Kliknij ten link, aby przejść do panelu logowania.
Teraz do wszystkich płatnych Serwisów internetowych
Wydawnictwa Podatkowego GOFIN loguj się w jednym
miejscu.


Po zalogowaniu znajdziesz menu z linkiem do swojego
konta abonenta i dodatkowych opcji.

Wyszukaj

Jak szukać?»

Ujednolicone przepisy prawne - www.przepisy.gofin.pl
Aktualnie jesteś: Ujednolicone przepisy prawne (strona główna) » Kodeksy »  Ustawa z dnia 6.06.1997 r. Kodeks postępowania karnego

Ustawa z dnia 6.06.1997 r. Kodeks postępowania karnego

Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
 uwzględniający ww. zmiany
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
art. 2, art. 5, art. 14, art. 15, art. 23a, art. 28, art. 30, art. 44, art. 49, art. 49a, art. 54, art. 55, art. 56, art. 57, art. 60, art. 61, art. 75, art. 78, art. 79, art. 80, art. 80a, art. 81, art. 81a, art. 82, art. 84, art. 87a, art. 93a, art. 95, art. 95a, art. 95b, art. 97, art. 100, art. 107, art. 117a, art. 120, art. 127a, art. 127b, art. 127c, art. 132, art. 133, art. 139, art. 143, art. 144, art. 156, art. 157, art. 159, art. 162, art. 163, art. 164, art. 167, art. 168a, art. 171, art. 178, art. 178a, art. 180, art. 202, art. 203, art. 204, art. 209, art. 231, art. 232, art. 232a, art. 235, art. 236, art. 244, art. 245, art. 247, art. 249, art. 249a, art. 250, art. 251, art. 252, art. 254, art. 257, art. 258, art. 259, art. 260, art. 261, art. 263, art. 264, art. 268, art. 279, art. 285, art. 291, art. 292, art. 293, art. 297, art. 304, art. 311, art. 312, art. 313, art. 321, art. 324, art. 325a, art. 325b, art. 325c, art. 325d, art. 325e, art. 325f, art. 325i, art. 332, art. 333, art. 334, art. 336, art. 337, art. 338, art. 338a, art. 339, art. 340, art. 341, art. 343, art. 343a, art. 345, art. 346, art. 349, art. 350, art. 352, art. 353, art. 366, art. 370, art. 374, art. 376, art. 377, art. 378, art. 381, art. 384, art. 385, art. 386, art. 387, art. 389, art. 391, art. 393, art. 393a, art. 394, art. 397, art. 401, art. 402, art. 406, art. 411, art. 416, art. 418, art. 418a, art. 419, art. 422, art. 423, art. 424, art. 425, art. 427, art. 433, art. 434, art. 437, art. 438, art. 443, art. 444, art. 446, art. 447, art. 449, art. 449a, art. 450, art. 451, art. 452, art. 454, art. 457, rozdz. 50, art. 460, art. 461, art. 466, rozdz. 51, art. 468, art. 469, art. 474a, art. 475, art. 476, art. 477, art. 478, art. 479, art. 480, art. 481, art. 482, art. 483, art. 484, art. 485, art. 489, art. 492, art. 494, art. 500, art. 501, art. 517a, art. 517b, art. 517c, art. 517d, art. 517e, art. 517g, art. 517h, art. 517i, art. 517j, art. 519, art. 523, art. 524, art. 526, art. 538, art. 540, art. 540b, art. 545, rozdz. 58, art. 552, art. 552a, art. 552b, art. 553, art. 553a, art. 554, art. 555, art. 557, art. 558, art. 559, art. 603, art. 605a, art. 607b, art. 607k, art. 607t, art. 607zm, art. 611uh, art. 618, art. 622, art. 623, art. 626, art. 637a, art. 646, art. 662, art. 663,
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
art. 2, art. 5, art. 23b, art. 30, art. 41a, art. 42, art. 46, art. 47, art. 50, art. 55, art. 71, art. 75, art. 78, art. 80a, art. 81, art. 84, art. 87a, art. 96, art. 100, art. 106, art. 116, art. 132, art. 139, art. 141, art. 143, art. 147, art. 148, art. 148a, art. 152, art. 153, art. 154, art. 156, art. 156a, art. 167, art. 168a, art. 168b, art. 171, art. 213, art. 229, art. 230, art. 231, art. 236, art. 237, art. 237a, art. 237b, art. 249a, art. 250, art. 254, art. 258, art. 259, art. 279, art. 280, art. 285, art. 287, art. 293, art. 297, art. 300, art. 304, art. 306, art. 311, art. 313, art. 321, art. 325a, art. 325e, art. 325i, art. 328, art. 332, art. 333, art. 334, art. 335, art. 336, art. 337, art. 337a, art. 338, art. 338a, art. 339, art. 342, art. 343, art. 343a, art. 344a, art. 344b, art. 349, art. 352, art. 353, art. 354a, art. 366, art. 367a, art. 370, art. 376, art. 381, art. 385, art. 387, art. 389, art. 391, art. 393, art. 393a, art. 394, art. 396a, art. 402, art. 404a, art. 413, art. 418a, art. 422, art. 424, art. 425, art. 426, art. 427, art. 433, art. 434, art. 440, art. 444, art. 446, art. 447, art. 448, art. 449a, art. 450, art. 452, art. 461, art. 464, art. 502, art. 517c, art. 517d, art. 517h, art. 523, art. 524, art. 538, rozdz. 55a, art. 539a, art. 539b, art. 539c, art. 539d, art. 539e, art. 539f, art. 540b, art. 542, rozdz. 58, art. 552, art. 552a, art. 552b, art. 553, art. 553a, art. 554, art. 555, art. 557, art. 558, art. 611u, art. 611wd, art. 618f, art. 632, art. 632a, art. 672,
 zmieniony przez
zmiany w:
 Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
Wyświetl wersje poprzedzające
 Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Dział I

Przepisy wstępne

Art. 1. Postępowanie karne w sprawach należących do właściwości sądów toczy się według przepisów niniejszego kodeksu.

Istniejące wersje czasowe art. 2
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.04.08
zmieniony przez
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 2. § 1. Przepisy niniejszego kodeksu mają na celu takie ukształtowanie postępowania karnego, aby:

    1) sprawca przestępstwa został wykryty i pociągnięty do odpowiedzialności karnej, a osoba niewinna nie poniosła tej odpowiedzialności;

    2) przez trafne zastosowanie środków przewidzianych w prawie karnym oraz ujawnienie okoliczności sprzyjających popełnieniu przestępstwa osiągnięte zostały zadania postępowania karnego nie tylko w zwalczaniu przestępstw, lecz również w zapobieganiu im oraz w umacnianiu poszanowania prawa i zasad współżycia społecznego;

    3) zostały uwzględnione prawnie chronione interesy pokrzywdzonego przy jednoczesnym poszanowaniu jego godności;

    4) rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rozsądnym terminie.

§ 2. Podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne.

Art. 3. W granicach określonych w ustawie postępowanie karne odbywa się z udziałem czynnika społecznego.

Art. 4. Organy prowadzące postępowanie karne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego.

Istniejące wersje czasowe art. 5
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 5. § 1. Oskarżonego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem.

§ 2. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego.

Art. 6. Oskarżonemu przysługuje prawo do obrony, w tym prawo do korzystania z pomocy obrońcy, o czym należy go pouczyć.

Art. 7. Organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.

Art. 8. § 1. Sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienia faktyczne i prawne oraz nie jest związany rozstrzygnięciem innego sądu lub organu.

§ 2. Prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny są jednak wiążące.

Art. 9. § 1. Organy procesowe prowadzą postępowanie i dokonują czynności z urzędu, chyba że ustawa uzależnia je od wniosku określonej osoby, instytucji lub organu albo od zezwolenia władzy.

§ 2. Strony i inne osoby bezpośrednio zainteresowane mogą składać wnioski o dokonanie również tych czynności, które organ może lub ma obowiązek podejmować z urzędu.

Art. 10. § 1. Organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, a oskarżyciel publiczny także do wniesienia i popierania oskarżenia - o czyn ścigany z urzędu.

§ 2. Z wyjątkiem wypadków określonych w ustawie lub w prawie międzynarodowym nikt nie może być zwolniony od odpowiedzialności za popełnione przestępstwo.

Art. 11. § 1. Postępowanie w sprawie o występek, zagrożony karą pozbawienia wolności do lat 5, można umorzyć, jeżeli orzeczenie wobec oskarżonego kary byłoby oczywiście niecelowe ze względu na rodzaj i wysokość kary prawomocnie orzeczonej za inne przestępstwo, a interes pokrzywdzonego temu się nie sprzeciwia.

§ 2. Jeżeli kara za inne przestępstwo nie została prawomocnie orzeczona, postępowanie można zawiesić. Zawieszone postępowanie należy umorzyć albo podjąć przed upływem 3 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie o inne przestępstwo, o którym mowa w § 1.

§ 3. Postępowanie umorzone na podstawie § 1 można wznowić w wypadku uchylenia lub istotnej zmiany treści prawomocnego wyroku, z powodu którego zostało ono umorzone.

Istniejące wersje czasowe art. 12
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2014.01.27
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 12. § 1. W sprawach o przestępstwa ścigane na wniosek postępowanie z chwilą złożenia wniosku toczy się z urzędu. Organ ścigania poucza osobę uprawnioną do złożenia wniosku o przysługującym jej uprawnieniu.

§ 2. W razie złożenia wniosku o ściganie niektórych tylko sprawców obowiązek ścigania obejmuje również inne osoby, których czyny pozostają w ścisłym związku z czynem osoby wskazanej we wniosku, o czym należy uprzedzić składającego wniosek. Przepisu tego nie stosuje się do najbliższych osoby składającej wniosek.

§ 3. Wniosek może być cofnięty w postępowaniu przygotowawczym za zgodą prokuratora, a w postępowaniu sądowym za zgodą sądu - do rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. Ponowne złożenie wniosku jest niedopuszczalne.

Art. 13. Uzyskanie zezwolenia władzy, od którego ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela.

Istniejące wersje czasowe art. 14
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 14. § 1. Wszczęcie postępowania sądowego następuje na żądanie uprawnionego oskarżyciela lub innego uprawnionego podmiotu.

§ 2. Oskarżyciel publiczny może cofnąć akt oskarżenia do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. W toku przewodu sądowego przed sądem pierwszej instancji cofnięcie aktu oskarżenia dopuszczalne jest jedynie za zgodą oskarżonego. Ponowne wniesienie aktu oskarżenia przeciwko tej samej osobie o ten sam czyn jest niedopuszczalne.

Istniejące wersje czasowe art. 15
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 15. § 1. Policja i inne organy w zakresie postępowania karnego wykonują polecenia sądu, referendarza sądowego i prokuratora oraz prowadzą pod nadzorem prokuratora śledztwo lub dochodzenie w granicach określonych w ustawie.

§ 2. Wszystkie instytucje państwowe i samorządowe są obowiązane w zakresie swego działania do udzielania pomocy organom prowadzącym postępowanie karne w terminie wyznaczonym przez te organy.

