praca w obecności czynnika biologicznego

- opieka zdrowotna
- kliniki weterynaryjne
- laboratoria analizy klinicznej
- laboratoria badawcze
- domy pomocy społecznej
- usługi pomocy domowej
- oczyszczalnie ścieków
- zakłady przetwarzające odpady
- przemysł spożywczy

CZYNNIKI BIOLOGICZNE zawarte w PŁYNACH

Kontakt bezpośredni lub pośredni

Ręce:
rękawice ochronne chroniące przed mikroorganizmami 

Całe ciało / części ciała:
odzież ochronna chroniąca przed czynnikami biologicznymi
Oczy lub twarz:
gogle ochronne i osłony na twarz

- praca oznaczająca kontakt z ciałem ludzkim oraz płynami i tkankami pochodzenia zwierzęcego (ugryzienia, użądlenia)
- praca w obecności czynnika biologicznego

- opieka zdrowotna
- kliniki weterynaryjne
- laboratoria analizy klinicznej
- laboratoria badawcze
- domy pomocy społecznej
- usługi pomocy domowej
- oczyszczalnie ścieków
- zakłady przetwarzające odpady
- przemysł spożywczy
- przemysł leśny

Rozpryski, spryskanie i strumienie

Ręce:
rękawice ochronne chroniące przed mikroorganizmami

- praca oznaczająca kontakt z ciałem ludzkim oraz płynami i tkankami pochodzenia zwierzęcego
- praca w obecności czynnika biologicznego

- opieka zdrowotna
- kliniki weterynaryjne
- laboratoria analizy klinicznej
- laboratoria badawcze
- domy pomocy społecznej
- usługi pomocy domowej
- oczyszczalnie ścieków
- zakłady przetwarzające odpady
- przemysł spożywczy

Przedramiona:
rękawy ochronne chroniące przed mikroorganizmami

- praca oznaczająca kontakt z ciałem ludzkim oraz płynami i tkankami pochodzenia zwierzęcego
- praca w obecności czynnika biologicznego

- opieka zdrowotna
- kliniki weterynaryjne
- laboratoria analizy klinicznej
- laboratoria badawcze
- domy pomocy społecznej
- usługi pomocy domowej
- oczyszczalnie ścieków
- zakłady przetwarzające odpady
- przemysł spożywczy

Stopy / kończyny dolne:
ochrona na obuwie i getry

- praca oznaczająca kontakt z ciałem ludzkim oraz płynami i tkankami pochodzenia zwierzęcego
- praca w obecności czynnika biologicznego

- opieka zdrowotna
- kliniki weterynaryjne
- laboratoria analizy klinicznej
- laboratoria badawcze
- domy pomocy społecznej
- usługi pomocy domowej
- oczyszczalnie ścieków
- zakłady przetwarzające odpady
- przemysł spożywczy

Całe ciało:
odzież ochronna chroniąca przed czynnikami biologicznymi

- praca oznaczająca kontakt z ciałem ludzkim oraz płynami i tkankami pochodzenia zwierzęcego (ugryzienia, użądlenia)
- praca w obecności czynnika biologicznego

- opieka zdrowotna
- kliniki weterynaryjne
- laboratoria analizy klinicznej
- laboratoria badawcze
- domy pomocy społecznej
- usługi pomocy domowej
- oczyszczalnie ścieków
- zakłady przetwarzające odpady
- przemysł spożywczy

CZYNNIKI BIOLOGICZNE zawarte w OSOBACH, ZWIERZĘTACH, MATERIAŁACH ITP.

Kontakt bezpośredni lub pośredni

Ręce:
rękawice ochronne chroniące przed mikroorganizmami
Całe ciało / części ciała:
odzież ochronna chroniąca przed czynnikami biologicznymi
Oczy lub twarz:
gogle ochronne i osłony na twarz

- praca oznaczająca kontakt z ciałem ludzkim oraz płynami i tkankami pochodzenia zwierzęcego (ugryzienia, użądlenia)
- praca w obecności czynnika biologicznego

- opieka zdrowotna
- kliniki weterynaryjne
- laboratoria analizy klinicznej
- laboratoria badawcze
- domy pomocy społecznej
- usługi pomocy domowej
- oczyszczalnie ścieków
- zakłady przetwarzające odpady
- przemysł spożywczy
- przemysł leśny

IV. INNE ZAGROŻENIA

Urazy związane
z brakiem widoczności

Całe ciało:
ŚOI sygnalizujące wizualnie obecność użytkownika

- praca w pobliżu poruszających się pojazdów
- roboty asfaltowe i malowanie jezdni
- roboty kolejowe
- prace w miejscach ruchu środków transportu lądowego 
- prace obsługi naziemnej na lotniskach
- prace magazynowe

- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej 
- budownictwo okrętowe 
- prace górnicze 
- usługi transportowe i transport pasażerski
- magazyny

Uduszenie
(niedobór tlenu)

