Kliknij ten link, aby przejść do panelu logowania.
Teraz do wszystkich płatnych Serwisów internetowych
Wydawnictwa Podatkowego GOFIN loguj się w jednym
miejscu.


Po zalogowaniu znajdziesz menu z linkiem do swojego
konta abonenta i dodatkowych opcji.

Jak szukać?»

Ujednolicone przepisy prawne - www.przepisy.gofin.pl
Aktualnie jesteś: Ujednolicone przepisy prawne (strona główna) » Kodeksy »  Ustawa z dnia 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Ustawa z dnia 17.11.1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
 uwzględniający ww. zmiany
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
art. 3, art. 5, art. 6, art. 8, art. 17, art. 34, art. 54, tytuł III, art. 61, art. 62, art. 63, art. 633, art. 64, art. 65, art. 67, art. 89, art. 125, art. 127, art. 1301, art. 139, art. 153, art. 158, art. 174, art. 180, art. 1821, art. 1832, art. 18315, art. Art. 1872, art. 207, art. 210, art. 212, art. 217, art. 244, art. 269, art. 301, art. 327, art. 343, art. 344, art. 357, art. 369, art. 3941, art. 3942, art. 3982, art. 39822, art. 462, art. 474, dział IVa, art. 47929a, dział IVb, art. 47937, art. 47938, dział IVc, dział IVd, dział IVe, art. 491, art. 493, art. 495, art. 502, art. 503, art. 5055, art. 50518, art. 50519, art. 546, art. 548, art. 600, art. 738, art. 743, art. 7431, art. 746, art. 7524, art. 7531, art. 755, art. 7561, art. 7562, art. 762, art. 764, art. 767, art. 7673, art. 7673a, art. 7681, art. 773, art. 7732, art. 776, art. 777, art. 782, art. 783, art. 7861, art. 791, art. 801, art. 807, art. 808, art. 812, art. 816, art. 8211, art. 863, art. 8641, art. 8671, art. 8672, art. 884, art. 886, art. 8891, art. 8931, art. 9041, art. 908, art. 9116, art. 9117, art. 913, art. 916, art. 9202, art. 9211, art. 924, art. 929, art. 930, art. 937, art. 945, art. 948, art. 950, art. 962, art. 969, art. 985, art. 999, art. 1002, art. 10131, art. 1018, art. 1019, art. 1026, art. 10501, art. 10511, art. 1052, art. 1053, art. 1055, art. 106415, art. 106419, art. 1099, art. 1214,
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 Dz. U. z 2014 r. poz. 101
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
art. 9, art. 50, art. 51, art. 52, art. 68, art. 89, art. 125, art. 126, art. 128, art. 129, art. 130, art. 1305, art. 1311, art. 132, art. 133, art. 140, art. 142, art. 1481, art. 1491, art. 151, art. 158, art. 1621, art. 165, art. 177, art. 235, art. 2431, art. 244, art. 245, art. 250, art. 254, art. 308, art. 3191, art. 324, art. 328, art. 331, art. 332, art. 3531, art. 3971, art. 39822, art. 39823, art. 472, art. 4971, art. 5056, art. 50513a, art. 50519a, art. 50529, art. 50530, art. 50531, art. 50532, art. 50535, art. 50536, art. 50537, art. 50538, art. 50539, art. 5091, art. 5981, art. 624, art. 6691, art. 6791, art. 6792, art. 759, art. 7492, art. 760, art. 767, art. 7673, art. 7673a, art. 768, art. 770, art. 7701, art. 773, art. 7732, art. 7733, art. 774, art. 775, art. 781, art. 782, art. 783, art. 7941, art. 7942, art. 795, art. 7952a, art. 7955, art. 797, art. 7971, art. 7981, art. 799, art. 801, art. 8011, art. 8012, art. 8041, art. 823, art. 824, art. 827, art. 840, art. 843, art. 847, art. 855, art. 864, art. 8662, art. 867, art. 8671, art. 8673, art. 868, art. 871, art. 872, art. 8821, art. 889, art. 8891, art. 890, art. 891, art. 8911, art. 892, art. 8931, art. 8932, art. 8932a, art. 8934, art. 896, art. 9022, art. 910, art. 9118, art. 9202, art. 947, art. 948, art. 967, art. 968, art. 972, art. 985, art. 986, art. 1024, art. 1027, art. 1035, art. 1037, art. 1040, art. 10401, art. 1064, art. 1081, art. 1086, art. 115323,
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 Dz. U. z 2018 r. poz. 155
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
Wyświetl wersje poprzedzające
 Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 
 zmieniony przez
zmiany w:
Wyświetl wcześniejsze wersje
2019.01.11 - bieżąca
 zmieniony przez
zmiany w:
Wyświetl późniejsze wersje
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:
 
