Kliknij ten link, aby przejść do panelu logowania.
Teraz do wszystkich płatnych Serwisów internetowych
Wydawnictwa Podatkowego GOFIN loguj się w jednym
miejscu.


Po zalogowaniu znajdziesz menu z linkiem do swojego
konta abonenta i dodatkowych opcji.

Jak szukać?»

Ujednolicone przepisy prawne - www.przepisy.gofin.pl
Aktualnie jesteś: Ujednolicone przepisy prawne (strona główna) » Kodeksy »  Ustawa z dnia 6.06.1997 r. Kodeks postępowania karnego

Ustawa z dnia 6.06.1997 r. Kodeks postępowania karnego

Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
 uwzględniający ww. zmiany
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
art. 2, art. 5, art. 14, art. 15, art. 23a, art. 28, art. 30, art. 44, art. 49, art. 49a, art. 54, art. 55, art. 56, art. 57, art. 60, art. 61, art. 75, art. 78, art. 79, art. 80, art. 80a, art. 81, art. 81a, art. 82, art. 84, art. 87a, art. 93a, art. 95, art. 95a, art. 95b, art. 97, art. 100, art. 107, art. 117a, art. 120, art. 127a, art. 127b, art. 127c, art. 132, art. 133, art. 139, art. 143, art. 144, art. 156, art. 157, art. 159, art. 162, art. 163, art. 164, art. 167, art. 168a, art. 171, art. 178, art. 178a, art. 180, art. 202, art. 203, art. 204, art. 209, art. 231, art. 232, art. 232a, art. 235, art. 236, art. 244, art. 245, art. 247, art. 249, art. 249a, art. 250, art. 251, art. 252, art. 254, art. 257, art. 258, art. 259, art. 260, art. 261, art. 263, art. 264, art. 268, art. 279, art. 285, art. 291, art. 292, art. 293, art. 297, art. 304, art. 311, art. 312, art. 313, art. 321, art. 324, art. 325a, art. 325b, art. 325c, art. 325d, art. 325e, art. 325f, art. 325i, art. 332, art. 333, art. 334, art. 336, art. 337, art. 338, art. 338a, art. 339, art. 340, art. 341, art. 343, art. 343a, art. 345, art. 346, art. 349, art. 350, art. 352, art. 353, art. 366, art. 370, art. 374, art. 376, art. 377, art. 378, art. 381, art. 384, art. 385, art. 386, art. 387, art. 389, art. 391, art. 393, art. 393a, art. 394, art. 397, art. 401, art. 402, art. 406, art. 411, art. 416, art. 418, art. 418a, art. 419, art. 422, art. 423, art. 424, art. 425, art. 427, art. 433, art. 434, art. 437, art. 438, art. 443, art. 444, art. 446, art. 447, art. 449, art. 449a, art. 450, art. 451, art. 452, art. 454, art. 457, rozdz. 50, art. 460, art. 461, art. 466, rozdz. 51, art. 468, art. 469, art. 474a, art. 475, art. 476, art. 477, art. 478, art. 479, art. 480, art. 481, art. 482, art. 483, art. 484, art. 485, art. 489, art. 492, art. 494, art. 500, art. 501, art. 517a, art. 517b, art. 517c, art. 517d, art. 517e, art. 517g, art. 517h, art. 517i, art. 517j, art. 519, art. 523, art. 524, art. 526, art. 538, art. 540, art. 540b, art. 545, rozdz. 58, art. 552, art. 552a, art. 552b, art. 553, art. 553a, art. 554, art. 555, art. 557, art. 558, art. 559, art. 603, art. 605a, art. 607b, art. 607k, art. 607t, art. 607zm, art. 611uh, art. 618, art. 622, art. 623, art. 626, art. 637a, art. 646, art. 662, art. 663,
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
art. 2, art. 5, art. 23b, art. 30, art. 41a, art. 42, art. 46, art. 47, art. 50, art. 55, art. 71, art. 75, art. 78, art. 80a, art. 81, art. 84, art. 87a, art. 96, art. 100, art. 106, art. 116, art. 132, art. 139, art. 141, art. 143, art. 147, art. 148, art. 148a, art. 152, art. 153, art. 154, art. 156, art. 156a, art. 167, art. 168a, art. 168b, art. 171, art. 213, art. 229, art. 230, art. 231, art. 236, art. 237, art. 237a, art. 237b, art. 249a, art. 250, art. 254, art. 258, art. 259, art. 279, art. 280, art. 285, art. 287, art. 293, art. 297, art. 300, art. 304, art. 306, art. 311, art. 313, art. 321, art. 325a, art. 325e, art. 325i, art. 328, art. 332, art. 333, art. 334, art. 335, art. 336, art. 337, art. 337a, art. 338, art. 338a, art. 339, art. 342, art. 343, art. 343a, art. 344a, art. 344b, art. 349, art. 352, art. 353, art. 354a, art. 366, art. 367a, art. 370, art. 376, art. 381, art. 385, art. 387, art. 389, art. 391, art. 393, art. 393a, art. 394, art. 396a, art. 402, art. 404a, art. 413, art. 418a, art. 422, art. 424, art. 425, art. 426, art. 427, art. 433, art. 434, art. 440, art. 444, art. 446, art. 447, art. 448, art. 449a, art. 450, art. 452, art. 461, art. 464, art. 502, art. 517c, art. 517d, art. 517h, art. 523, art. 524, art. 538, rozdz. 55a, art. 539a, art. 539b, art. 539c, art. 539d, art. 539e, art. 539f, art. 540b, art. 542, rozdz. 58, art. 552, art. 552a, art. 552b, art. 553, art. 553a, art. 554, art. 555, art. 557, art. 558, art. 611u, art. 611wd, art. 618f, art. 632, art. 632a, art. 672,
 zmieniony przez
zmiany w:
 Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
Wyświetl wersje poprzedzające
 Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Wyświetl późniejsze wersje
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
Dział I

Przepisy wstępne

Art. 1. Postępowanie karne w sprawach należących do właściwości sądów toczy się według przepisów niniejszego kodeksu.

Istniejące wersje czasowe art. 2
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.04.08
zmieniony przez
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 2. § 1. Przepisy niniejszego kodeksu mają na celu takie ukształtowanie postępowania karnego, aby:

    1) sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności,

    2) przez trafne zastosowanie środków przewidzianych w prawie karnym oraz ujawnienie okoliczności sprzyjających popełnieniu przestępstwa osiągnięte zostały zadania postępowania karnego nie tylko w zwalczaniu przestępstw, lecz również w zapobieganiu im oraz w umacnianiu poszanowania prawa i zasad współżycia społecznego,

    3) uwzględnione zostały prawnie chronione interesy pokrzywdzonego,

    4) rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rozsądnym terminie.

§ 2. Podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne.

Art. 3. W granicach określonych w ustawie postępowanie karne odbywa się z udziałem czynnika społecznego.

Art. 4. Organy prowadzące postępowanie karne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego.

Istniejące wersje czasowe art. 5
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 5. § 1. Oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem.

§ 2. Nie dające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego.

Art. 6. Oskarżonemu przysługuje prawo do obrony, w tym prawo do korzystania z pomocy obrońcy, o czym należy go pouczyć.

Art. 7. Organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

Art. 8. § 1. Sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu.

§ 2. Prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny są jednak wiążące.

Art. 9. § 1. Organy procesowe prowadzą postępowanie i dokonują czynności z urzędu, chyba że ustawa uzależnia je od wniosku określonej osoby, instytucji lub organu albo od zezwolenia władzy.