§ 3. Osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej inne niż określone w § 2, a także osoby fizyczne są obowiązane do udzielenia pomocy na wezwanie organów prowadzących postępowanie karne w zakresie i w terminie przez nie wyznaczonym, jeżeli bez tej pomocy przeprowadzenie czynności procesowej jest niemożliwe albo znacznie utrudnione.

Art. 16. § 1. Jeżeli organ prowadzący postępowanie jest obowiązany pouczyć uczestników postępowania o ciążących obowiązkach i o przysługujących im uprawnieniach, brak takiego pouczenia lub mylne pouczenie nie może wywoływać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika postępowania lub innej osoby, której to dotyczy.

§ 2. Organ prowadzący postępowanie powinien ponadto w miarę potrzeby udzielać uczestnikom postępowania informacji o ciążących obowiązkach i o przysługujących im uprawnieniach także w wypadkach, gdy ustawa wyraźnie takiego obowiązku nie stanowi. W razie braku takiego pouczenia, gdy w świetle okoliczności sprawy było ono nieodzowne, albo mylnego pouczenia, stosuje się odpowiednio § 1.

Istniejące wersje czasowe art. 17
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.04.27
zmieniony przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 17. § 1. Nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy:

    1) czynu nie popełniono albo brak jest danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia;

    2) czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa;

    3) społeczna szkodliwość czynu jest znikoma;

    4) ustawa stanowi, że sprawca nie podlega karze;

    5) oskarżony zmarł;

    6) nastąpiło przedawnienie karalności;

    7) postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się;

    8) sprawca nie podlega orzecznictwu polskich sądów karnych;

    9) brak skargi uprawnionego oskarżyciela;

    10) brak wymaganego zezwolenia na ściganie lub wniosku o ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej, chyba że ustawa stanowi inaczej;

    11) zachodzi inna okoliczność wyłączająca ściganie.

§ 2. Do chwili otrzymania wniosku lub zezwolenia władzy, od których ustawa uzależnia ściganie, organy procesowe dokonują tylko czynności niecierpiących zwłoki w celu zabezpieczenia śladów i dowodów, a także czynności zmierzających do wyjaśnienia, czy wniosek będzie złożony lub zezwolenie będzie wydane.

§ 3. Niemożność przypisania winy sprawcy czynu nie wyłącza postępowania dotyczącego zastosowania środków zabezpieczających.

§ 4. Istnienie okoliczności określonych w § 1 pkt 4-6 nie wyłącza postępowania w przedmiocie przepadku, o którym mowa w art. 45a § 2 Kodeksu karnego.

Art. 18. § 1. Jeżeli czyn stanowi tylko wykroczenie, prokurator odmawiając wszczęcia postępowania lub umarzając je przekazuje sprawę Policji w celu wystąpienia z wnioskiem o ukaranie do właściwego sądu; prokurator może sam wystąpić z takim wnioskiem.

§ 2. Jeżeli sąd lub prokurator dopatruje się w czynie przewinienia dyscyplinarnego albo naruszenia obowiązków służbowych lub zasad współżycia społecznego, może odmawiając wszczęcia postępowania albo umarzając je, zwłaszcza z powodu znikomej szkodliwości społecznej czynu, przekazać sprawę innemu właściwemu organowi.

Art. 19. § 1. W razie stwierdzenia w postępowaniu karnym poważnego uchybienia w działaniu instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, zwłaszcza gdy sprzyja ono popełnieniu przestępstwa, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia o tym uchybieniu organ powołany do nadzoru nad daną jednostką organizacyjną, zaś w razie potrzeby także organ kontroli. Policja powiadamia prokuratora o ujawnionych przez siebie uchybieniach.

§ 2. Zawiadamiając o uchybieniu, sąd lub prokurator może zażądać nadesłania w wyznaczonym terminie wyjaśnień i podania środków podjętych w celu zapobieżenia takim uchybieniom w przyszłości.

§ 3. W razie nieudzielenia wyjaśnień w wyznaczonym terminie można nałożyć na kierownika organu zobowiązanego do wyjaśnień karę pieniężną w wysokości do 10.000 złotych.

§ 4. Na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje zażalenie. Zażalenie na postanowienie prokuratora rozpoznaje sąd rejonowy, w którego okręgu toczy się postępowanie.

Art. 20. § 1. W razie rażącego naruszenia przez obrońcę lub pełnomocnika strony ich obowiązków procesowych sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia o tym właściwą okręgową radę adwokacką lub radę okręgowej izby radców prawnych, żądając od dziekana właściwej rady nadesłania w wyznaczonym, nie krótszym niż 30 dni, terminie informacji o podjętych działaniach wynikających z zawiadomienia. Odpis zawiadomienia przesyła się Ministrowi Sprawiedliwości.

§ 1a. W razie nienadesłania w wyznaczonym terminie informacji, o których mowa w § 1, można nałożyć na dziekana właściwej rady karę pieniężną w wysokości do 10.000 złotych.

§ 1b. Na postanowienie o ukaraniu przysługuje zażalenie. Na postanowienie o ukaraniu wydane przez prokuratora w postępowaniu przygotowawczym zażalenie przysługuje do sądu rejonowego, w którego okręgu toczy się postępowanie.

§ 2. W razie rażącego naruszenia obowiązków procesowych przez oskarżyciela publicznego lub prowadzącego postępowanie przygotowawcze sąd zawiadamia o tym bezpośredniego przełożonego osoby, która dopuściła się uchybienia, żądając nadesłania w wyznaczonym, nie krótszym niż 14 dni, terminie informacji o podjętych działaniach wynikających z zawiadomienia; w stosunku do Policji oraz innych organów postępowania przygotowawczego uprawnienie takie przysługuje również prokuratorowi.

§ 2a. Odpis zawiadomienia, o którym mowa w § 2, sąd przesyła Prokuratorowi Generalnemu, jeżeli uchybienia dopuścił się prokurator, a w wypadku gdy uchybienia dopuścił się oskarżyciel publiczny niebędący prokuratorem - właściwemu organowi przełożonemu w stosunku do bezpośredniego przełożonego tego oskarżyciela.

Art. 21. § 1. O ukończeniu postępowania toczącego się z urzędu przeciw osobom zatrudnionym w instytucjach państwowych, samorządowych i społecznych, uczniom i słuchaczom szkół oraz żołnierzom należy bezzwłocznie zawiadomić przełożonych tych osób.

§ 2. Prokurator zawiadamia również o wszczęciu postępowania przeciw funkcjonariuszom publicznym, a o wszczęciu postępowania przeciw innym osobom, o których mowa w § 1 - jeżeli wymaga tego ważny interes publiczny.

Istniejące wersje czasowe art. 22
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.04.27
zmieniony przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 22. § 1. Jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania, a w szczególności jeżeli nie można ująć oskarżonego albo nie może on brać udziału w postępowaniu z powodu choroby psychicznej lub innej ciężkiej choroby, postępowanie zawiesza się na czas trwania przeszkody.

§ 2. Na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania przysługuje zażalenie.

§ 3. W czasie zawieszenia postępowania należy jednak dokonać odpowiednich czynności w celu zabezpieczenia dowodów przed ich utratą lub zniekształceniem.

§ 4. W razie istnienia podstaw określonych w art. 45a § 2 Kodeksu karnego lub art. 43a Kodeksu karnego skarbowego po uprawomocnieniu się postanowienia o zawieszeniu postępowania sąd orzeka w przedmiocie przepadku z urzędu, a w postępowaniu przygotowawczym - na wniosek prokuratora. Jeżeli oskarżony nie ma obrońcy, do udziału w postępowaniu dotyczącym przepadku wyznacza się obrońcę z urzędu.

§ 5. Na postanowienie w przedmiocie przepadku przysługuje zażalenie.

Art. 23. W sprawie o przestępstwo popełnione na szkodę małoletniego, we współdziałaniu z małoletnim lub w okolicznościach, które mogą świadczyć o demoralizacji małoletniego albo o gorszącym wpływie na niego, sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, zawiadamia sąd rodzinny w celu rozważenia środków przewidzianych w przepisach o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Istniejące wersje czasowe art. 23a
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 23a. § 1. Sąd lub referendarz sądowy, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator lub inny organ prowadzący to postępowanie, może z inicjatywy lub za zgodą oskarżonego i pokrzywdzonego skierować sprawę do instytucji lub osoby do tego uprawnionej w celu przeprowadzenia postępowania mediacyjnego między pokrzywdzonym i oskarżonym, o czym się ich poucza, informując o celach i zasadach postępowania mediacyjnego, w tym o treści art. 178a.

§ 2. Postępowanie mediacyjne nie powinno trwać dłużej niż miesiąc, a jego okresu nie wlicza się do czasu trwania postępowania przygotowawczego.

§ 3. Postępowania mediacyjnego nie może prowadzić osoba, co do której w sprawie zachodzą okoliczności określone w art. 40 i art. 41 § 1, czynny zawodowo sędzia, prokurator, asesor prokuratorski, a także aplikant wymienionych zawodów, ławnik, referendarz sądowy, asystent sędziego, asystent prokuratora oraz funkcjonariusz instytucji uprawnionej do ścigania przestępstw. Przepis art. 42 stosuje się odpowiednio.

§ 4. Udział oskarżonego i pokrzywdzonego w postępowaniu mediacyjnym jest dobrowolny. Zgodę na uczestniczenie w postępowaniu mediacyjnym odbiera organ kierujący sprawę do mediacji lub mediator, po wyjaśnieniu oskarżonemu i pokrzywdzonemu celów i zasad postępowania mediacyjnego i pouczeniu ich o możliwości cofnięcia tej zgody aż do zakończenia postępowania mediacyjnego.

§ 5. Mediatorowi udostępnia się akta sprawy w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania mediacyjnego.

§ 6. Instytucja lub osoba do tego uprawniona sporządza, po przeprowadzeniu postępowania mediacyjnego, sprawozdanie z jego wyników. Do sprawozdania załącza się ugodę podpisaną przez oskarżonego, pokrzywdzonego i mediatora, jeżeli została zawarta.

§ 7. Postępowanie mediacyjne prowadzi się w sposób bezstronny i poufny.

§ 8. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb przeprowadzania postępowania mediacyjnego, warunki, jakim powinny odpowiadać instytucje i osoby uprawnione do jego przeprowadzenia, sposób ich powoływania i odwoływania, zakres i warunki udostępniania im akt sprawy oraz formę i zakres sprawozdania z wyników postępowania mediacyjnego, mając na uwadze potrzebę skutecznego przeprowadzenia tego postępowania.

Istniejące wersje czasowe art. 23b
2015.07.01
dodany przez
2016.04.15
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 23b. (uchylony)

Dział II

Sąd

Rozdział 1

Właściwość i skład sądu

Art. 24. § 1. Sąd rejonowy orzeka w pierwszej instancji we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw przekazanych ustawą do właściwości innego sądu.

§ 2. Sąd rejonowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze w wypadkach wskazanych w ustawie.