Układ oddechowy:
izolujący sprzęt do ochrony dróg oddechowych

- praca w pomieszczeniach zamkniętych
- prace w pomieszczeniach do fermentacji i destylacji
- praca wewnątrz zbiorników i komór fermentacyjnych
- prace w zbiornikach, w wąskich pomieszczeniach i w gazowych piecach przemysłowych, gdzie może występować gaz lub niedobór tlenu
- prace w szybach, kanałach ściekowych i innych obiektach podziemnych połączonych z kanałami ściekowymi

- produkcja napojów alkoholowych
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej 
- przemysł chemiczny 
- przemysł petrochemiczny
- oczyszczalnie
- zakłady wodno-kanalizacyjne

Układ oddechowy:
wyposażenie do nurkowania

- roboty podwodne

- praca przy konstrukcjach
inżynierii lądowej

Utonięcie

Całe ciało:
kamizelka ratunkowa

- praca na wodzie lub w jej pobliżu
- praca na morzu
- praca w samolocie

- rybołówstwo
- przemysł lotniczy
- budowanie budynków
- praca przy konstrukcjach inżynierii lądowej 
- budownictwo okrętowe
- doki i porty

1) Środki ochrony indywidualnej dobiera się i stosuje odpowiednio do występujących na stanowisku pracy zagrożeń określonych na podstawie oceny ryzyka zawodowego uwzględniającej warunki występujące w danym miejscu pracy, wymagania ergonomii i stan zdrowia pracownika.

Tabela nr 3

RODZAJE ŚRODKÓW OCHRONY INDYWIDUALNEJ1)

Lp.

Rodzaje środków ochrony indywidualnej

1

2

3

1

Środki ochrony głowy

hełmy ochronne

kaski

przyłbice spawalnicze

kominiarki

czapki

czepki i stożki

kapelusze

kaptury

berety

chusty

opaski

siatki na włosy chroniące przed zaplątaniem się

zestawy ochronne głowy

inne

2

Środki ochrony twarzy i oczu

okulary, w tym wydawane na receptę

soczewki kontaktowe, w tym wydawane na receptę

gogle

osłony twarzy, w tym półosłony i przyłbice

tarcze

inne

3

Środki ochrony narządu słuchu

nauszniki przeciwhałasowe (w tym np. nauszniki przeciwhałasowe przymocowane do kasku, nauszniki redukujące hałas, nauszniki ze słuchawkami)

wkładki przeciwhałasowe (w tym np. wkładki przeciwhałasowe reagujące na poziom hałasu, wkładki przeciwhałasowe dostosowane do danej osoby)

inne

4

Środki ochrony układu

oddechowego

aparaty

kaptury

maski

półmaski i ćwierćmaski

urządzenia filtrujące

sprzęt izolujący, w tym z doprowadzeniem powietrza

wyposażenie do samoratowania (sprzęt ucieczkowy)

wyposażenie do nurkowania

inne

5

Środki ochrony kończyn górnych (części)

rękawice (włącznie z mitenkami i ochroną na ramiona)

ochraniacze na palce

ochraniacze dłoni

ochraniacze nadgarstka

ochraniacze nadgarstka i przedramienia

ochraniacze łokcia

ochraniacze przedramienia i ramienia

inne

6

Środki ochrony kończyn dolnych (części)

obuwie (np. buty, w tym w pewnych okolicznościach drewniaki, buty, które mogą mieć stalowe ochraniacze na palce)

wkładki i nakładki

skarpety

zdejmowane ochraniacze podbicia

ochraniacze stopy

ochraniacze golenia

nakolanniki (ochraniacze kolana)

ochraniacze uda

akcesoria (np. kolce, raki)

getry

inne

7

Środki ochrony skóry

kremy hydrofobowe

kremy i żele hydrofilowe

preparaty chroniące przed promieniowaniem UV

inne

8

Środki ochrony części ciała (w tym tułowia i brzucha)

kombinezony

kostiumy

kurtki

bluzy

spodnie

fartuchy

płaszcze

peleryny

kamizelki

ochraniacze barku

ochraniacze klatki piersiowej

ochraniacze brzucha

ochraniacze pośladków

osłony tułowia

osłony głowy i karku

osłony na tarczycę

osłony na piersi

osłony na gonady

inne

9

Środki ochrony całego ciała

uprzęże pełne

uprzęże biodrowe

pasy ustalające pozycję podczas pracy i ograniczające przemieszczanie

linki ustalające pozycję podczas pracy

wysuwane ograniczniki upadku

pochłaniacze energii

urządzenia samozaciskowe wraz z liną kotwiczną

urządzenia do regulacji lin

urządzenia kotwiczące, które nie są przeznaczone do stałego zamocowania i które nie wymagają zapinania przed użyciem

złącza

smycze

uprzęże ratunkowe

liny bezpieczeństwa

kamizelki ratunkowe

środki sygnalizujące wizualnie obecność użytkownika

inne

1) Katalog środków ochrony indywidualnej nie jest katalogiem zamkniętym.