§ 2. Strony i inne osoby bezpośrednio zainteresowane mogą składać wnioski o dokonanie również tych czynności, które organ może lub ma obowiązek podejmować z urzędu.

Art. 10. § 1. Organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, a oskarżyciel publiczny także do wniesienia i popierania oskarżenia - o czyn ścigany z urzędu.

§ 2. Z wyjątkiem wypadków określonych w ustawie lub w prawie międzynarodowym nikt nie może być zwolniony od odpowiedzialności za popełnione przestępstwo.

Art. 11. § 1. Postępowanie w sprawie o występek, zagrożony karą pozbawienia wolności do lat 5, można umorzyć, jeżeli orzeczenie wobec oskarżonego kary byłoby oczywiście niecelowe ze względu na rodzaj i wysokość kary prawomocnie orzeczonej za inne przestępstwo, a interes pokrzywdzonego temu się nie sprzeciwia.

§ 2. Jeżeli kara za inne przestępstwo nie została prawomocnie orzeczona, postępowanie można zawiesić. Zawieszone postępowanie należy umorzyć albo podjąć przed upływem 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie o inne przestępstwo, o którym mowa w § 1.

§ 3. Postępowanie umorzone na podstawie § 1 można wznowić w wypadku uchylenia lub istotnej zmiany treści prawomocnego wyroku, z powodu którego zostało ono umorzone.

Istniejące wersje czasowe art. 12
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2014.01.27
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 12. § 1. W sprawach o przestępstwa ścigane na wniosek postępowanie z chwilą złożenia wniosku toczy się z urzędu. Organ ścigania poucza osobę uprawnioną do złożenia wniosku o przysługującym jej uprawnieniu.

§ 2. W razie złożenia wniosku o ściganie niektórych tylko sprawców obowiązek ścigania obejmuje również inne osoby, których czyny pozostają w ścisłym związku z czynem osoby wskazanej we wniosku, o czym należy uprzedzić składającego wniosek. Przepisu tego nie stosuje się do najbliższych osoby składającej wniosek.

§ 3. Wniosek może być cofnięty w postępowaniu przygotowawczym za zgodą prokuratora, a w postępowaniu sądowym za zgodą sądu - do rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej, chyba że chodzi o przestępstwo określone w art. 197 Kodeksu karnego. Ponowne złożenie wniosku jest niedopuszczalne.

Art. 13. Uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela.

Istniejące wersje czasowe art. 14
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 14. § 1. Wszczęcie postępowania sądowego następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela lub innego uprawnionego podmiotu.

§ 2. Odstąpienie oskarżyciela publicznego od wniesionego oskarżenia nie wiąże sądu.

Istniejące wersje czasowe art. 15
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 15. § 1. Policja i inne organy w zakresie postępowania karnego wykonują polecenia sądu i prokuratora oraz prowadzą pod nadzorem prokuratora śledztwo lub dochodzenie w granicach określonych w ustawie.

§ 2. Wszystkie instytucje państwowe i samorządowe są obowiązane w zakresie swego działania do udzielania pomocy organom prowadzącym postępowanie karne w terminie wyznaczonym przez te organy.

§ 3. Osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej inne niż określone w § 2, a także osoby fizyczne są obowiązane do udzielenia pomocy na wezwanie organów prowadzących postępowanie karne w zakresie i w terminie przez nie wyznaczonym, jeżeli bez tej pomocy przeprowadzenie czynności procesowej jest niemożliwe albo znacznie utrudnione.

Art. 16. § 1. Jeżeli organ prowadzący postępowanie jest obowiązany pouczyć uczestników postępowania o ciążących obowiązkach i o przysługujących im uprawnieniach, brak takiego pouczenia lub mylne pouczenie nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika postępowania lub innej osoby, której to dotyczy.

§ 2. Organ prowadzący postępowanie powinien ponadto w miarę potrzeby udzielać uczestnikom postępowania informacji o ciążących obowiązkach i o przysługujących im uprawnieniach także w wypadkach, gdy ustawa wyraźnie takiego obowiązku nie stanowi. W razie braku takiego pouczenia, gdy w świetle okoliczności sprawy było ono nieodzowne, albo mylnego pouczenia, stosuje się odpowiednio § 1.

Istniejące wersje czasowe art. 17
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.04.27
zmieniony przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.02.08
zmieniony przez
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 17. § 1. Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy:

    1) czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia,

    2) czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa,

    3) społeczna szkodliwość czynu jest znikoma,

    4) ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze,

    5) oskarżony zmarł,

    6) nastąpiło przedawnienie karalności,

    7) postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się,

    8) sprawca nie podlega orzecznictwu polskich sądów karnych,

    9) brak skargi uprawnionego oskarżyciela,

    10) brak wymaganego zezwolenia na ściganie lub wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej, chyba że ustawa stanowi inaczej,

    11) zachodzi inna okoliczność wyłączająca ściganie.

§ 2. Do chwili otrzymania wniosku lub zezwolenia władzy, od których ustawa uzależnia ściganie, organy procesowe dokonują tylko czynności nie cierpiących zwłoki w celu zabezpieczenia śladów i dowodów, a także czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy wniosek będzie złożony lub zezwolenie będzie wydane.

§ 3. Niemożność przypisania winy sprawcy czynu nie wyłącza postępowania dotyczącego zastosowania środków zabezpieczających.

Art. 18. § 1. Jeżeli czyn stanowi tylko wykroczenie, prokurator odmawiając wszczęcia postępowania lub umarzając je przekazuje sprawę Policji w celu wystąpienia z wnioskiem o ukaranie do właściwego sądu; prokurator może sam wystąpić z takim wnioskiem.

§ 2. Jeżeli sąd lub prokurator dopatruje się w czynie przewinienia dyscyplinarnego albo naruszenia obowiązków służbowych lub zasad współżycia społecznego, może odmawiając wszczęcia postępowania albo umarzając je, zwłaszcza z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu, przekazać sprawę innemu właściwemu organowi.

Art. 19. § 1. W razie stwierdzenia w postępowaniu karnym poważnego uchybienia w działaniu instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, zwłaszcza gdy sprzyja ono popełnieniu przestępstwa, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia o tym uchybieniu organ powołany do nadzoru nad daną jednostką organizacyjną, zaś w razie potrzeby także organ kontroli. Policja powiadamia prokuratora o ujawnionych przez siebie uchybieniach.

§ 2. Zawiadamiając o uchybieniu, sąd lub prokurator może zażądać nadesłania w wyznaczonym terminie wyjaśnień i podania środków podjętych w celu zapobieżenia takim uchybieniom w przyszłości.

§ 3. W razie nieudzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie można nałożyć na kierownika organu zobowiązanego do wyjaśnień karę pieniężną w wysokości do 10.000 złotych.

§ 4. Na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje zażalenie. Zażalenie na postanowienie prokuratora rozpoznaje sąd rejonowy, w którego okręgu toczy się postępowanie.

Art. 20. § 1. W razie rażącego naruszenia przez obrońcę lub pełnomocnika strony ich obowiązków procesowych sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką lub radę okręgowej izby radców prawnych, żądając od dziekana właściwej rady nadesłania w wyznaczonym, nie krótszym niż 30 dni, terminie informacji o podjętych działaniach wynikających z zawiadomienia. Odpis zawiadomienia przesyła się Ministrowi Sprawiedliwości.

§ 1a. W razie nienadesłania w wyznaczonym terminie informacji, o których mowa w § 1, można nałożyć na dziekana właściwej rady karę pieniężną w wysokości do 10.000 złotych.