Istniejące wersje czasowe art. 25
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2010.04.19
zmieniony przez
2010.09.08
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.07.13
zmieniony przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 25. § 1. Sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o następujące przestępstwa:

    1) o zbrodnie określone w Kodeksie karnym oraz w ustawach szczególnych;

    2) o występki określone w rozdziałach XVI i XVII oraz w art. 140-142, art. 148 § 4, art. 149, art. 150 § 1, art. 151-154, art. 158 § 3, art. 163 § 3 i 4, art. 165 § 1, 3 i 4, art. 166 § 1, art. 173 § 3 i 4, art. 185 § 2, art. 189a § 2, art. 210 § 2, art. 211a, art. 252 § 3, art. 258 § 1-3, art. 265 § 1 i 2, art. 269, art. 278 § 1 i 2 w zw. z art. 294, art. 284 § 1 i 2 w zw. z art. 294, art. 286 § 1 w zw. z art. 294, art. 287 § 1 w zw. z art. 294, art. 296 § 3 oraz art. 299 Kodeksu karnego;

    3) o występki, które z mocy przepisu szczególnego należą do właściwości sądu okręgowego.

§ 2. Sąd apelacyjny, na wniosek sądu rejonowego, może przekazać do rozpoznania sądowi okręgowemu, jako sądowi pierwszej instancji, sprawę o każde przestępstwo, ze względu na szczególną wagę lub zawiłość sprawy.

§ 3. Sąd okręgowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych w pierwszej instancji w sądzie rejonowym oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

Art. 26. Sąd apelacyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń i zarządzeń wydanych w pierwszej instancji w sądzie okręgowym oraz inne sprawy przekazane mu przez ustawę.

Art. 27. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasacje oraz środki odwoławcze i inne sprawy w wypadkach określonych w ustawie.

Istniejące wersje czasowe art. 28
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 28. § 1. Na rozprawie głównej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sędzia ma prawa i obowiązki przewodniczącego.

§ 2. W sprawach o zbrodnie sąd orzeka w składzie jednego sędziego i dwóch ławników.

§ 3. Ze względu na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę sąd pierwszej instancji może postanowić o jej rozpoznaniu w składzie trzech sędziów albo jednego sędziego i dwóch ławników.

§ 4. W sprawach o przestępstwa, za które ustawa przewiduje karę dożywotniego pozbawienia wolności, sąd orzeka w składzie dwóch sędziów i trzech ławników.

Art. 29. § 1. Na rozprawie apelacyjnej i kasacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2. Apelację lub kasację od wyroku orzekającego karę dożywotniego pozbawienia wolności rozpoznaje sąd w składzie pięciu sędziów.

Istniejące wersje czasowe art. 30
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 30. § 1. Na posiedzeniu sąd orzeka jednoosobowo, chyba że ustawa stanowi inaczej albo ze względu na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę prezes sądu zarządzi jej rozpoznanie w składzie trzech sędziów.

§ 2. Sąd odwoławczy na posiedzeniu orzeka jednoosobowo, a w składzie trzech sędziów wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie wydano w składzie innym niż jednoosobowy albo ze względu na szczególną zawiłość sprawy lub jej wagę prezes sądu zarządzi jej rozpoznanie w składzie trzech sędziów, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Art. 31. § 1. Miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy jest sąd, w którego okręgu popełniono przestępstwo.

§ 2. Jeżeli przestępstwo popełniono na polskim statku wodnym lub powietrznym, a § 1 nie może mieć zastosowania, właściwy jest sąd macierzystego portu statku.

§ 3. Jeżeli przestępstwo popełniono w okręgu kilku sądów, właściwy jest ten sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

Art. 32. § 1. Jeżeli nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa, właściwy jest sąd, w którego okręgu:

    1) ujawniono przestępstwo,

    2) ujęto oskarżonego,

    3) oskarżony przed popełnieniem przestępstwa stale mieszkał lub czasowo przebywał

- zależnie od tego, gdzie najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli przestępstwo popełniono za granicą.

§ 3. Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej sądu według przepisów poprzedzających, sprawę rozpoznaje sąd właściwy dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy.

Art. 33. § 1. Jeżeli tę samą osobę oskarżono o kilka przestępstw, a sprawy należą do właściwości różnych sądów tego samego rzędu, właściwy jest sąd, w którego okręgu najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.

§ 2. Jeżeli sprawy należą do właściwości sądów różnego rzędu, sprawę rozpoznaje sąd wyższego rzędu.

Art. 34. § 1. Sąd właściwy dla sprawców przestępstw jest również właściwy dla pomocników, podżegaczy oraz innych osób, których przestępstwo pozostaje w ścisłym związku z przestępstwem sprawcy, jeżeli postępowanie przeciwko nim toczy się jednocześnie.

§ 2. Sprawy osób wymienionych w § 1 powinny być połączone we wspólnym postępowaniu; przepis art. 33 stosuje się odpowiednio.

§ 3. Jeżeli zachodzą okoliczności utrudniające łączne rozpoznanie spraw, o których mowa w § 1 i 2, można wyłączyć i odrębnie rozpoznać sprawę poszczególnych osób lub o poszczególne czyny; sprawa wyłączona podlega rozpoznaniu przez sąd właściwy według zasad ogólnych.

Art. 35. § 1. Sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi.

§ 2. Jeżeli sąd na rozprawie głównej stwierdza, że nie jest właściwy miejscowo lub że właściwy jest sąd niższego rzędu, może przekazać sprawę innemu sądowi jedynie wtedy, gdy powstaje konieczność odroczenia rozprawy.

§ 3. Na postanowienie w kwestii właściwości przysługuje zażalenie.

Art. 36. Sąd wyższego rzędu nad sądem właściwym może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli większość osób, które należy wezwać na rozprawę, zamieszkuje blisko tego sądu, a z dala od sądu właściwego.

Art. 37. Sąd Najwyższy może z inicjatywy właściwego sądu przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości.

Art. 38. § 1. Spór o właściwość między sądami równorzędnymi rozstrzyga ostatecznie sąd wyższego rzędu nad sądem, który pierwszy wszczął spór.

§ 2. W czasie trwania sporu każdy z tych sądów przedsiębierze czynności niecierpiące zwłoki.

Art. 39. Jeżeli sąd wojskowy przekaże sprawę sądowi powszechnemu lub nie przyjmie sprawy przekazanej mu przez sąd powszechny, sprawę rozpoznaje sąd powszechny.

Rozdział 2

Wyłączenie sędziego

Art. 40. § 1. Sędzia jest z mocy prawa wyłączony od udziału w sprawie, jeżeli:

    1) sprawa dotyczy tego sędziego bezpośrednio;

    2) jest małżonkiem strony lub pokrzywdzonego albo ich obrońcy, pełnomocnika lub przedstawiciela ustawowego albo pozostaje we wspólnym pożyciu z jedną z tych osób;

    3) jest krewnym lub powinowatym w linii prostej, a w linii bocznej aż do stopnia pomiędzy dziećmi rodzeństwa osób wymienionych w pkt 2 albo jest związany z jedną z tych osób węzłem przysposobienia, opieki lub kurateli;

    4) był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy, albo w tej samej sprawie był przesłuchany w charakterze świadka lub występował jako biegły;

    5) brał udział w sprawie jako prokurator, obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel ustawowy strony, albo prowadził postępowanie przygotowawcze;

    6) brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia lub wydał zaskarżone zarządzenie;

    7) brał udział w wydaniu orzeczenia, które zostało uchylone;

    8) (uchylony)

    9) brał udział w wydaniu orzeczenia, co do którego wniesiono sprzeciw;

    10) prowadził mediację.

§ 2. Powody wyłączenia trwają mimo ustania uzasadniającego je małżeństwa, wspólnego pożycia, przysposobienia, opieki lub kurateli.

§ 3. Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego wnioskiem o wznowienie lub zaskarżonego w trybie kasacji, nie może orzekać co do tego wniosku lub tej kasacji.

Art. 41. § 1. Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

§ 2. Wniosek o wyłączenie sędziego, zgłoszony na podstawie § 1 po rozpoczęciu przewodu sądowego, pozostawia się bez rozpoznania, chyba że przyczyna wyłączenia powstała lub stała się stronie wiadoma dopiero po rozpoczęciu przewodu.

Istniejące wersje czasowe art. 41a
2016.04.15
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 41a. Wniosek o wyłączenie sędziego oparty na tych samych podstawach faktycznych co wniosek wcześniej rozpoznany pozostawia się bez rozpoznania; przepisu art. 42 § 3 nie stosuje się.

Istniejące wersje czasowe art. 42
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 42. § 1. Wyłączenie następuje na żądanie sędziego, z urzędu albo na wniosek strony.

§ 2. Jeżeli sędzia uznaje, że zachodzi przyczyna wyłączająca go z mocy art. 40, wyłącza się, składając oświadczenie na piśmie do akt, a na jego miejsce wstępuje inny sędzia.

§ 3. Sędzia, co do którego zgłoszono wniosek o wyłączenie na podstawie art. 41, może złożyć do akt stosowne oświadczenie na piśmie. Wniosek rozpoznaje się niezwłocznie. Z chwilą wyłączenia sędziego czynności procesowe dokonane z jego udziałem po złożeniu wniosku stają się bezskuteczne.

§ 4. Poza wypadkiem określonym w § 2 o wyłączeniu orzeka sąd, przed którym toczy się postępowanie; w składzie orzekającym w kwestii wyłączenia nie może brać udziału sędzia, którego dotyczy wyłączenie. W razie niemożności utworzenia takiego składu sądu, w kwestii wyłączenia orzeka sąd wyższego rzędu.

Art. 43. Jeżeli z powodu wyłączenia sędziów rozpoznanie sprawy w danym sądzie jest niemożliwe, sąd wyższego rzędu przekazuje sprawę innemu sądowi równorzędnemu.

Istniejące wersje czasowe art. 44
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 44. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do referendarzy sądowych i ławników. O wyłączeniu referendarza orzeka sąd w składzie jednego sędziego.

Istniejące wersje czasowe działu III
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.04.27
zmieniony przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Dział III

 Strony, obrońcy, pełnomocnicy, przedstawiciel społeczny, podmiot zobowiązany, właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem

Rozdział 3

Oskarżyciel publiczny

Istniejące wersje czasowe art. 45
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2010.03.31
zmieniony przez
2016.03.04
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 45. § 1. Oskarżycielem publicznym przed wszystkimi sądami jest prokurator.

§ 1a. W wypadkach określonych w ustawie czynności procesowe wykonuje prokurator bezpośrednio przełożony lub prokurator nadrzędny.

§ 1b. (uchylony)

§ 1c. (uchylony)

§ 2. Inny organ państwowy może być oskarżycielem publicznym z mocy szczególnych przepisów ustawy, określających zakres jego działania.

Istniejące wersje czasowe art. 46
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 46. § 1. W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego udział oskarżyciela publicznego w rozprawie jest obowiązkowy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

§ 2. Jeżeli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, niestawiennictwo oskarżyciela publicznego na rozprawie nie tamuje jej toku. Przewodniczący lub sąd mogą uznać obecność oskarżyciela publicznego za obowiązkową.