 zmieniony przez
zmiany w:
 zmieniony przez
zmiany w:

Uwaga od redakcji:
Zmiany, które wchodzą w życie w wybranej wersji czasowej - zaznaczono kolorem

Dział II

Postępowanie przed sądami pierwszej instancji

Rozdział 1

Mediacja i postępowanie pojednawcze

Oddział 1

Mediacja

Art. 1831. § 1. Mediacja jest dobrowolna.

§ 2. Mediację prowadzi się na podstawie umowy o mediację albo postanowienia sądu kierującego strony do mediacji. Umowa może być zawarta także przez wyrażenie przez stronę zgody na mediację, gdy druga strona złożyła wniosek, o którym mowa w art. 1836 § 1.

§ 3. W umowie o mediację strony określają w szczególności przedmiot mediacji, osobę mediatora albo sposób wyboru mediatora.

§ 4. Mediację prowadzi się przed wszczęciem postępowania, a za zgodą stron także w toku sprawy.

Istniejące wersje czasowe art. 1832
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2012.05.03
zmieniony przez
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.01.01
zmieniony przez
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 1832. § 1. Mediatorem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych, korzystająca w pełni z praw publicznych.

§ 2. Mediatorem nie może być sędzia. Nie dotyczy to sędziów w stanie spoczynku.

§ 3. Organizacje pozarządowe w zakresie swoich zadań statutowych oraz uczelnie mogą prowadzić listy mediatorów oraz tworzyć ośrodki mediacyjne. Wpis na listę wymaga wyrażonej na piśmie zgody mediatora. Informację o listach mediatorów oraz ośrodkach mediacyjnych przekazuje się prezesowi sądu okręgowego.

§ 31. Ilekroć w dalszych przepisach niniejszego kodeksu jest mowa o mediatorze, należy przez to rozumieć także stałego mediatora, chyba że przepisy niniejszego kodeksu stanowią inaczej.

§ 4. Stały mediator może odmówić prowadzenia mediacji tylko z ważnych powodów, o których jest obowiązany niezwłocznie powiadomić strony, a jeżeli strony do mediacji skierował sąd - również sąd.

Istniejące wersje czasowe art. 1833
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.01.01
zmieniony przez
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 1833. § 1. Mediator powinien zachować bezstronność przy prowadzeniu mediacji.

§ 2. Mediator niezwłocznie ujawnia stronom okoliczności, które mogłyby wzbudzić wątpliwości co do jego bezstronności.

Istniejące wersje czasowe art. 1833a
2016.01.01
dodany przez
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 1833a. Mediator prowadzi mediację, wykorzystując różne metody zmierzające do polubownego rozwiązania sporu, w tym poprzez wspieranie stron w formułowaniu przez nie propozycji ugodowych, lub na zgodny wniosek stron może wskazać sposoby rozwiązania sporu, które nie są dla stron wiążące.

Istniejące wersje czasowe art. 1834
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.01.01
zmieniony przez
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 1834. § 1. Postępowanie mediacyjne nie jest jawne.

§ 2. Mediator, strony i inne osoby biorące udział w postępowaniu mediacyjnym są obowiązane zachować w tajemnicy fakty, o których dowiedziały się w związku z prowadzeniem mediacji. Strony mogą zwolnić mediatora i inne osoby biorące udział w postępowaniu mediacyjnym z tego obowiązku.

§ 3. Bezskuteczne jest powoływanie się w toku postępowania przed sądem lub sądem polubownym na propozycje ugodowe, propozycje wzajemnych ustępstw lub inne oświadczenia składane w postępowaniu mediacyjnym.