§ 1b. Na postanowienie o ukaraniu przysługuje zażalenie. Na postanowienie o ukaraniu wydane przez prokuratora w postępowaniu przygotowawczym zażalenie przysługuje do sądu rejonowego, w którego okręgu toczy się postępowanie.

§ 2. W razie rażącego naruszenia obowiązków procesowych przez oskarżyciela publicznego lub prowadzącego postępowanie przygotowawcze sąd zawiadamia o tym bezpośredniego przełożonego osoby, która dopuściła się uchybienia, żądając nadesłania w wyznaczonym, nie krótszym niż 14 dni, terminie informacji o podjętych działaniach wynikających z zawiadomienia; w stosunku do Policji oraz innych organów postępowania przygotowawczego uprawnienie takie przysługuje również prokuratorowi.

§ 2a. Odpis zawiadomienia, o którym mowa w § 2, sąd przesyła Prokuratorowi Generalnemu, jeżeli uchybienia dopuścił się prokurator, a w wypadku gdy uchybienia dopuścił się oskarżyciel publiczny niebędący prokuratorem - właściwemu organowi przełożonemu w stosunku do bezpośredniego przełożonego tego oskarżyciela.

Istniejące wersje czasowe art. 21
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
2019.01.01
zmieniony przez
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 21. § 1. O ukończeniu postępowania toczącego się z urzędu przeciw osobom zatrudnionym w instytucjach państwowych, samorządowych i społecznych, uczniom i słuchaczom szkół oraz żołnierzom należy bezzwłocznie zawiadomić przełożonych tych osób.

§ 2. Prokurator zawiadamia również o wszczęciu postępowania przeciw funkcjonariuszom publicznym, a o wszczęciu postępowania przeciw innym osobom, o których mowa w § 1 - jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny.

Istniejące wersje czasowe art. 22
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.04.27
zmieniony przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 22. § 1. Jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, a w szczególności jeżeli nie można ująć oskarżonego albo nie może on brać udziału w postępowaniu z powodu choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby, postępowanie zawiesza się na czas trwania przeszkody.

§ 2. Na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania przysługuje zażalenie.

§ 3. W czasie zawieszenia postępowania należy jednak dokonać odpowiednich czynności w celu zabezpieczenia dowodów przed ich utratą lub zniekształceniem.

Art. 23. W sprawie o przestępstwo popełnione na szkodę małoletniego, we współdziałaniu z małoletnim lub w okolicznościach, które mogą świadczyć o demoralizacji małoletniego albo o gorszącym wpływie na niego, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia sąd rodzinny w celu rozważenia środków przewidzianych w przepisach o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Istniejące wersje czasowe art. 23a
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 23a. § 1. Sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może z inicjatywy lub za zgodą pokrzywdzonego i oskarżonego, skierować sprawę do instytucji lub osoby godnej zaufania w celu przeprowadzenia postępowania mediacyjnego między pokrzywdzonym i oskarżonym.

§ 2. Postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż miesiąc, a jego okresu nie wlicza się do czasu trwania postępowania przygotowawczego.

§ 3. Postępowania mediacyjnego nie może prowadzić osoba, co do której w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności określone w art. 40-42, czynny zawodowo sędzia, prokurator, adwokat, radca prawny, a także aplikant do tychże zawodów albo inna osoba zatrudniona w sądzie, prokuraturze lub innej instytucji uprawnionej do ścigania przestępstw.

§ 4. Instytucja lub osoba godna zaufania sporządza, po przeprowadzeniu postępowania mediacyjnego, sprawozdanie z jego przebiegu i wyników.

§ 5. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, warunki, jakim powinny odpowiadać instytucje i osoby uprawnione do przeprowadzenia mediacji, sposób ich powoływania i odwoływania, zakres i warunki udostępniania akt instytucjom i osobom uprawnionym do przeprowadzenia mediacji oraz sposób i tryb postępowania mediacyjnego, mając na uwadze potrzebę skutecznego przeprowadzenia tego postępowania.

Istniejące wersje czasowe art. 23b
2015.07.01
dodany przez
2016.04.15
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 23b

Dział II

Sąd

Rozdział 1

Właściwość i skład sądu

Art. 24. § 1. Sąd rejonowy orzeka w pierwszej instancji we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw przekazanych ustawą do właściwości innego sądu.

§ 2. Sąd rejonowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze w wypadkach wskazanych w ustawie.

Istniejące wersje czasowe art. 25
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2010.04.19
zmieniony przez
2010.09.08
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.07.13
zmieniony przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 25. § 1. Sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o następujące przestępstwa:

    1) o zbrodnie określone w Kodeksie karnym oraz w ustawach szczególnych,

    2) o występki określone w rozdziałach XVI i XVII oraz w art. 140-142, art. 148 § 4, art. 149, art. 150 § 1, art. 151-154, art. 156 § 3, art. 158 § 3, art. 163 § 3 i 4, art. 165 § 1, 3 i 4, art. 166 § 1, art. 173 § 3 i 4, art. 185 § 2, art. 210 § 2, art. 253 § 2, art. 258 § 1-3, art. 265 § 1 i 2, art. 269, art. 278 § 1 i 2 w zw. z art. 294, art. 284 § 1 i 2 w zw. z art. 294, art. 286 § 1 w zw. z art. 294, art. 287 § 1 w zw. z art. 294, art. 296 § 3 oraz art. 299 Kodeksu karnego,

    3) o występki, które z mocy przepisu szczególnego należą do właściwości sądu okręgowego.

§ 2. Sąd apelacyjny, na wniosek sądu rejonowego, może przekazać do rozpoznania sądowi okręgowemu, jako sądowi pierwszej instancji, sprawę o każde przestępstwo, ze względu na szczególną wagę lub zawiłość sprawy.

§ 3. Sąd okręgowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych w pierwszej instancji w sądzie rejonowym oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

Art. 26. Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych w pierwszej instancji w sądzie okręgowym oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

Art. 27. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje oraz środki odwoławcze i inne sprawy w wypadkach określonych w ustawie.

Istniejące wersje czasowe art. 28
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 28. § 1. Na rozprawie głównej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sędzia ma prawa i obowiązki przewodniczącego.

§ 2. W sprawach o zbrodnie sąd orzeka w składzie jednego sędziego i dwóch ławników.

§ 3. Ze względu na szczególną zawiłość sprawy sąd pierwszej instancji może postanowić o rozpoznaniu jej w składzie trzech sędziów.

§ 4. W sprawach o przestępstwa, za które ustawa przewiduje karę dożywotniego pozbawienia wolności, sąd orzeka w składzie dwóch sędziów i trzech ławników.

Art. 29. § 1. Na rozprawie apelacyjnej i kasacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2. Apelację lub kasację od wyroku orzekającego karę dożywotniego pozbawienia wolności rozpoznaje sąd w składzie pięciu sędziów.

Istniejące wersje czasowe art. 30
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 30. § 1. Na posiedzeniu sąd rejonowy i sąd okręgowy orzeka jednoosobowo, a sąd apelacyjny i Sąd Najwyższy - w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2. Sąd odwoławczy na posiedzeniu orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Art. 31. § 1. Miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu popełniono przestępstwo.

§ 2. Jeżeli przestępstwo popełniono na polskim statku wodnym lub powietrznym, a § 1 nie może mieć zastosowania, właściwy jest sąd macierzystego portu statku.

§ 3. Jeżeli przestępstwo popełniono w okręgu kilku sądów, właściwy jest ten sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

Art. 32. § 1. Jeżeli nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa, właściwy jest sąd, w którego okręgu:

    1) ujawniono przestępstwo,

    2) ujęto oskarżonego,

    3) oskarżony przed popełnieniem przestępstwa stale mieszkał lub czasowo przebywał

- zależnie od tego, gdzie najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli przestępstwo popełniono za granicą.