Istniejące wersje czasowe art. 47
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 47. § 1. Przepisy art. 40 § 1 pkt 1-4, 6 i 10, § 2 oraz art. 41, art. 41a i art. 42 stosuje się odpowiednio do prokuratora, innych osób prowadzących postępowanie przygotowawcze oraz innych oskarżycieli publicznych.

§ 2. Osoby wymienione w § 1 ulegają również wyłączeniu, jeżeli brały udział w sprawie jako obrońca, pełnomocnik, przedstawiciel społeczny albo przedstawiciel ustawowy strony.

Art. 48. § 1. O wyłączeniu prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze oraz oskarżyciela publicznego orzeka prokurator nadzorujący postępowanie lub bezpośrednio przełożony.

§ 2. Czynności dokonane przez osobę podlegającą wyłączeniu, zanim ono nastąpiło, nie są z tej przyczyny bezskuteczne; jednakże czynność dowodową należy na żądanie strony, w miarę możności, powtórzyć.

Rozdział 4

Pokrzywdzony

Istniejące wersje czasowe art. 49
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 49. § 1. Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.

§ 2. Pokrzywdzonym może być także niemająca osobowości prawnej:

    1) instytucja państwowa lub samorządowa;

    2) inna jednostka organizacyjna, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną.

§ 3. Za pokrzywdzonego uważa się zakład ubezpieczeń w zakresie, w jakim pokrył szkodę wyrządzoną pokrzywdzonemu przez przestępstwo lub jest zobowiązany do jej pokrycia.

§ 3a. W sprawach o przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, o których mowa w art. 218-221 oraz w art. 225 § 2 Kodeksu karnego, organy Państwowej Inspekcji Pracy mogą wykonywać prawa pokrzywdzonego, jeżeli w zakresie swego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły o wszczęcie postępowania.

§ 4. W sprawach o przestępstwa, którymi wyrządzono szkodę w mieniu instytucji lub jednostki organizacyjnej, o której mowa w § 2, jeżeli nie działa organ pokrzywdzonej instytucji lub jednostki organizacyjnej, prawa pokrzywdzonego mogą wykonywać organy kontroli państwowej, które w zakresie swojego działania ujawniły przestępstwo lub wystąpiły o wszczęcie postępowania.

Istniejące wersje czasowe art. 49a
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 49a. Pokrzywdzony, a także prokurator, może aż do zamknięcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć wniosek, o którym mowa w art. 46 § 1 Kodeksu karnego.

Istniejące wersje czasowe art. 50
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 50. W postępowaniu sądowym z uprawnień pokrzywdzonego określonych w art. 53 nie może korzystać osoba występująca w tej samej sprawie w charakterze oskarżonego, z wyjątkiem przewidzianym w art. 497 i art. 498 § 3.

Art. 51. § 1. Za pokrzywdzonego, który nie jest osobą fizyczną, czynności procesowych dokonuje organ uprawniony do działania w jego imieniu.

§ 2. Jeżeli pokrzywdzonym jest małoletni albo ubezwłasnowolniony całkowicie lub częściowo, prawa jego wykonuje przedstawiciel ustawowy albo osoba, pod której stałą pieczą pokrzywdzony pozostaje.

§ 3. Jeżeli pokrzywdzonym jest osoba nieporadna, w szczególności ze względu na wiek lub stan zdrowia, jego prawa może wykonywać osoba, pod której pieczą pokrzywdzony pozostaje.

Istniejące wersje czasowe art. 52
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.04.08
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 52. § 1. W razie śmierci pokrzywdzonego prawa, które by mu przysługiwały, mogą wykonywać osoby najbliższe lub osoby pozostające na jego utrzymaniu, a w wypadku ich braku lub nieujawnienia - prokurator, działając z urzędu.

§ 2. W przypadku gdy organ prowadzący postępowanie dysponuje informacjami o osobach najbliższych dla pokrzywdzonego lub osobach pozostających na jego utrzymaniu, poucza o przysługujących uprawnieniach co najmniej jedną z nich.

Rozdział 5

Oskarżyciel posiłkowy

Art. 53. W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego obok oskarżyciela publicznego lub zamiast niego.

Istniejące wersje czasowe art. 54
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 54. § 1. Jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony może aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć oświadczenie, że będzie działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

§ 2. Cofnięcie aktu oskarżenia przez oskarżyciela publicznego nie pozbawia uprawnień oskarżyciela posiłkowego. Pokrzywdzony, który uprzednio nie korzystał z uprawnień oskarżyciela posiłkowego, może w terminie 14 dni od powiadomienia go o cofnięciu przez oskarżyciela publicznego aktu oskarżenia oświadczyć, że przystępuje do postępowania jako oskarżyciel posiłkowy.

Istniejące wersje czasowe art. 55
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2010.06.08
zmieniony przez
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 55. § 1. W razie powtórnego wydania postanowienia o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania w wypadku, o którym mowa w art. 330 § 2, pokrzywdzony może w terminie miesiąca od doręczenia mu zawiadomienia o postanowieniu wnieść akt oskarżenia do sądu, dołączając po jednym odpisie dla każdego oskarżonego oraz dla prokuratora. Przepis art. 488 § 2 stosuje się odpowiednio. Przepisów art. 339 § 3 pkt 3a i art. 396a nie stosuje się.

§ 2. Akt oskarżenia wniesiony przez pokrzywdzonego powinien być sporządzony i podpisany przez pełnomocnika, z zachowaniem warunków określonych w art. 332 i art. 333 § 1.

§ 3. Inny pokrzywdzony tym samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej przyłączyć się do postępowania.

§ 4. Do sprawy wszczętej na podstawie aktu oskarżenia wniesionego przez oskarżyciela posiłkowego może w każdym czasie wstąpić prokurator, stając się oskarżycielem publicznym. Postępowanie toczy się wówczas z oskarżenia publicznego, a pokrzywdzony, który wniósł akt oskarżenia, korzysta z praw oskarżyciela posiłkowego, o którym mowa w art. 54. Cofnięcie aktu oskarżenia przez oskarżyciela publicznego jest dopuszczalne jedynie za zgodną pokrzywdzonego, który wniósł akt oskarżenia.

Istniejące wersje czasowe art. 56
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 56. § 1. Sąd może ograniczyć liczbę oskarżycieli posiłkowych występujących w sprawie, jeżeli jest to konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Sąd orzeka, że oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w postępowaniu, gdy bierze w nim już udział określona przez sąd liczba oskarżycieli.

§ 2. Sąd orzeka także, iż oskarżyciel posiłkowy nie może brać udziału w postępowaniu, jeżeli stwierdzi, że nie jest on osobą uprawnioną lub jego akt oskarżenia albo oświadczenie o przystąpieniu do postępowania zostało złożone po terminie.

§ 3. Na postanowienie sądu wydane na podstawie § 1, a także na postanowienie sądu wydane na podstawie § 2, jeżeli dotyczy oskarżyciela posiłkowego określonego w art. 54 § 1 lub art. 55 § 3, zażalenie nie przysługuje.

§ 4. Oskarżyciel posiłkowy, który nie bierze udziału w postępowaniu z przyczyn określonych w § 1, może przedstawić sądowi na piśmie swoje stanowisko w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia.

Istniejące wersje czasowe art. 56a
2015.04.08
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 56a. Oskarżycielowi posiłkowemu, który nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim, orzeczenie podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie doręcza się wraz z tłumaczeniem; za zgodą oskarżyciela posiłkowego można poprzestać na ogłoszeniu przetłumaczonego orzeczenia kończącego postępowanie, jeżeli nie podlega ono zaskarżeniu.

Istniejące wersje czasowe art. 57
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 57. § 1. W razie odstąpienia oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia nie może on ponownie przyłączyć się do postępowania.

§ 2. O odstąpieniu oskarżyciela posiłkowego od oskarżenia w sprawie, w której oskarżyciel publiczny nie bierze udziału, sąd zawiadamia prokuratora. Nieprzystąpienie przez niego do oskarżenia w terminie 14 dni od doręczenia zawiadomienia powoduje umorzenie postępowania. Postanowienie o umorzeniu postępowania może wydać także referendarz sądowy.

Istniejące wersje czasowe art. 58
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.04.08
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 58. § 1. Śmierć oskarżyciela posiłkowego nie tamuje biegu postępowania; osoby najbliższe lub osoby pozostające na jego utrzymaniu mogą przystąpić do postępowania w charakterze oskarżyciela posiłkowego w każdym stadium postępowania.

§ 2. W razie śmierci oskarżyciela posiłkowego, który samodzielnie popierał oskarżenie, stosuje się odpowiednio art. 61.

Rozdział 6

Oskarżyciel prywatny

Art. 59. § 1. Pokrzywdzony może jako oskarżyciel prywatny wnosić i popierać oskarżenie o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego.

§ 2. Inny pokrzywdzony tym samym czynem może aż do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej przyłączyć się do toczącego się postępowania.

Istniejące wersje czasowe art. 60
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 60. § 1. W sprawach o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego prokurator wszczyna postępowanie albo wstępuje do postępowania już wszczętego, jeżeli wymaga tego interes społeczny.

§ 2. Postępowanie toczy się wówczas z urzędu, a pokrzywdzony, który przedtem wniósł oskarżenie prywatne, korzysta z praw oskarżyciela posiłkowego; do pokrzywdzonego, który przedtem nie wniósł oskarżenia prywatnego, stosuje się art. 54, 55 § 3 i art. 58.

§ 3. Jeżeli prokurator, który wstąpił do postępowania, odstąpił potem od oskarżenia, pokrzywdzony powraca w dalszym postępowaniu do praw oskarżyciela prywatnego.

§ 4. Pokrzywdzony, który nie wniósł oskarżenia, może w terminie zawitym 14 dni od daty powiadomienia go o odstąpieniu prokuratora od oskarżenia złożyć akt oskarżenia lub oświadczenie, że podtrzymuje oskarżenie jako prywatne, a jeżeli takiego oświadczenia nie złoży, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie.

Istniejące wersje czasowe art. 60a
2015.04.08
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 60a. Oskarżycielowi prywatnemu, który nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim, orzeczenie podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie doręcza się wraz z tłumaczeniem; za zgodą oskarżyciela prywatnego można poprzestać na ogłoszeniu przetłumaczonego orzeczenia kończącego postępowanie, jeżeli nie podlega ono zaskarżeniu.

Istniejące wersje czasowe art. 61
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.04.08
zmieniony przez
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 61. § 1. W razie śmierci oskarżyciela prywatnego postępowanie zawiesza się, a osoby najbliższe lub osoby pozostające na utrzymaniu zmarłego mogą wstąpić w jego prawa. Postanowienie o zawieszeniu postępowania może wydać także referendarz sądowy.

§ 2. Jeżeli w terminie zawitym 3 miesięcy od dnia śmierci oskarżyciela prywatnego osoba uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie.