Art. 1835. Mediator ma prawo do wynagrodzenia i zwrotu wydatków związanych z przeprowadzeniem mediacji, chyba że wyraził zgodę na prowadzenie mediacji bez wynagrodzenia. Wynagrodzenie i zwrot wydatków obciążają strony.

Istniejące wersje czasowe art. 1836
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.01.01
zmieniony przez
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 1836. § 1. Wszczęcie mediacji przez stronę następuje z chwilą doręczenia mediatorowi wniosku o przeprowadzenie mediacji, z dołączonym dowodem doręczenia jego odpisu drugiej stronie.

§ 2. Mimo doręczenia wniosku, o którym mowa w § 1, mediacja nie zostaje wszczęta, jeżeli:

    1) stały mediator, w terminie tygodnia od dnia doręczenia mu wniosku o przeprowadzenie mediacji, odmówił przeprowadzenia mediacji;

    2) strony zawarły umowę o mediację, w której wskazano jako mediatora osobę niebędącą stałym mediatorem, a osoba ta, w terminie tygodnia od dnia doręczenia jej wniosku o przeprowadzenie mediacji, odmówiła przeprowadzenia mediacji;

    3) strony zawarły umowę o mediację bez wskazania mediatora i osoba, do której strona zwróciła się o przeprowadzenie mediacji, w terminie tygodnia od dnia doręczenia jej wniosku o przeprowadzenie mediacji, nie wyraziła zgody na przeprowadzenie mediacji albo druga strona w terminie tygodnia nie wyraziła zgody na osobę mediatora;

    4) strony nie zawarły umowy o mediację, a druga strona nie wyraziła zgody na mediację.

§ 3. Jeżeli w przypadkach, o których mowa w § 2 pkt 1-3, strona wytoczy powództwo o roszczenie, które było objęte wnioskiem o przeprowadzenie mediacji, w terminie trzech miesięcy od dnia:

    1) w którym mediator lub druga strona złożyli oświadczenie powodujące, że mediacja nie została wszczęta albo

    2) następnego po upływie tygodnia od dnia doręczenia wniosku o przeprowadzenie mediacji, gdy mediator lub druga strona nie złożyli oświadczenia, o którym mowa w pkt 1

- w odniesieniu do tego roszczenia zostają zachowane skutki przewidziane dla wszczęcia mediacji.

Art. 1837. Wniosek o przeprowadzenie mediacji zawiera oznaczenie stron, dokładnie określone żądanie, przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie, podpis strony oraz wymienienie załączników. Jeżeli strony zawarły umowę o mediację na piśmie, do wniosku dołącza się odpis tej umowy.

Istniejące wersje czasowe art. 1838
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2010.04.19
zmieniony przez
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.01.01
zmieniony przez
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 1838. § 1. Sąd może skierować strony do mediacji na każdym etapie postępowania.

§ 2. Postanowienie kierujące strony do mediacji może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Mediacji nie prowadzi się, jeżeli strona w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia lub doręczenia jej postanowienia kierującego strony do mediacji nie wyraziła zgody na mediację.

§ 3. Przepisu § 1 nie stosuje się w sprawach rozpoznawanych w postępowaniach upominawczym oraz nakazowym, chyba że doszło do skutecznego wniesienia zarzutów.

§ 4. Przewodniczący może wezwać strony do udziału w spotkaniu informacyjnym dotyczącym polubownych metod rozwiązywania sporów, w szczególności mediacji. Spotkanie informacyjne może prowadzić sędzia, referendarz sądowy, urzędnik sądowy, asystent sędziego lub stały mediator.

§ 5. Przed pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę przewodniczący dokonuje oceny, czy skierować strony do mediacji. W tym celu przewodniczący, jeżeli zachodzi potrzeba wysłuchania stron, może wezwać je do osobistego stawiennictwa na posiedzeniu niejawnym.

§ 6. Jeżeli strona bez uzasadnienia nie stawi się na spotkanie informacyjne lub posiedzenie niejawne, sąd może obciążyć ją kosztami nakazanego stawiennictwa poniesionymi przez stronę przeciwną.