§ 3. Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej sądu według przepisów poprzedzających, sprawę rozpoznaje sąd właściwy dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy.

Art. 33. § 1. Jeżeli tę samą osobę oskarżono o kilka przestępstw, a sprawy należą do właściwości różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

§ 2. Jeżeli sprawy należą do właściwości sądów różnego rzędu, sprawę rozpoznaje sąd wyższego rzędu.

Art. 34. § 1. Sąd właściwy dla sprawców przestępstw jest również właściwy dla pomocników, podżegaczy oraz innych osób, których przestępstwo pozostaje w ścisłym związku z przestępstwem sprawcy, jeżeli postępowanie przeciwko nim toczy się jednocześnie.

§ 2. Sprawy osób wymienionych w § 1 powinny być połączone we wspólnym postępowaniu; przepis art. 33 stosuje się odpowiednio.

§ 3. Jeżeli zachodzą okoliczności utrudniające łączne rozpoznanie spraw, o których mowa w § 1 i 2, można wyłączyć i odrębnie rozpoznać sprawę poszczególnych osób lub o poszczególne czyny; sprawa wyłączona podlega rozpoznaniu przez sąd właściwy według zasad ogólnych.

Art. 35. § 1. Sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi.

§ 2. Jeżeli sąd na rozprawie głównej stwierdza, że nie jest właściwy miejscowo lub że właściwy jest sąd niższego rzędu, może przekazać sprawę innemu sądowi jedynie wtedy, gdy powstaje konieczność odroczenia rozprawy.

§ 3. Na postanowienie w kwestii właściwości przysługuje zażalenie.

Art. 36. Sąd wyższego rzędu nad sądem właściwym może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli większość osób, które należy wezwać na rozprawę, zamieszkuje blisko tego sądu, a z dala od sądu właściwego.

Art. 37. Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.

Art. 38. § 1. Spór o właściwość między sądami równorzędnymi rozstrzyga ostatecznie sąd wyższego rzędu nad sądem, który pierwszy wszczął spór.

§ 2. W czasie trwania sporu każdy z tych sądów przedsiębierze czynności nie cierpiące zwłoki.

Art. 39. Jeżeli sąd wojskowy przekaże sprawę sądowi powszechnemu lub nie przyjmie sprawy przekazanej mu przez sąd powszechny, sprawę rozpoznaje sąd powszechny.

Rozdział 2

Wyłączenie sędziego

Istniejące wersje czasowe art. 40
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.04.03
zmieniony przez
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 40. § 1. Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli:

    1) sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio,

    2) jest małżonkiem strony lub pokrzywdzonego albo ich obrońcy, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób,

    3) jest krewnym lub powinowatym w linii prostej, a w linii bocznej aż do stopnia pomiędzy dziećmi rodzeństwa osób wymienionych w pkt 2 albo jest związany z jedną z tych osób węzłem przysposobienia, opieki lub kurateli,

    4) był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy, albo w tej samej sprawie był przesłuchany w charakterze świadka lub występował jako biegły,

    5) brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze,

    6) brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub wydał zaskarżone zarządzenie,

    7) brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone,

    8) (uchylony)

    9) brał udział w wydaniu orzeczenia, co do którego wniesiono sprzeciw,

    10) prowadził mediację.

§ 2. Powody wyłączenia trwają mimo ustania uzasadniającego je małżeństwa, wspólnego pożycia, przysposobienia, opieki lub kurateli.

§ 3. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie lub zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tego wniosku lub tej kasacji.

Art. 41. § 1. Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

§ 2. Wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony na podstawie § 1 po rozpoczęciu przewodu sądowego, pozostawia się bez rozpoznania, chyba że przyczyna wyłączenia powstała lub stała się stronie wiadoma dopiero po rozpoczęciu przewodu.

Istniejące wersje czasowe art. 41a
2016.04.15
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 41a

Istniejące wersje czasowe art. 42
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 42. § 1. Wyłączenie następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony.

§ 2. Jeżeli sędzia uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go z mocy art. 40, wyłącza się, składając oświadczenie na piśmie do akt, a na jego miejsce wstępuje inny sędzia.

§ 3. Sędzia, co do którego zgłoszono wniosek o wyłączenie na podstawie art. 41, może złożyć do akt stosowne oświadczenie na piśmie i powstrzymuje się od udziału w sprawie; jest jednak obowiązany przedsięwziąć czynności nie cierpiące zwłoki.

§ 4. Poza wypadkiem określonym w § 2 o wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie; w składzie orzekającym w kwestii wyłączenia nie może brać udziału sędzia, którego dotyczy wyłączenie. W razie niemożności utworzenia takiego składu sądu, w kwestii wyłączenia orzeka sąd wyższego rzędu.

Art. 43. Jeżeli z powodu wyłączenia sędziów rozpoznanie sprawy w danym sądzie jest niemożliwe, sąd wyższego rzędu przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu.

Istniejące wersje czasowe art. 44
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 44. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do ławników.

Istniejące wersje czasowe działu III
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.04.27
zmieniony przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Dział III

 Strony, obrońcy, pełnomocnicy, przedstawiciel społeczny

Rozdział 3

Oskarżyciel publiczny

Istniejące wersje czasowe art. 45
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2010.03.31
zmieniony przez
2016.03.04
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 45. § 1. Oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami jest prokurator.

§ 1a. W wypadkach określonych w ustawie czynności procesowe wykonuje prokurator bezpośrednio przełożony lub prokurator nadrzędny.

§ 1b. Prokuratorem nadrzędnym jest prokurator kierujący jednostką organizacyjną wyższego stopnia, a także prokurator tej jednostki lub prokurator delegowany do niej w zakresie zleconych mu czynności.

§ 1c. (uchylony)

§ 2. Inny organ państwowy może być oskarżycielem publicznym z mocy szczególnych przepisów ustawy, określających zakres jego działania.

Istniejące wersje czasowe art. 46
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 46. W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego udział prokuratora w rozprawie jest obowiązkowy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Istniejące wersje czasowe art. 47
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 47. § 1. Przepisy art. 40 § 1 pkt 1-4, 6 i 10, § 2 oraz art. 41 i 42 stosuje się odpowiednio do prokuratora, innych osób prowadzących postępowanie przygotowawcze oraz innych oskarżycieli publicznych.

§ 2. Osoby wymienione w § 1 ulegają również wyłączeniu, jeżeli brały udział w sprawie jako obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel społeczny albo przedstawiciel ustawowy strony.

Art. 48. § 1. O wyłączeniu prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze oraz oskarżyciela publicznego orzeka prokurator nadzorujący postępowanie lub bezpośrednio przełożony.

§ 2. Czynności dokonane przez osobę podlegającą wyłączeniu, zanim ono nastąpiło, nie są z tej przyczyny bezskuteczne; jednakże czynność dowodową należy na żądanie strony, w miarę możności, powtórzyć.

Rozdział 4

Pokrzywdzony

Istniejące wersje czasowe art. 49
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 49. § 1. Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.

§ 2. Pokrzywdzonym może być także instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, choćby nie miała osobowości prawnej.

§ 3. Za pokrzywdzonego uważa się zakład ubezpieczeń w zakresie, w jakim pokrył szkodę wyrządzoną pokrzywdzonemu przez przestępstwo lub jest zobowiązany do jej pokrycia.