Istniejące wersje czasowe rozdziału 7
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Rozdział 7

 (uchylony)

Istniejące wersje czasowe art. 62
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 62. (uchylony)

Istniejące wersje czasowe art. 63
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 63. (uchylony)

Istniejące wersje czasowe art. 64
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 64. (uchylony)

Istniejące wersje czasowe art. 65
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 65. (uchylony)

Istniejące wersje czasowe art. 66
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 66. (uchylony)

Istniejące wersje czasowe art. 67
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 67. (uchylony)

Istniejące wersje czasowe art. 68
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 68. (uchylony)

Istniejące wersje czasowe art. 69
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 69. (uchylony)

Istniejące wersje czasowe art. 69a
2009.07.01
dodany przez
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 69a. (uchylony)

Istniejące wersje czasowe art. 70
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 70. (uchylony)

Rozdział 8

Oskarżony

Istniejące wersje czasowe art. 71
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 71. § 1. Za podejrzanego uważa się osobę, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego.

§ 2. Za oskarżonego uważa się osobę, przeciwko której wniesiono oskarżenie do sądu, a także osobę, co do której prokurator złożył wniosek wskazany w art. 335 § 1 lub wniosek o warunkowe umorzenie postępowania.

§ 3. Jeżeli kodeks niniejszy używa w znaczeniu ogólnym określenia "oskarżony", odpowiednie przepisy mają zastosowanie także do podejrzanego.

Istniejące wersje czasowe art. 72
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2013.11.09
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 72. § 1. Oskarżony ma prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada w wystarczającym stopniu językiem polskim.

§ 2. Tłumacza należy wezwać do czynności z udziałem oskarżonego, o którym mowa w § 1. Na wniosek oskarżonego lub jego obrońcy tłumacza należy wezwać również w celu porozumienia się oskarżonego z obrońcą w związku z czynnością, do udziału w której oskarżony jest uprawniony.

§ 3. Oskarżonemu, o którym mowa w § 1, postanowienie o przedstawieniu, uzupełnieniu lub zmianie zarzutów, akt oskarżenia oraz orzeczenie podlegające zaskarżeniu lub kończące postępowanie doręcza się wraz z tłumaczeniem; za zgodą oskarżonego można poprzestać na ogłoszeniu przetłumaczonego orzeczenia kończącego postępowanie, jeżeli nie podlega ono zaskarżeniu.

Istniejące wersje czasowe art. 73
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2013.11.20
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 73. § 1. Oskarżony tymczasowo aresztowany może porozumiewać się ze swym obrońcą podczas nieobecności innych osób oraz korespondencyjnie.

§ 2. W postępowaniu przygotowawczym prokurator, udzielając zezwolenia na porozumiewanie się, może zastrzec w szczególnie uzasadnionych wypadkach, jeżeli wymaga tego dobro postępowania przygotowawczego, że będzie przy tym obecny sam lub osoba przez niego upoważniona.

§ 3. Jeżeli wymaga tego dobro postępowania przygotowawczego, prokurator, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, może również zastrzec kontrolę korespondencji podejrzanego z obrońcą.

§ 4. Zastrzeżenia, o których mowa w § 2 i 3, nie mogą być utrzymywane ani dokonane po upływie 14 dni od dnia tymczasowego aresztowania podejrzanego.

Istniejące wersje czasowe art. 74
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2013.11.09
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 74. § 1. Oskarżony nie ma obowiązku dowodzenia swej niewinności ani obowiązku dostarczania dowodów na swoją niekorzyść.

§ 2. Oskarżony jest jednak obowiązany poddać się:

    1) oględzinom zewnętrznym ciała oraz innym badaniom niepołączonym z naruszeniem integralności ciała; wolno także w szczególności od oskarżonego pobrać odciski, fotografować go oraz okazać w celach rozpoznawczych innym osobom;

    2) badaniom psychologicznym i psychiatrycznym oraz badaniom połączonym z dokonaniem zabiegów na jego ciele, z wyjątkiem chirurgicznych, pod warunkiem że dokonywane są przez uprawnionego do tego pracownika służby zdrowia z zachowaniem wskazań wiedzy lekarskiej i nie zagrażają zdrowiu oskarżonego, jeżeli przeprowadzenie tych badań jest nieodzowne; w szczególności oskarżony jest obowiązany przy zachowaniu tych warunków poddać się pobraniu krwi, włosów lub wydzielin organizmu, z zastrzeżeniem pkt 3;

    3) pobraniu przez funkcjonariusza Policji wymazu ze śluzówki policzków, jeżeli jest to nieodzowne i nie zachodzi obawa, że zagrażałoby to zdrowiu oskarżonego lub innych osób.

§ 3. W stosunku do osoby podejrzanej można dokonać badań lub czynności, o których mowa w § 2 pkt 1, a także, przy zachowaniu wymagań określonych w § 2 pkt 2 lub 3, pobrać krew, włosy, wymaz ze śluzówki policzków lub inne wydzieliny organizmu.

§ 3a. Oskarżonego lub osobę podejrzaną wzywa się do poddania się obowiązkom wynikającym z § 2 i 3. W razie odmowy poddania się tym obowiązkom oskarżonego lub osobę podejrzaną można zatrzymać i przymusowo doprowadzić, a także stosować wobec nich siłę fizyczną lub środki techniczne służące obezwładnieniu, w zakresie niezbędnym do wykonania danej czynności.

§ 4. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i sposób poddawania oskarżonego oraz osoby podejrzanej badaniom, a także wykonywania z ich udziałem czynności, o których mowa w § 2 pkt 1 i 3 oraz § 3, mając na uwadze, aby gromadzenie, utrwalanie i analiza materiału dowodowego były dokonywane zgodnie z aktualną wiedzą w zakresie kryminalistyki i medycyny sądowej.

Istniejące wersje czasowe art. 75
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 75. § 1. Oskarżony jest obowiązany zawiadamiać organ prowadzący postępowanie o każdej zmianie miejsca swojego zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni, w tym także z powodu pozbawienia wolności w innej sprawie, jak również o każdej zmianie danych umożliwiających kontaktowanie się, wskazanych w art. 213 § 1, o których wie, że są znane organowi prowadzącemu postępowanie. Oskarżony jest obowiązany ponadto stawić się na każde wezwanie w toku postępowania karnego. O powyższych obowiązkach należy oskarżonego uprzedzić przy pierwszym przesłuchaniu.

§ 2. W razie nieusprawiedliwionego niestawiennictwa oskarżonego można zatrzymać go i sprowadzić przymusowo.

§ 3. Przepisy art. 246 stosuje się odpowiednio. Zażalenie na postanowienie sądu rozpoznaje ten sam sąd w składzie trzech sędziów.

Art. 76. Jeżeli oskarżony jest nieletni lub ubezwłasnowolniony, jego przedstawiciel ustawowy lub osoba, pod której pieczą oskarżony pozostaje, może podejmować na jego korzyść wszelkie czynności procesowe, a przede wszystkim wnosić środki zaskarżenia, składać wnioski oraz ustanowić obrońcę.

Art. 77. Oskarżony może mieć jednocześnie nie więcej niż trzech obrońców.

Istniejące wersje czasowe art. 78
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2015.09.17
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 78. § 1. Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby mu wyznaczono obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

§ 1a. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio, jeżeli oskarżony żąda wyznaczenia obrońcy z urzędu w celu dokonania określonej czynności procesowej.

§ 2. Sąd może cofnąć wyznaczenie obrońcy, jeżeli okaże się, że nie istnieją okoliczności, na podstawie których go wyznaczono. Na postanowienie o cofnięciu wyznaczenia obrońcy przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu tego sądu.

Istniejące wersje czasowe art. 79
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 79. § 1. W postępowaniu karnym oskarżony musi mieć obrońcę, jeżeli:

    1) nie ukończył 18 lat;

    2) jest głuchy, niemy lub niewidomy;

    3) zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy jego zdolność rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem nie była w czasie popełnienia tego czynu wyłączona lub w znacznym stopniu ograniczona;

    4) zachodzi uzasadniona wątpliwość, czy stan jego zdrowia psychicznego pozwala na udział w postępowaniu lub prowadzenie obrony w sposób samodzielny oraz rozsądny.

§ 2. Oskarżony musi mieć obrońcę również wtedy, gdy sąd uzna to za niezbędne ze względu na inne okoliczności utrudniające obronę.

§ 3. W wypadkach, o których mowa w § 1 i 2, udział obrońcy jest obowiązkowy w rozprawie oraz w tych posiedzeniach, w których obowiązkowy jest udział oskarżonego.

§ 4. Uznając za uzasadnioną opinię biegłych lekarzy psychiatrów, że czyn oskarżonego nie został popełniony w warunkach wyłączenia lub znacznego ograniczenia zdolności rozpoznania znaczenia czynu lub kierowania swoim postępowaniem i że stan zdrowia psychicznego oskarżonego pozwala na udział w postępowaniu i prowadzenie obrony w sposób samodzielny i rozsądny, sąd orzeka, że udział obrońcy nie jest obowiązkowy. Prezes sądu albo sąd zwalnia wówczas obrońcę z jego obowiązków, chyba że zachodzą inne okoliczności przemawiające za tym, aby oskarżony miał obrońcę wyznaczonego z urzędu.

Istniejące wersje czasowe art. 80
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 80. Oskarżony musi mieć obrońcę w postępowaniu przed sądem okręgowym, jeżeli zarzucono mu zbrodnię. W takim wypadku udział obrońcy w rozprawie głównej jest obowiązkowy.

Istniejące wersje czasowe art. 80a
2015.07.01
dodany przez
2015.09.17
zmieniony przez
2016.04.15
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 80a. (uchylony)

Istniejące wersje czasowe art. 81
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2015.09.17
zmieniony przez
2016.04.15
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 81. § 1. Jeżeli w sytuacji określonej w art. 78 § 1 lub 1a, art. 79 § 1 i 2 oraz art. 80 oskarżony nie ma obrońcy z wyboru, prezes lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania sprawy wyznacza mu obrońcę z urzędu.

§ 1a. Na zarządzenie prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy przysługuje zażalenie do sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a na postanowienie sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy - zażalenie do innego równorzędnego składu tego sądu.

§ 1b. Ponowny wniosek o wyznaczenie obrońcy, oparty na tych samych okolicznościach, pozostawia się bez rozpoznania.

§ 2. Na uzasadniony wniosek oskarżonego lub jego obrońcy prezes lub referendarz sądowy sądu właściwego do rozpoznania sprawy może wyznaczyć nowego obrońcę w miejsce dotychczasowego.

Istniejące wersje czasowe art. 81a
2015.07.01
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 81a. § 1. Obrońca z urzędu wyznaczany jest z listy obrońców.

§ 2. Wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu prezes sądu, sąd lub referendarz sądowy rozpoznaje niezwłocznie.

§ 3. Jeżeli okoliczności wskazują na konieczność natychmiastowego podjęcia obrony, prezes sądu, sąd lub referendarz sądowy, w sposób wskazany w art. 137, powiadamia oskarżonego oraz obrońcę o wyznaczeniu obrońcy z urzędu.