§ 3a. W sprawach o przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, o których mowa w art. 218-221 oraz w art. 225 § 2 Kodeksu karnego, organy Państwowej Inspekcji Pracy mogą wykonywać prawa pokrzywdzonego, jeżeli w zakresie swego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły o wszczęcie postępowania.

§ 4. W sprawach o przestępstwa, którymi wyrządzono szkodę w mieniu instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, jeżeli nie działa organ pokrzywdzonej instytucji, prawa pokrzywdzonego mogą wykonywać organy kontroli państwowej, które w zakresie swojego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły o wszczęcie postępowania.

Istniejące wersje czasowe art. 49a
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 49a. Jeżeli nie wytoczono powództwa cywilnego, pokrzywdzony, a także prokurator, może aż do zakończenia pierwszego przesłuchania pokrzywdzonego na rozprawie głównej złożyć wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 Kodeksu karnego.

Istniejące wersje czasowe art. 50
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 50. W postępowaniu sądowym z uprawnień pokrzywdzonego określonych w art. 53 i 62 nie może korzystać osoba występująca w tej samej sprawie w charakterze oskarżonego, z wyjątkiem przewidzianym w art. 497 i 498 § 3.

Art. 51. § 1. Za pokrzywdzonego, który nie jest osobą fizyczną, czynności procesowych dokonuje organ uprawniony do działania w jego imieniu.

§ 2. Jeżeli pokrzywdzonym jest małoletni albo ubezwłasnowolniony całkowicie lub częściowo, prawa jego wykonuje przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje.

§ 3. Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba nieporadna, w szczególności ze względu na wiek lub stan zdrowia, jego prawa może wykonywać osoba, pod której pieczą pokrzywdzony pozostaje.

Istniejące wersje czasowe art. 52
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.04.08
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 52. § 1. W razie śmierci pokrzywdzonego prawa, które by mu przysługiwały, mogą wykonywać osoby najbliższe, a w wypadku ich braku lub nieujawnienia - prokurator, działając z urzędu.

§ 2. W wypadku gdy organ prowadzący postępowanie dysponuje informacjami o osobach najbliższych dla pokrzywdzonego, powinien pouczyć o przysługujących uprawnieniach co najmniej jedną z nich.

Rozdział 5

Oskarżyciel posiłkowy

Art. 53. W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego.

Istniejące wersje czasowe art. 54
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 54. § 1. Jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony może aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć oświadczenie, że będzie działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

§ 2. Odstąpienie oskarżyciela publicznego od oskarżenia nie pozbawia uprawnień oskarżyciela posiłkowego.

Istniejące wersje czasowe art. 55
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2010.06.08
zmieniony przez
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 55. § 1. W razie powtórnego wydania przez prokuratora postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania w wypadku, o którym mowa w art. 330 § 2, pokrzywdzony może w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu wnieść akt oskarżenia do sądu, dołączając po jednym odpisie dla każdego oskarżonego oraz dla prokuratora. Przepis art. 488 § 2 stosuje się odpowiednio. Przepisów art. 339 § 3 pkt 4 i art. 397 nie stosuje się.

§ 2. Akt oskarżenia wniesiony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata, z zachowaniem warunków określonych w art. 332 i 333 § 1; jeżeli pokrzywdzonym jest instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, akt oskarżenia może sporządzić także radca prawny.

§ 3. Inny pokrzywdzony tym samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej przyłączyć się do postępowania.

§ 4. W sprawie wszczętej na podstawie aktu oskarżenia wniesionego przez oskarżyciela posiłkowego może brać udział również prokurator.

Istniejące wersje czasowe art. 56
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 56. § 1. Sąd może ograniczyć liczbę oskarżycieli posiłkowych występujących w sprawie, jeżeli jest to konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Sąd orzeka, że oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w postępowaniu, gdy bierze w nim już udział określona przez sąd liczba oskarżycieli.

§ 2. Sąd orzeka także, iż oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w postępowaniu, jeżeli stwierdzi, że nie jest on osobą uprawnioną lub jego akt oskarżenia albo oświadczenie o przystąpieniu do postępowania zostało złożone po terminie.

§ 3. Na postanowienie sądu wydane na podstawie § 1, a także na postanowienie sądu wydane na podstawie § 2, jeżeli dotyczy oskarżyciela posiłkowego określonego w art. 54 lub art. 55 § 3 - zażalenie nie przysługuje.

§ 4. Oskarżyciel posiłkowy, który nie bierze udziału w postępowaniu z przyczyn określonych w § 1, może przedstawić sądowi na piśmie swoje stanowisko w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.

Istniejące wersje czasowe art. 56a
2015.04.08
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 56a

Istniejące wersje czasowe art. 57
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 57. § 1. W razie odstąpienia oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia nie może on ponownie przyłączyć się do postępowania.

§ 2. O odstąpieniu oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia w sprawie, w której oskarżyciel publiczny nie bierze udziału, sąd zawiadamia prokuratora. Nieprzystąpienie przez niego do oskarżenia w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia powoduje umorzenie postępowania.

Istniejące wersje czasowe art. 58
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.04.08
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 58. § 1. Śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania; osoby najbliższe mogą przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania.

§ 2. W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenie, stosuje się odpowiednio art. 61.

Rozdział 6

Oskarżyciel prywatny

Art. 59. § 1. Pokrzywdzony może jako oskarżyciel prywatny wnosić i popierać oskarżenie o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego.

§ 2. Inny pokrzywdzony tym samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej przyłączyć się do toczącego się postępowania.

Istniejące wersje czasowe art. 60
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 60. § 1. W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego prokurator wszczyna postępowanie albo wstępuje do postępowania już wszczętego, jeżeli wymaga tego interes społeczny.

§ 2. Postępowanie toczy się wówczas z urzędu, a pokrzywdzony, który przedtem wniósł oskarżenie prywatne, korzysta z praw oskarżyciela posiłkowego; do pokrzywdzonego, który przedtem nie wniósł oskarżenia prywatnego, stosuje się art. 54, 55 § 3 i art. 58.

§ 3. Jeżeli prokurator, który wstąpił do postępowania, odstąpił potem od oskarżenia, pokrzywdzony powraca w dalszym postępowaniu do praw oskarżyciela prywatnego.

§ 4. Pokrzywdzony, który nie wniósł oskarżenia, może w terminie zawitym 14 dni od daty powiadomienia go o odstąpieniu prokuratora od oskarżenia złożyć akt oskarżenia lub oświadczenie, że podtrzymuje oskarżenie jako prywatne, a jeżeli takiego oświadczenia nie złoży, sąd umarza postępowanie.

Istniejące wersje czasowe art. 60a
2015.04.08
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 60a

Istniejące wersje czasowe art. 61
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.04.08
zmieniony przez
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 61. § 1. W razie śmierci oskarżyciela prywatnego postępowanie zawiesza się, a osoby najbliższe mogą wstąpić w prawa zmarłego.

§ 2. Jeżeli w terminie zawitym 3 miesięcy od dnia śmierci oskarżyciela prywatnego osoba uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd umarza postępowanie.

Istniejące wersje czasowe rozdziału 7
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Rozdział 7

 Powód cywilny

Istniejące wersje czasowe art. 62
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 62. Pokrzywdzony może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej wytoczyć przeciw oskarżonemu powództwo cywilne w celu dochodzenia w postępowaniu karnym roszczeń majątkowych wynikających bezpośrednio z popełnienia przestępstwa.

Istniejące wersje czasowe art. 63
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 63. § 1. W razie śmierci pokrzywdzonego osoby najbliższe mogą w terminie określonym w art. 62 wytoczyć powództwo cywilne o przysługujące im roszczenia majątkowe wynikające z popełnienia przestępstwa.