§ 4. Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia:

    1) sposób zapewnienia oskarżonemu korzystania z pomocy obrońcy z urzędu, w tym sposób ustalania listy obrońców udzielających pomocy prawnej z urzędu oraz sposób wyznaczania obrońcy udzielającego pomocy prawnej z urzędu,

    2) tryb i sposób przekazywania do sądu wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu oraz szczegółowy tryb rozpoznawania takiego wniosku

- mając na uwadze konieczność zapewnienia prawidłowego toku postępowania oraz prawidłowej realizacji prawa do obrony.

Rozdział 9

Obrońcy i pełnomocnicy

Istniejące wersje czasowe art. 82
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 82. Obrońcą może być jedynie osoba uprawniona do obrony według przepisów o ustroju adwokatury lub ustawy o radcach prawnych.

Art. 83. § 1. Obrońcę ustanawia oskarżony; do czasu ustanowienia obrońcy przez oskarżonego pozbawionego wolności, obrońcę może ustanowić inna osoba, o czym niezwłocznie zawiadamia się oskarżonego.

§ 2. Upoważnienie do obrony może być udzielone na piśmie albo przez oświadczenie do protokołu organu prowadzącego postępowanie karne.

Istniejące wersje czasowe art. 84
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 84. § 1. Ustanowienie obrońcy lub wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń.

§ 2. Wyznaczenie obrońcy z urzędu nakłada na niego obowiązek podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania. Jeżeli jednak czynności należy dokonać poza siedzibą lub miejscem zamieszkania obrońcy z urzędu, prezes sądu, przed którym ma być dokonana czynność, lub referendarz sądowy tego sądu, a w postępowaniu przygotowawczym prezes sądu rejonowego miejsca czynności lub referendarz sądowy tego sądu, na uzasadniony wniosek dotychczasowego obrońcy może wyznaczyć do dokonania tej czynności innego obrońcę spośród miejscowych adwokatów lub radców prawnych.

§ 3. Obrońca wyznaczony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, w postępowaniu o uchylenie wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania lub w postępowaniu o wznowienie postępowania powinien sporządzić i podpisać kasację, skargę od wyroku sądu odwoławczego uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania lub wniosek o wznowienie postępowania albo poinformować na piśmie sąd, że nie stwierdził podstaw do wniesienia kasacji, skargi lub wniosku o wznowienie postępowania. Jeżeli kasacja, skarga lub wniosek zostaną wniesione, obrońca ten jest uprawniony do udziału w toczącym się postępowaniu.

Art. 85. § 1. Obrońca może bronić kilku oskarżonych, jeżeli ich interesy nie pozostają w sprzeczności.

§ 2. Stwierdzając sprzeczność sąd wydaje postanowienie, zakreślając oskarżonym termin do ustanowienia innych obrońców. W wypadku obrony z urzędu sąd wyznacza innego obrońcę. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

§ 3. W postępowaniu przygotowawczym uprawnienia sądu określone w § 2 przysługują prezesowi sądu właściwego do rozpoznania sprawy.

Art. 86. § 1. Obrońca może przedsiębrać czynności procesowe jedynie na korzyść oskarżonego.

§ 2. Udział obrońcy w postępowaniu nie wyłącza osobistego działania w nim oskarżonego.

Art. 87. § 1. Strona inna niż oskarżony może ustanowić pełnomocnika.

§ 2. Osoba niebędąca stroną może ustanowić pełnomocnika, jeżeli wymagają tego jej interesy w toczącym się postępowaniu.

§ 3. Sąd, a w postępowaniu przygotowawczym prokurator, może odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu pełnomocnika, o którym mowa w § 2, jeżeli uzna, że nie wymaga tego obrona interesów osoby niebędącej stroną.

Istniejące wersje czasowe art. 87a
2015.07.01
dodany przez
2015.09.17
zmieniony przez
2016.04.15
uchylony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 87a. (uchylony)

Istniejące wersje czasowe art. 88
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2010.06.08
zmieniony przez
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.01.01
zmieniony przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 88. 1. Pełnomocnikiem może być adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Do pełnomocnika stosuje się odpowiednio art. 77, art. 78, art. 81a § 1-3, art. 83, art. 84, art. 86 § 2 oraz przepisy wydane na podstawie art. 81a § 4.

2. Na zasadach określonych w odrębnej ustawie czynności zastępstwa wykonuje Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 89. W kwestiach dotyczących pełnomocnika, a nieunormowanych przez przepisy niniejszego kodeksu, stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym.

Rozdział 10

Przedstawiciel społeczny

Istniejące wersje czasowe art. 90
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.08.05
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 90. § 1. W postępowaniu sądowym udział w postępowaniu może zgłosić organizacja społeczna, jeżeli zachodzi potrzeba ochrony interesu społecznego lub interesu indywidualnego, objętego zadaniami statutowymi tej organizacji, w szczególności ochrony wolności i praw człowieka.

§ 2. W zgłoszeniu organizacja społeczna wskazuje interes społeczny lub indywidualny, objęty zadaniami statutowymi tej organizacji, oraz przedstawiciela, który ma reprezentować tę organizację. Do zgłoszenia dołącza się odpis statutu lub innego dokumentu regulującego działalność tej organizacji. Przedstawiciel organizacji społecznej przedkłada sądowi pisemne upoważnienie.

§ 3. Sąd dopuszcza przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w sprawie, jeżeli przynajmniej jedna ze stron wyrazi na to zgodę. Strona może w każdym czasie cofnąć wyrażoną zgodę. W wypadku braku zgody choćby jednej ze stron na występowanie w sprawie przedstawiciela organizacji społecznej sąd wyłącza tego przedstawiciela od udziału w sprawie, chyba że jego udział leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

§ 4. Sąd dopuszcza przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w sprawie pomimo braku zgody stron, jeżeli leży to w interesie wymiaru sprawiedliwości.

§ 5. Sąd odmawia dopuszczenia przedstawiciela organizacji społecznej do występowania w sprawie, jeżeli stwierdzi, że wskazany w zgłoszeniu interes społeczny lub indywidualny nie jest objęty zadaniami statutowymi tej organizacji lub nie jest związany z rozpoznawaną sprawą.

§ 6. Sąd może ograniczyć liczbę przedstawicieli organizacji społecznych występujących w sprawie, jeżeli jest to konieczne dla zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania. Sąd wzywa wówczas oskarżyciela i oskarżonego do wskazania nie więcej niż dwóch przedstawicieli organizacji społecznych, którzy będą mogli występować w sprawie. Jeżeli w sprawie występuje więcej niż jeden oskarżony lub więcej niż jeden oskarżyciel, każdy z nich może wskazać jednego przedstawiciela. Niewskazanie przedstawiciela uznaje się za cofnięcie zgody na jego występowanie w sprawie. Niezależnie od stanowisk stron sąd może postanowić o dalszym udziale poszczególnych przedstawicieli organizacji społecznych, jeżeli ich udział leży w interesie wymiaru sprawiedliwości.

Art. 91. Dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowym przedstawiciel organizacji społecznej może uczestniczyć w rozprawie, wypowiadać się i składać oświadczenia na piśmie.

Istniejące wersje czasowe rozdziału 10a
2017.04.27
dodany przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Rozdział 10a

 Podmiot zobowiązany

Istniejące wersje czasowe art. 91a
2017.04.27
dodany przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 91a. § 1. Jeżeli w związku z popełnieniem czynu zabronionego osoba fizyczna, prawna albo jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają zdolność prawną, uzyskała korzyść majątkową lub świadczenie określone w art. 405-407, art. 410 i art. 412 Kodeksu cywilnego od Skarbu Państwa, jednostki samorządowej, państwowej lub samorządowej jednostki organizacyjnej, podmiotu, dla którego organ samorządu jest organem założycielskim, lub spółki prawa handlowego z większościowym udziałem Skarbu Państwa lub jednostki samorządowej, na wniosek prokuratora sąd, stosując przepisy prawa cywilnego, zobowiązuje tę osobę lub jednostkę do zwrotu korzyści albo jej równowartości uprawnionemu podmiotowi lub orzeka przepadek świadczenia albo jego równowartości na rzecz Skarbu Państwa.

§ 2. Podmiot zobowiązany określony w § 1 jest przesłuchiwany w postępowaniu karnym w charakterze świadka. W przypadku podmiotu innego niż osoba fizyczna przesłuchuje się osobę lub osoby uprawnione do działania w jego imieniu.

§ 3. Osoba, o której mowa w § 2, może odmówić zeznań.

§ 4. Przepisy art. 72, art. 75, art. 87 § 1, art. 89, art. 156 § 1 zdanie pierwsze oraz art. 167 stosuje się odpowiednio. Osoba, o której mowa w § 2, może zadawać pytania osobie przesłuchiwanej oraz zabrać głos końcowy przed obrońcą oskarżonego i oskarżonym.

Istniejące wersje czasowe rozdziału 10b
2017.04.27
dodany przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Rozdział 10b

 Właściciel przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem

Istniejące wersje czasowe art. 91b
2017.04.27
dodany przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 91b. Właścicielowi przedsiębiorstwa zagrożonego przepadkiem, o którym mowa w art. 44a § 2 Kodeksu karnego, przysługują prawa strony w zakresie czynności procesowych odnoszących się do tego środka.

Dział IV

Czynności procesowe

Rozdział 11

Orzeczenia, zarządzenia i polecenia

Art. 92. Podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnionych w postępowaniu, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Art. 93. § 1. Jeżeli ustawa nie wymaga wydania wyroku, sąd wydaje postanowienie.

§ 2. W kwestiach niewymagających postanowienia prezes sądu, przewodniczący wydziału, przewodniczący składu orzekającego albo upoważniony sędzia wydają zarządzenia.

§ 3. W postępowaniu przygotowawczym postanowienia i zarządzenia wydaje prokurator oraz inny uprawniony organ, a sąd - w wypadkach przewidzianych w ustawie.

§ 4. W wypadkach określonych w ustawie sąd oraz prokurator wydają polecenia Policji lub innym organom.

Istniejące wersje czasowe art. 93a
2015.07.01
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 93a. § 1. W wypadkach określonych w ustawie referendarz sądowy może wydawać postanowienia lub zarządzenia.

§ 2. Polecenia, które zgodnie z ustawą wydaje sąd, może wydawać także referendarz sądowy.

§ 3. Od postanowień i zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego może być wniesiony sprzeciw. Sprzeciw przysługuje stronom, a także osobie, której postanowienie bezpośrednio dotyczy, chyba że ustawa stanowi inaczej. W razie wniesienia sprzeciwu postanowienie lub zarządzenie traci moc.

§ 4. Prezes sądu odmawia przyjęcia sprzeciwu, jeżeli został wniesiony po terminie lub przez osobę nieuprawnioną.

Art. 94. § 1. Postanowienie powinno zawierać:

    1) oznaczenie organu oraz osoby lub osób, wydających postanowienie;

    2) datę wydania postanowienia;

    3) wskazanie sprawy oraz kwestii, której postanowienie dotyczy;

    4) rozstrzygnięcie z podaniem podstawy prawnej;

    5) uzasadnienie, chyba że ustawa zwalnia od tego wymagania.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do zarządzeń.