§ 2. W razie śmierci powoda cywilnego osoby najbliższe mogą wstąpić w prawa zmarłego i dochodzić przysługujących im roszczeń. Niewstąpienie tych osób nie tamuje biegu postępowania; sąd wydając orzeczenie kończące postępowanie pozostawia wówczas powództwo cywilne bez rozpoznania.

Istniejące wersje czasowe art. 64
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 64. Prokurator, w terminie przewidzianym w art. 62, wytacza powództwo cywilne na rzecz pokrzywdzonego lub osoby, o której mowa w art. 63 § 1, albo popiera wytoczone przez pokrzywdzonego lub tę osobę powództwo, jeżeli wymaga tego interes społeczny.

Istniejące wersje czasowe art. 65
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 65. § 1. Sąd przed rozpoczęciem przewodu sądowego odmawia przyjęcia powództwa cywilnego, jeżeli:

    1) powództwo cywilne jest z mocy przepisu szczególnego niedopuszczalne,

    2) roszczenie nie ma bezpośredniego związku z zarzutem oskarżenia,

    3) powództwo zostało wniesione przez osobę nieuprawnioną,

    4) to samo roszczenie jest przedmiotem innego postępowania lub o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono,

    5) po stronie pozwanych zachodzi współuczestnictwo konieczne z instytucją państwową, samorządową lub społeczną albo z osobą, która nie występuje w charakterze oskarżonego,

    6) złożono wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 Kodeksu karnego.

§ 2. Jeżeli pozew odpowiada warunkom formalnym, a nie zachodzą okoliczności wymienione w § 1, sąd orzeka o przyjęciu powództwa cywilnego.

§ 3. Mimo przyjęcia powództwa cywilnego sąd pozostawia je bez rozpoznania, jeżeli po rozpoczęciu przewodu sądowego ujawni się okoliczność wymieniona w § 1.

§ 4. Na odmowę przyjęcia powództwa cywilnego lub na pozostawienie go bez rozpoznania na podstawie § 3 zażalenie nie przysługuje.

Istniejące wersje czasowe art. 66
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 66. Powód cywilny może dowodzić istnienia tylko tych okoliczności, na których opiera swoje roszczenie.

Istniejące wersje czasowe art. 67
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 67. § 1. Jeżeli sąd odmówił przyjęcia powództwa cywilnego lub pozostawił je bez rozpoznania, powód cywilny może dochodzić swego roszczenia w postępowaniu cywilnym.

§ 2. Jeżeli w terminie zawitym 30 dni od daty odmowy przyjęcia lub pozostawienia powództwa cywilnego bez rozpoznania powód cywilny wniesie o przekazanie pozwu sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych, za dzień zgłoszenia roszczenia uważa się dzień wniesienia pozwu w postępowaniu karnym.

Istniejące wersje czasowe art. 68
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 68. W razie zawieszenia postępowania sąd na żądanie powoda cywilnego przekazuje wytoczone powództwo sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych.

Istniejące wersje czasowe art. 69
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 69. § 1. Jeżeli powództwo cywilne zostało zgłoszone w toku postępowania przygotowawczego, organ prowadzący postępowanie załącza pozew do akt sprawy, a postanowienie co do przyjęcia powództwa wydaje sąd po wpłynięciu sprawy z aktem oskarżenia; za dzień zgłoszenia roszczenia uważa się wówczas dzień zgłoszenia powództwa.

§ 2. Jeżeli wraz z powództwem cywilnym został zgłoszony wniosek o zabezpieczenie roszczenia, w przedmiocie tego wniosku orzeka prokurator.

§ 3. Na postanowienie co do zabezpieczenia roszczenia przysługuje zażalenie do sądu.

§ 4. W razie umorzenia lub zawieszenia postępowania przygotowawczego pokrzywdzony w terminie zawitym 30 dni od daty doręczenia postanowienia może żądać przekazania sprawy sądowi właściwemu do rozpoznawania spraw cywilnych. Jeżeli pokrzywdzony w terminie tym żądania nie zgłosi, zabezpieczenie upada, a wniesiony poprzednio pozew nie wywołuje skutków prawnych.

Istniejące wersje czasowe art. 69a
2009.07.01
dodany przez
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 69a. Sąd karny orzekający o odpowiedzialności karnej za przestępstwo ma jurysdykcję w sprawie o roszczenia majątkowe wynikające z tego przestępstwa. Przepis ten stosuje się odpowiednio do prokuratora w postępowaniu przygotowawczym w sytuacji określonej w art. 69 § 2.

Istniejące wersje czasowe art. 70
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 70. W kwestiach dotyczących powództwa cywilnego, a nie unormowanych przez przepisy niniejszego kodeksu, stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym.

Rozdział 8

Oskarżony

Istniejące wersje czasowe art. 71
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 71. § 1. Za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego.

§ 2. Za oskarżonego uważa się osobę, przeciwko której wniesiono oskarżenie do sądu, a także osobę, co do której prokurator złożył wniosek o warunkowe umorzenie postępowania.

§ 3. Jeżeli kodeks niniejszy używa w znaczeniu ogólnym określenia "oskarżony", odpowiednie przepisy mają zastosowanie także do podejrzanego.

Istniejące wersje czasowe art. 72
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2013.11.09
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 72. § 1. Oskarżony ma prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim.

§ 2. Tłumacza należy wezwać do czynności z udziałem oskarżonego, o którym mowa w § 1.

§ 3. Oskarżonemu, o którym mowa w § 1, postanowienie o przedstawieniu, uzupełnieniu lub zmianie zarzutów, akt oskarżenia oraz orzeczenie podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie doręcza się wraz z tłumaczeniem; za zgodą oskarżonego można poprzestać na ogłoszeniu przetłumaczonego orzeczenia kończącego postępowanie, jeżeli nie podlega ono zaskarżeniu.

Istniejące wersje czasowe art. 73
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2013.11.20
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 73. § 1. Oskarżony tymczasowo aresztowany może porozumiewać się ze swym obrońcą podczas nieobecności innych osób oraz korespondencyjnie.

§ 2. W postępowaniu przygotowawczym prokurator udzielając zezwolenia na porozumiewanie się może w szczególnie uzasadnionym wypadku zastrzec, że będzie przy tym obecny sam lub osoba przez niego upoważniona.

§ 3. Prokurator może również zastrzec kontrolę korespondencji podejrzanego z obrońcą.

§ 4. Zastrzeżenia, o których mowa w § 2 i 3, nie mogą być utrzymywane ani dokonane po upływie 14 dni od dnia tymczasowego aresztowania podejrzanego.

Istniejące wersje czasowe art. 74
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2013.11.09
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 74. § 1. Oskarżony nie ma obowiązku dowodzenia swej niewinności ani obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść.

§ 2. Oskarżony jest jednak obowiązany poddać się:

    1) oględzinom zewnętrznym ciała oraz innym badaniom niepołączonym z naruszeniem integralności ciała; wolno także w szczególności od oskarżonego pobrać odciski, fotografować go oraz okazać w celach rozpoznawczych innym osobom,

    2) badaniom psychologicznym i psychiatrycznym oraz badaniom połączonym z dokonaniem zabiegów na jego ciele, z wyjątkiem chirurgicznych, pod warunkiem że dokonywane są przez uprawnionego do tego pracownika służby zdrowia z zachowaniem wskazań wiedzy lekarskiej i nie zagrażają zdrowiu oskarżonego, jeżeli przeprowadzenie tych badań jest nieodzowne; w szczególności oskarżony jest obowiązany przy zachowaniu tych warunków poddać się pobraniu krwi, włosów lub wydzielin organizmu, z zastrzeżeniem pkt 3,

    3) pobraniu przez funkcjonariusza Policji wymazu ze śluzówki policzków, jeżeli jest to nieodzowne i nie zachodzi obawa, że zagrażałoby to zdrowiu oskarżonego lub innych osób.