Istniejące wersje czasowe art. 95
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 95. § 1. Sąd orzeka na rozprawie w wypadkach wskazanych w ustawie, a w innych - na posiedzeniu. Orzeczenia wydawane na posiedzeniu mogą zapadać również na rozprawie.

§ 2. Referendarz sądowy wydaje postanowienia na posiedzeniu.

Istniejące wersje czasowe art. 95a
2015.07.01
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 95a. § 1. W sprawach wskazanych w art. 2a § 1 i 2 Kodeksu wykroczeń orzeka na posiedzeniu sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji.

§ 2. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

Istniejące wersje czasowe art. 95b
2015.07.01
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 95b. § 1. Posiedzenie odbywa się z wyłączeniem jawności, chyba że ustawa stanowi inaczej albo prezes sądu lub sąd zarządzi inaczej.

§ 2. Jawne są posiedzenia, o których mowa w art. 339 § 3 pkt 1, 2 i 5, art. 340, art. 341, art. 343 § 5, art. 343a, art. 603, art. 607l § 1, art. 607s § 3, art. 611c § 4 i art. 611ti § 1.

§ 3. Do posiedzeń, które odbywają się jawnie, przepisy rozdziału 42 stosuje się odpowiednio.

Istniejące wersje czasowe art. 96
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 96. § 1. Strony oraz osoby niebędące stronami, jeżeli ma to znaczenie dla ochrony ich praw lub interesów, mają prawo wziąć udział w posiedzeniu wówczas, gdy ustawa tak stanowi, chyba że ich udział jest obowiązkowy. Przepis art. 451 stosuje się odpowiednio.

§ 2. W pozostałych wypadkach mają one prawo wziąć udział w posiedzeniu, jeżeli się stawią, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Istniejące wersje czasowe art. 97
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 97. Jeżeli zachodzi potrzeba sprawdzenia okoliczności faktycznych przed wydaniem orzeczenia na posiedzeniu, sąd dokonuje tego sam albo w tym celu wyznacza sędziego ze składu orzekającego bądź zwraca się o wykonanie określonych czynności do sądu miejscowo właściwego. Jeżeli czynność nie wymaga przeprowadzenia dowodu, może ją wykonać także referendarz sądowy.

Art. 98. § 1. Uzasadnienie postanowienia sporządza się na piśmie wraz z samym postanowieniem.

§ 2. W sprawie zawiłej lub z innych ważnych przyczyn można odroczyć sporządzenie uzasadnienia postanowienia na czas do 7 dni.

§ 3. Nie wymaga uzasadnienia dopuszczenie dowodu, jak również uwzględnienie wniosku, któremu inna strona nie sprzeciwiła się, chyba że orzeczenie podlega zaskarżeniu.

Art. 99. § 1. Tryb i formę uzasadnienia wyroku określają przepisy szczególne.

§ 2. Zarządzenie wymaga pisemnego uzasadnienia, jeżeli podlega zaskarżeniu.

Istniejące wersje czasowe art. 100
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 100. § 1. Orzeczenie lub zarządzenie wydane na rozprawie lub posiedzeniu, o którym mowa w art. 95b § 2, ogłasza się ustnie.

§ 2. Orzeczenie lub zarządzenie wydane na innym posiedzeniu ogłasza się ustnie, jeżeli bierze w nim udział strona.

§ 3. Wyrok doręcza się podmiotom uprawnionym do wniesienia środka odwoławczego, jeżeli ustawa tak stanowi.

§ 4. Postanowienie albo zarządzenie wydane poza rozprawą, od którego przysługuje środek odwoławczy, doręcza się podmiotom uprawnionym do wniesienia tego środka, a postanowienie kończące postępowanie jego stronom, chyba że byli obecni przy ogłoszeniu postanowienia albo zarządzenia. Stronom doręcza się również postanowienie wraz z uzasadnieniem w wypadku wskazanym w art. 98 § 2.

§ 5. Strony należy powiadomić o treści innych postanowień i zarządzeń wydanych poza rozprawą i posiedzeniem, a także wydanych na posiedzeniu, o którego terminie strona nie była zawiadomiona.

§ 6. Jeżeli ustawa nie zwalnia od równoczesnego sporządzenia uzasadnienia, orzeczenie i zarządzenie doręcza się lub ogłasza wraz z uzasadnieniem. W wypadku określonym w art. 98 § 2 po ogłoszeniu postanowienia podaje się ustnie najważniejsze powody rozstrzygnięcia.

§ 7. Jeżeli sprawę rozpoznano z wyłączeniem jawności ze względu na ważny interes państwa, zamiast uzasadnienia doręcza się zawiadomienie, że uzasadnienie zostało sporządzone.

§ 8. Po ogłoszeniu lub przy doręczeniu orzeczenia i zarządzenia należy pouczyć uczestników postępowania o przysługującym im prawie, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia lub o tym, że orzeczenie lub zarządzenie nie podlega zaskarżeniu.

§ 9. W razie skazania z zastosowaniem art. 60 § 3 lub 4 Kodeksu karnego lub art. 36 § 3 Kodeksu karnego skarbowego po ogłoszeniu lub przy doręczeniu wyroku należy pouczyć oskarżonego o treści art. 434 § 4 oraz art. 443.

Art. 101. (uchylony)

Art. 102. (uchylony)

Art. 103. (uchylony)

Art. 104. (uchylony)

Art. 105. § 1. Oczywiste omyłki pisarskie i rachunkowe oraz w obliczeniu terminów w orzeczeniu lub zarządzeniu albo w ich uzasadnieniu można sprostować w każdym czasie.

§ 2. Sprostowania dokonuje organ, który popełnił omyłkę. Jeżeli postępowanie toczy się przed instancją odwoławczą, może ona z urzędu sprostować orzeczenie pierwszej instancji.

§ 3. Sprostowanie orzeczenia lub jego uzasadnienia następuje w drodze postanowienia, a sprostowanie zarządzenia w drodze zarządzenia.

§ 4. Na postanowienie lub zarządzenie co do sprostowania wydane w pierwszej instancji służy zażalenie.

Istniejące wersje czasowe art. 106
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 106. Przepisy art. 100 § 4-8 stosuje się odpowiednio w postępowaniu przygotowawczym.

Istniejące wersje czasowe art. 107
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
 
 
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 107. § 1. Sąd lub referendarz sądowy nadaje na żądanie osoby uprawnionej klauzulę wykonalności orzeczeniu podlegającemu wykonaniu w drodze egzekucji.

§ 2. Orzeczenia nakładające obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz nawiązkę orzeczoną na rzecz pokrzywdzonego uważa się za orzeczenia co do roszczeń majątkowych, jeżeli nadają się do egzekucji w myśl przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

§ 3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio do obowiązku wynikającego z ugody zawartej przed sądem lub referendarzem sądowym, a także ugody zawartej w postępowaniu mediacyjnym.

§ 4. Sąd lub referendarz sądowy odmawia nadania klauzuli wykonalności ugodzie zawartej przed mediatorem, w całości lub w części, jeżeli ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.

Rozdział 12

Narada i głosowanie

Art. 108. § 1. Przebieg narady i głosowania nad orzeczeniem jest tajny, a zwolnienie od zachowania w tym względzie tajemnicy nie jest dopuszczalne.

§ 2. Podczas narady i głosowania oprócz członków składu orzekającego może być obecny jedynie protokolant, chyba że przewodniczący uzna jego obecność za zbędną.

Art. 109. § 1. Naradą i głosowaniem kieruje przewodniczący, a jeżeli co do porządku i sposobu narady oraz głosowania podniesione zostaną wątpliwości, rozstrzyga je skład orzekający.

§ 2. Po naradzie przewodniczący zbiera głosy poczynając od najmłodszego, najpierw od ławników według ich wieku, następnie od sędziów według ich starszeństwa służbowego, a sam głosuje ostatni. Sprawozdawca, jeżeli nie jest przewodniczącym, głosuje pierwszy.

Istniejące wersje czasowe art. 110
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 110. Narada i głosowanie nad wyrokiem odbywają się osobno co do winy i kwalifikacji prawnej czynu, co do kary, co do środków karnych, co do przepadku, co do środków kompensacyjnych oraz co do pozostałych kwestii.

Art. 111. § 1. Orzeczenia zapadają większością głosów.

§ 2. Jeżeli zdania tak się podzielą, że żadne z nich nie uzyska większości, zdanie najmniej korzystne dla oskarżonego przyłącza się do zdania najbardziej doń zbliżonego, aż do uzyskania większości.

Art. 112. Sędzia, który głosował przeciwko uznaniu oskarżonego za winnego, może wstrzymać się od głosowania nad dalszymi kwestiami; wówczas głos tego sędziego przyłącza się do zdania najprzychylniejszego dla oskarżonego.

Art. 113. Orzeczenie podpisują wszyscy członkowie składu orzekającego, nie wyłączając przegłosowanego, chyba że orzeczenie zamieszczono w protokole.

Art. 114. § 1. Przy składaniu podpisu członek składu orzekającego ma prawo zaznaczyć na orzeczeniu swoje zdanie odrębne podając, w jakiej części i w jakim kierunku kwestionuje orzeczenie.

§ 2. Zdanie odrębne może dotyczyć również samego uzasadnienia orzeczenia; wówczas zdanie to zaznacza się przy podpisywaniu uzasadnienia.

§ 3. Jeżeli ustawa nie wymaga sporządzenia uzasadnienia wraz z wydaniem orzeczenia, w razie zgłoszenia zdania odrębnego, uzasadnienie należy sporządzić z urzędu w terminie 7 dni od wydania orzeczenia, a składający zdanie odrębne dołącza w ciągu następnych 7 dni jego uzasadnienie; obowiązek ten nie dotyczy ławnika.

Art. 115. § 1. Uzasadnienie orzeczenia podpisują osoby, które orzeczenie wydały, nie wyłączając osoby przegłosowanej.

§ 2. W sprawach rozpoznawanych w składzie sędziego i dwóch ławników uzasadnienie podpisuje tylko przewodniczący, chyba że zgłoszono zdanie odrębne. W sprawach rozpoznawanych w składzie dwóch sędziów i trzech ławników uzasadnienie podpisują obaj sędziowie, chyba że zgłoszono zdanie odrębne.

§ 3. Jeżeli nie można uzyskać podpisu przewodniczącego lub innego członka składu orzekającego, jeden z podpisujących czyni o tym wzmiankę na uzasadnieniu z zaznaczeniem przyczyny tego faktu.

Rozdział 13

Porządek czynności procesowych

Istniejące wersje czasowe art. 116
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 116. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, strony i inni uprawnieni do wzięcia udziału w czynności procesowej mogą składać wnioski i inne oświadczenia na piśmie albo ustnie do protokołu.

Art. 117. § 1. Uprawnionego do wzięcia udziału w czynności procesowej zawiadamia się o jej czasie i miejscu, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2. Czynności nie przeprowadza się, jeżeli osoba uprawniona nie stawiła się, a brak dowodu, że została o niej powiadomiona, oraz jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że niestawiennictwo wynikło z powodu przeszkód żywiołowych lub innych wyjątkowych przyczyn, a także wtedy, gdy osoba ta usprawiedliwiła należycie niestawiennictwo i wnosi o nieprzeprowadzanie czynności bez jej obecności, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 2a. Usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby oskarżonych, świadków, obrońców, pełnomocników i innych uczestników postępowania, których obecność była obowiązkowa lub którzy wnosili o dopuszczenie do czynności, będąc uprawnionymi do wzięcia w niej udziału, wymaga przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie organu prowadzącego postępowanie, wystawionego przez lekarza sądowego.

§ 3. W razie niestawiennictwa strony, obrońcy lub pełnomocnika, których stawiennictwo jest obowiązkowe, czynności procesowej nie przeprowadza się, chyba że ustawa stanowi inaczej.

§ 4. (uchylony)

§ 5. Przepisu § 2a nie stosuje się do osób pozbawionych wolności, których zasady usprawiedliwiania niestawiennictwa regulują odrębne przepisy.

Istniejące wersje czasowe art. 117a
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 117a. § 1. Jeżeli strona ma więcej niż jednego obrońcę lub pełnomocnika, czynność procesową można przeprowadzić w wypadku stawiennictwa przynajmniej jednego z nich, chyba że strona wyrazi zgodę na przeprowadzenie czynności bez udziału obrońcy lub pełnomocnika, których udział nie jest obowiązkowy.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do pełnomocnika osoby niebędącej stroną, o której mowa w art. 87 § 2.

Art. 118. § 1. Znaczenie czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia.

§ 2. Niewłaściwe oznaczenie czynności procesowej, a zwłaszcza środka zaskarżenia, nie pozbawia czynności znaczenia prawnego.

§ 3. Pismo w sprawie należącej do właściwości sądu, prokuratora, Policji lub innego organu dochodzenia, skierowane do niewłaściwego organu, przekazuje się właściwemu organowi.

Art. 119. § 1. Pismo procesowe powinno zawierać:

    1) oznaczenie organu, do którego jest skierowane, oraz sprawy, której dotyczy;

    2) oznaczenie oraz adres wnoszącego pismo;

    3) treść wniosku lub oświadczenia, w miarę potrzeby z uzasadnieniem;

    4) datę i podpis składającego pismo.

§ 2. Za osobę, która nie może się podpisać, pismo podpisuje osoba przez nią upoważniona, ze wskazaniem przyczyny złożenia swego podpisu.

Istniejące wersje czasowe art. 120
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 120. § 1. Jeżeli pismo nie odpowiada wymaganiom formalnym, przewidzianym w art. 119 lub w przepisach szczególnych, a brak jest tego rodzaju, że pismo nie może otrzymać biegu, albo brak polega na niezłożeniu należytych opłat lub upoważnienia do podjęcia czynności procesowej, wzywa się osobę, od której pismo pochodzi, do usunięcia braku w terminie 7 dni.

§ 2. W razie uzupełnienia braku w terminie, pismo wywołuje skutki od dnia jego wniesienia. W razie nieuzupełnienia braku w terminie, pismo uznaje się za bezskuteczne, o czym należy pouczyć przy doręczeniu wezwania.

§ 3. W postępowaniu przed sądem zarządzenia w sprawach, o których mowa w § 1 i 2, może wydać także referendarz sądowy.

Art. 121. Jeżeli osoba uczestnicząca w czynności procesowej odmawia podpisu lub nie może go złożyć, organ dokonujący czynności zaznacza przyczynę braku podpisu.

Rozdział 14

Terminy

Art. 122. § 1. Czynność procesowa dokonana po upływie terminu zawitego jest bezskuteczna.

§ 2. Zawite są terminy do wnoszenia środków zaskarżenia oraz inne, które ustawa za zawite uznaje.

Art. 123. § 1. Do biegu terminu nie wlicza się dnia, od którego liczy się dany termin.

§ 2. Jeżeli termin jest oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach, koniec terminu przypada na ten dzień tygodnia lub miesiąca, który odpowiada początkowi terminu; jeżeli w danym miesiącu nie ma takiego dnia, koniec terminu przypada na ostatni dzień tego miesiąca.

§ 3. Jeżeli koniec terminu przypada na dzień uznany przez ustawę za dzień wolny od pracy, czynność można wykonać następnego dnia.

Istniejące wersje czasowe art. 124
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2013.01.01
zmieniony przez
2013.11.09
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.01.01
zmieniony przez
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 124. Termin jest zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej, w polskim urzędzie konsularnym lub złożone przez żołnierza, z wyjątkiem żołnierza pełniącego terytorialną służbę wojskową dyspozycyjnie, w dowództwie jednostki wojskowej albo przez osobę pozbawioną wolności w administracji odpowiedniego zakładu, a przez członka załogi polskiego statku morskiego - kapitanowi statku.

Art. 125. Pismo omyłkowo wniesione przed upływem terminu do niewłaściwego sądu, prokuratora, organu Policji albo innego organu postępowania przygotowawczego uważa się za wniesione z zachowaniem terminu.

Art. 126. § 1. Jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana; to samo stosuje się do osób niebędących stronami.

§ 2. W kwestii przywrócenia terminu orzeka postanowieniem organ, przed którym należało dokonać czynności.

§ 3. Na odmowę przywrócenia terminu przysługuje zażalenie.

Art. 127. Wniosek o przywrócenie terminu nie wstrzymuje wykonania orzeczenia, jednakże organ, do którego wniosek złożono, lub organ powołany do rozpoznania środka zaskarżenia może wstrzymać wykonanie orzeczenia; odmowa wstrzymania nie wymaga uzasadnienia.

Istniejące wersje czasowe art. 127a
2015.07.01
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 127a. § 1. Jeżeli warunkiem skuteczności czynności procesowej jest jej dokonanie przez obrońcę lub pełnomocnika, termin do jej dokonania ulega zawieszeniu dla strony postępowania na czas rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy prawnej w tym zakresie.

§ 2. W wypadku wyznaczenia obrońcy lub pełnomocnika z urzędu termin do dokonania czynności przez wyznaczonego przedstawiciela procesowego rozpoczyna bieg od daty doręczenia mu postanowienia lub zarządzenia o tym wyznaczeniu.

Istniejące wersje czasowe art. 127b
2015.07.01
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 127b. Jeżeli czas trwania środków przymusu jest określony w tygodniach, miesiącach lub latach, przyjmuje się, że tydzień liczy się za dni 7, miesiąc za dni 30, a rok za dni 365.

Istniejące wersje czasowe art. 127c
2015.07.01
dodany przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 127c. Za dzień trwania środka przymusu skutkującego pozbawieniem wolności przyjmuje się okres 24 godzin liczony od chwili rzeczywistego pozbawienia wolności.

Rozdział 15

Doręczenia

Art. 128. § 1. Orzeczenia i zarządzenia doręcza się w uwierzytelnionych odpisach, jeżeli ustawa nakazuje ich doręczenie.

§ 2. Wszelkie pisma przeznaczone dla uczestników postępowania doręcza się w taki sposób, by treść ich nie była udostępniona osobom niepowołanym.

Art. 129. § 1. W wezwaniu należy oznaczyć organ wysyłający oraz podać, w jakiej sprawie, w jakim charakterze, miejscu i czasie ma się stawić adresat i czy jego stawiennictwo jest obowiązkowe, a także uprzedzić o skutkach niestawiennictwa.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do zawiadomień.

§ 3. Jeżeli od dnia doręczenia pisma biegnie termin wykonania czynności procesowej, należy pouczyć o tym adresata.

Art. 130. Pisma doręcza się za pokwitowaniem odbioru. Odbierający potwierdza odbiór swym czytelnym podpisem zawierającym imię i nazwisko na zwrotnym pokwitowaniu, na którym doręczający potwierdza swym podpisem sposób doręczenia.

Istniejące wersje czasowe art. 131
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2013.01.01
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 131. § 1. Wezwania, zawiadomienia oraz inne pisma, od których daty doręczenia biegną terminy, doręcza się przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481) albo pracownika organu wysyłającego, a w razie niezbędnej konieczności przez Policję.

§ 2. Jeżeli w sprawie ustalono tylu pokrzywdzonych, że ich indywidualne zawiadomienie o przysługujących im uprawnieniach spowodowałoby poważne utrudnienie w prowadzeniu postępowania, zawiadamia się ich poprzez ogłoszenie w prasie, radiu lub telewizji.

§ 3. Jeżeli istnieje obowiązek doręczenia postanowienia, przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Należy jednak zawsze doręczyć je temu pokrzywdzonemu, który w zawitym terminie 7 dni od dnia ogłoszenia o to się zwróci.

Istniejące wersje czasowe art. 132
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2015.07.01
zmieniony przez
2016.04.15
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 132. § 1. Pismo doręcza się adresatowi osobiście.

§ 2. W razie chwilowej nieobecności adresata w jego mieszkaniu pismo doręcza się dorosłemu domownikowi. W razie nieobecności domownika pismo doręcza się administracji domu, dozorcy domu lub sołtysowi, jeżeli podejmą się oddać pismo adresatowi. Przepis art. 133 § 2 stosuje się odpowiednio.

§ 3. Pismo może być także doręczone za pośrednictwem telefaksu lub poczty elektronicznej. W takim wypadku dowodem doręczenia jest potwierdzenie transmisji danych.

§ 4. Przepisów § 2 i 3 oraz art. 133 § 3 nie stosuje się do doręczenia oskarżonemu zawiadomienia o pierwszym terminie rozprawy głównej, terminie posiedzenia, o którym mowa w art. 341 § 1, art. 343 § 5, art. 343a i art. 420 § 1, oraz doręczenia wyroku, o którym mowa w art. 500 § 1.

Istniejące wersje czasowe art. 133
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2009.01.01
2013.01.01
zmieniony przez
2015.07.01
zmieniony przez
2016.08.05
zmieniony przez
2016.10.24 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1749
2017.10.12 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2017 r. poz. 1904
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 133. § 1. Jeżeli doręczenia nie można dokonać w sposób wskazany w art. 132, pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe pozostawia się w najbliższej placówce pocztowej tego operatora pocztowego, a przesłane w inny sposób w najbliższej jednostce Policji albo we właściwym urzędzie gminy.

§ 2. O pozostawieniu pisma w myśl § 1 doręczający umieszcza zawiadomienie w skrzynce do doręczania korespondencji bądź na drzwiach mieszkania adresata lub w innym widocznym miejscu ze wskazaniem, gdzie i kiedy pismo pozostawiono oraz że należy je odebrać w ciągu 7 dni; w razie bezskutecznego upływu tego terminu, należy czynność zawiadomienia powtórzyć jeden raz. W razie dokonania tych czynności pismo uznaje się za doręczone.

§ 2a. Pismo pozostawione w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, adresowane do obrońcy albo pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, może zostać odebrane także przez osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa pocztowego do odbioru przesyłek pocztowych w rozumieniu tej ustawy.

§ 3. Pismo można również pozostawić osobie upoważnionej do odbioru korespondencji w miejscu stałego zatrudnienia adresata.

Istniejące wersje czasowe art. 134