§ 3. W stosunku do osoby podejrzanej można dokonać badań lub czynności, o których mowa w § 2 pkt 1, a także, przy zachowaniu wymagań określonych w § 2 pkt 2 lub 3, pobrać krew, włosy, wymaz ze śluzówki policzków lub inne wydzieliny organizmu.

§ 4. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i sposób poddawania oskarżonego oraz osoby podejrzanej badaniom, a także wykonywania z ich udziałem czynności, o których mowa w § 2 pkt 1 i 3 oraz § 3, mając na uwadze, aby gromadzenie, utrwalanie i analiza materiału dowodowego były dokonywane zgodnie z aktualną wiedzą w zakresie kryminalistyki i medycyny sądowej.

Istniejące wersje czasowe art. 75
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 75. § 1. Oskarżony, który pozostaje na wolności, jest obowiązany stawić się na każde wezwanie w toku postępowania karnego oraz zawiadamiać organ prowadzący postępowanie o każdej zmianie miejsca swego zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni, o czym należy oskarżonego uprzedzić przy pierwszym przesłuchaniu.

§ 2. W razie nie usprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżonego można zatrzymać go i sprowadzić przymusowo.

§ 3. Przepisy art. 246 stosuje się odpowiednio. Zażalenie na postanowienie sądu rozpoznaje ten sam sąd w składzie trzech sędziów.

Art. 76. Jeżeli oskarżony jest nieletni lub ubezwłasnowolniony, jego przedstawiciel ustawowy lub osoba, pod której pieczą oskarżony pozostaje, może podejmować na jego korzyść wszelkie czynności procesowe, a przede wszystkim wnosić środki zaskarżenia, składać wnioski oraz ustanowić obrońcę.

Art. 77. Oskarżony może mieć jednocześnie nie więcej niż trzech obrońców.

Istniejące wersje czasowe art. 78
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2015.09.17
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
2019.01.01
zmieniony przez
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 78. § 1. Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

§ 2. Sąd może cofnąć wyznaczenie obrońcy, jeżeli okaże się, że nie istnieją okoliczności, na podstawie których go wyznaczono.

Istniejące wersje czasowe art. 79
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 79. § 1. W postępowaniu karnym oskarżony musi mieć obrońcę, jeżeli:

    1) jest nieletni,

    2) jest głuchy, niemy lub niewidomy,

    3) zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności.

    4) (uchylony)

§ 2. Oskarżony musi mieć obrońcę również wtedy, gdy sąd uzna to za niezbędne ze względu na okoliczności utrudniające obronę.

§ 3. W wypadkach, o których mowa w § 1 i 2, udział obrońcy jest obowiązkowy w rozprawie oraz w tych posiedzeniach, w których obowiązkowy jest udział oskarżonego.

§ 4. Jeżeli w toku postępowania biegli lekarze psychiatrzy stwierdzą, że poczytalność oskarżonego zarówno w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu, jak i w czasie postępowania nie budzi wątpliwości, udział obrońcy w dalszym postępowaniu nie jest obowiązkowy. Prezes sądu, a na rozprawie sąd, może wówczas cofnąć wyznaczenie obrońcy.

Istniejące wersje czasowe art. 80
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 80. Oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu przed sądem okręgowym jako sądem pierwszej instancji, jeżeli zarzucono mu zbrodnię lub jest pozbawiony wolności. W takim wypadku udział obrońcy w rozprawie głównej jest obowiązkowy, a w rozprawie apelacyjnej i kasacyjnej, jeżeli prezes sądu lub sąd uzna to za konieczne.

Istniejące wersje czasowe art. 80a
2015.07.01
dodany przez
2015.09.17
zmieniony przez
2016.04.15
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 80a

Istniejące wersje czasowe art. 81
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2015.09.17
zmieniony przez
2016.04.15
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 81. § 1. Jeżeli w warunkach określonych w art. 78 § 1, art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 oskarżony nie ma obrońcy z wyboru, prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyznacza mu obrońcę z urzędu.

§ 2. Na uzasadniony wniosek oskarżonego lub jego obrońcy prezes sądu właściwego do rozpoznania sprawy może wyznaczyć nowego obrońcę w miejsce dotychczasowego.

Istniejące wersje czasowe art. 81a
2015.07.01
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 81a

Rozdział 9

Obrońcy i pełnomocnicy

Istniejące wersje czasowe art. 82
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 82. Obrońcą może być jedynie osoba uprawniona do obrony według przepisów o ustroju adwokatury.

Art. 83. § 1. Obrońcę ustanawia oskarżony; do czasu ustanowienia obrońcy przez oskarżonego pozbawionego wolności, obrońcę może ustanowić inna osoba, o czym niezwłocznie zawiadamia się oskarżonego.

§ 2. Upoważnienie do obrony może być udzielone na piśmie albo przez oświadczenie do protokołu organu prowadzącego postępowanie karne.

Istniejące wersje czasowe art. 84
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 84. § 1. Ustanowienie obrońcy lub wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń.

§ 2. Wyznaczenie obrońcy z urzędu nakłada na obrońcę obowiązek podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania. Jeżeli jednak czynności należy dokonać poza siedzibą lub miejscem zamieszkania obrońcy z urzędu, prezes sądu, przed którym ma być dokonana czynność, a w postępowaniu przygotowawczym prezes sądu rejonowego miejsca czynności, na uzasadniony wniosek dotychczasowego obrońcy może wyznaczyć dla dokonania tej czynności innego obrońcę spośród miejscowych adwokatów.

§ 3. Obrońca wyznaczony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym lub w postępowaniu o wznowienie postępowania powinien sporządzić i podpisać kasację lub wniosek o wznowienie postępowania albo poinformować na piśmie sąd, że nie stwierdził podstaw do wniesienia kasacji lub wniosku o wznowienie postępowania. Jeżeli kasacja lub wniosek zostaną wniesione, obrońca ten jest uprawniony do udziału w toczącym się postępowaniu.

Art. 85. § 1. Obrońca może bronić kilku oskarżonych, jeżeli ich interesy nie pozostają w sprzeczności.

§ 2. Stwierdzając sprzeczność sąd wydaje postanowienie, zakreślając oskarżonym termin do ustanowienia innych obrońców. W wypadku obrony z urzędu sąd wyznacza innego obrońcę. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

§ 3. W postępowaniu przygotowawczym uprawnienia sądu określone w § 2 przysługują prezesowi sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Art. 86. § 1. Obrońca może przedsiębrać czynności procesowe jedynie na korzyść oskarżonego.

§ 2. Udział obrońcy w postępowaniu nie wyłącza osobistego działania w nim oskarżonego.

Art. 87. § 1. Strona inna niż oskarżony może ustanowić pełnomocnika.

§ 2. Osoba nie będąca stroną może ustanowić pełnomocnika, jeżeli wymagają tego jej interesy w toczącym się postępowaniu.

§ 3. Sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu pełnomocnika, o którym mowa w § 2, jeżeli uzna, że nie wymaga tego obrona interesów osoby nie będącej stroną.

Istniejące wersje czasowe art. 87a
2015.07.01
dodany przez
2015.09.17
zmieniony przez
2016.04.15
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 87a

Istniejące wersje czasowe art. 88
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2010.06.08
zmieniony przez
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.01.01
zmieniony przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 88. § 1. Do pełnomocnika stosuje się odpowiednio art. 77, 78, 82-84 i 86 § 2.

§ 2. Pełnomocnikiem instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej może być również radca prawny.

§ 3. W zakresie roszczeń majątkowych pełnomocnikiem osoby prawnej innej niż przewidziana w § 2, jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, a także osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą może być również radca prawny.

Art. 89. W kwestiach dotyczących pełnomocnika, a nie unormowanych przez przepisy niniejszego kodeksu, stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym.

Rozdział 10

Przedstawiciel społeczny

Istniejące wersje czasowe art. 90
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.08.05
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 90. § 1. W postępowaniu sądowym do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego udział w postępowaniu może zgłosić przedstawiciel organizacji społecznej, jeżeli zachodzi potrzeba ochrony interesu społecznego lub ważnego interesu indywidualnego, objętego zadaniami statutowymi tej organizacji, w szczególności ochrony wolności i praw człowieka.

§ 2. W zgłoszeniu organizacja społeczna wskazuje przedstawiciela, który ma reprezentować tę organizację, a przedstawiciel przedkłada sądowi pisemne upoważnienie.

§ 3. Sąd dopuszcza przedstawiciela organizacji społecznej, jeżeli leży to w interesie wymiaru sprawiedliwości.

Art. 91. Dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowym przedstawiciel organizacji społecznej może uczestniczyć w rozprawie, wypowiadać się i składać oświadczenia na piśmie.

Istniejące wersje czasowe rozdziału 10a
2017.04.27
dodany przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Rozdział 10a

Istniejące wersje czasowe art. 91a
2017.04.27
dodany przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 91a

Istniejące wersje czasowe rozdziału 10b
2017.04.27
dodany przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Rozdział 10b

Istniejące wersje czasowe art. 91b
2017.04.27
dodany przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 91b

Dział IV

Czynności procesowe

Rozdział 11

Orzeczenia, zarządzenia i polecenia

Art. 92. Podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w postępowaniu, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Art. 93. § 1. Jeżeli ustawa nie wymaga wydania wyroku, sąd wydaje postanowienie.

§ 2. W kwestiach nie wymagających postanowienia prezes sądu, przewodniczący wydziału, przewodniczący składu orzekającego albo upoważniony sędzia wydają zarządzenia.

§ 3. W postępowaniu przygotowawczym postanowienia i zarządzenia wydaje prokurator oraz inny uprawniony organ, a sąd - w wypadkach przewidzianych w ustawie.

§ 4. W wypadkach określonych w ustawie sąd oraz prokurator wydają polecenia Policji lub innym organom.

Istniejące wersje czasowe art. 93a
2015.07.01
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 93a

Art. 94. § 1. Postanowienie powinno zawierać:

    1) oznaczenie organu oraz osoby lub osób, wydających postanowienie,

    2) datę wydania postanowienia,

    3) wskazanie sprawy oraz kwestii, której postanowienie dotyczy,

    4) rozstrzygnięcie z podaniem podstawy prawnej,

    5) uzasadnienie, chyba że ustawa zwalnia od tego wymagania.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do zarządzeń.

Istniejące wersje czasowe art. 95
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 95. Sąd orzeka na rozprawie w wypadkach przewidzianych przez ustawę, a w innych - na posiedzeniu. Orzeczenia podejmowane na posiedzeniu mogą zapadać również na rozprawie.

Istniejące wersje czasowe art. 95a
2015.07.01
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 95a

Istniejące wersje czasowe art. 95b
2015.07.01
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 95b

Istniejące wersje czasowe art. 96
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 96. § 1. Strony oraz osoby niebędące stronami, jeżeli ma to znaczenie dla ochrony ich praw lub interesów, mają prawo wziąć udział w posiedzeniu wówczas, gdy ustawa tak stanowi, chyba że ich udział jest obowiązkowy.

§ 2. W pozostałych wypadkach mają one prawo wziąć udział w posiedzeniu, jeżeli się stawią, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Istniejące wersje czasowe art. 97
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 97. Jeżeli zachodzi potrzeba sprawdzenia okoliczności faktycznych przed wydaniem orzeczenia na posiedzeniu, sąd dokonuje tego sam albo w tym celu wyznacza sędziego ze składu orzekającego bądź zwraca się o wykonanie określonych czynności do sądu miejscowo właściwego.

Art. 98. § 1. Uzasadnienie postanowienia sporządza się na piśmie wraz z samym postanowieniem.

§ 2. W sprawie zawiłej lub z innych ważnych przyczyn można odroczyć sporządzenie uzasadnienia postanowienia na czas do 7 dni.

§ 3. Nie wymaga uzasadnienia dopuszczenie dowodu, jak również uwzględnienie wniosku, któremu inna strona nie sprzeciwiła się, chyba że orzeczenie podlega zaskarżeniu.

Art. 99. § 1. Tryb i formę uzasadnienia wyroku określają przepisy szczególne.

§ 2. Zarządzenie wymaga pisemnego uzasadnienia, jeżeli podlega zaskarżeniu.

Istniejące wersje czasowe art. 100
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
2018.10.17 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1987
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 100. § 1. Orzeczenie lub zarządzenie wydane na rozprawie ogłasza się ustnie.

§ 2. Orzeczenie lub zarządzenie wydane poza rozprawą należy doręczyć prokuratorowi, a także stronie i osobie nie będącej stroną, którym przysługuje środek zaskarżenia, jeżeli nie brali oni udziału w posiedzeniu lub nie byli obecni przy ogłoszeniu; w innych wypadkach o treści orzeczenia lub zarządzenia należy powiadomić strony.

§ 3. Wyrok zapadły na posiedzeniu oraz postanowienie z uzasadnieniem w wypadku wskazanym w art. 98 § 2 doręcza się stronom.

§ 4. Jeżeli ustawa nie zwalnia od równoczesnego sporządzenia uzasadnienia, orzeczenie doręcza się lub ogłasza wraz z uzasadnieniem; w wypadku określonym w art. 98 § 2 po ogłoszeniu postanowienia podaje się ustnie najważniejsze powody rozstrzygnięcia.

§ 5. Jeżeli sprawę rozpoznano z wyłączeniem jawności ze względu na ważny interes państwa, zamiast uzasadnienia doręcza się zawiadomienie, że uzasadnienie zostało sporządzone.

§ 6. Po ogłoszeniu lub przy doręczeniu orzeczenia należy pouczyć uczestników postępowania o przysługującym im prawie, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia lub o tym, że orzeczenie nie podlega zaskarżeniu. Oskarżonego, o którym mowa w art. 335 lub 387, należy także pouczyć o treści art. 443 w związku z art. 434 § 3.

Art. 101. (uchylony)

Art. 102. (uchylony)

Art. 103. (uchylony)

Art. 104. (uchylony)

Art. 105. § 1. Oczywiste omyłki pisarskie i rachunkowe oraz w obliczeniu terminów w orzeczeniu lub zarządzeniu albo w ich uzasadnieniu można sprostować w każdym czasie.

§ 2. Sprostowania dokonuje organ, który popełnił omyłkę. Jeżeli postępowanie toczy się przed instancją odwoławczą, może ona z urzędu sprostować orzeczenie pierwszej instancji.

§ 3. Sprostowanie orzeczenia lub jego uzasadnienia następuje w drodze postanowienia, a sprostowanie zarządzenia w drodze zarządzenia.

§ 4. Na postanowienie lub zarządzenie co do sprostowania wydane w pierwszej instancji służy zażalenie.