Istniejące wersje czasowe art. 1839
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.01.01
zmieniony przez
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 1839. § 1. Jeżeli strony nie dokonały wyboru osoby mediatora, sąd, kierując strony do mediacji, wyznacza mediatora mającego odpowiednią wiedzę i umiejętności w zakresie prowadzenia mediacji w sprawach danego rodzaju, biorąc pod uwagę w pierwszej kolejności stałych mediatorów.

§ 2. Mediator ma prawo do zapoznania się z aktami sprawy, chyba że strona w terminie tygodnia od dnia ogłoszenia lub doręczenia postanowienia kierującego strony do mediacji nie wyrazi zgody na zapoznanie się mediatora z aktami.

§ 3. Po skierowaniu stron do mediacji, przewodniczący niezwłocznie przekazuje mediatorowi dane kontaktowe stron oraz ich pełnomocników, w szczególności numery telefonów i adresy poczty elektronicznej, o ile je posiadają.

Istniejące wersje czasowe art. 18310
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.01.01
zmieniony przez
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 18310. § 1. Kierując strony do mediacji, sąd wyznacza czas jej trwania na okres do trzech miesięcy. Na zgodny wniosek stron lub z innych ważnych powodów termin na przeprowadzenie mediacji może zostać przedłużony, jeżeli będzie to sprzyjać ugodowemu załatwieniu sprawy. Czasu trwania mediacji nie wlicza się do czasu trwania postępowania sądowego.

§ 2. Przewodniczący wyznacza rozprawę po upływie terminu, o którym mowa w § 1, a przed jego upływem, jeżeli choć jedna ze stron oświadczy, że nie wyraża zgody na mediację.

Art. 18311. Mediator niezwłocznie ustala termin i miejsce posiedzenia mediacyjnego. Wyznaczenie posiedzenia mediacyjnego nie jest wymagane, jeżeli strony zgodzą się na przeprowadzenie mediacji bez posiedzenia mediacyjnego.

Istniejące wersje czasowe art. 18312
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2011.11.17
zmieniony przez
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 18312. § 1. Z przebiegu mediacji sporządza się protokół, w którym oznacza się miejsce i czas przeprowadzenia mediacji, a także imię, nazwisko (nazwę) i adresy stron, imię i nazwisko oraz adres mediatora, a ponadto wynik mediacji. Protokół podpisuje mediator.

§ 2. Jeżeli strony zawarły ugodę przed mediatorem, ugodę zamieszcza się w protokole albo załącza się do niego. Strony podpisują ugodę. Niemożność podpisania ugody mediator stwierdza w protokole.

§ 21. Przez podpisanie ugody strony wyrażają zgodę na wystąpienie do sądu z wnioskiem o jej zatwierdzenie, o czym mediator informuje strony.

§ 3. Mediator doręcza stronom odpis protokołu.

Istniejące wersje czasowe art. 18313
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.01.01
zmieniony przez
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 18313. § 1. W przypadku gdy strona, po zawarciu ugody, w ramach mediacji prowadzonej na podstawie umowy o mediację, wystąpi do sądu z wnioskiem o zatwierdzenie ugody mediator składa protokół w sądzie, który byłby właściwy do rozpoznania sprawy według właściwości ogólnej lub wyłącznej.

§ 2. W razie skierowania przez sąd sprawy do mediacji mediator składa protokół w sądzie rozpoznającym sprawę.

Art. 18314. § 1. Jeżeli zawarto ugodę przed mediatorem, sąd, o którym mowa w art. 18313, na wniosek strony niezwłocznie przeprowadza postępowanie co do zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem.

§ 2. Jeżeli ugoda podlega wykonaniu w drodze egzekucji, sąd zatwierdza ją przez nadanie jej klauzuli wykonalności; w przeciwnym przypadku sąd zatwierdza ugodę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym.

§ 3. Sąd odmawia nadania klauzuli wykonalności albo zatwierdzenia ugody zawartej przed mediatorem, w całości lub części, jeżeli ugoda jest sprzeczna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa, a także gdy jest niezrozumiała lub zawiera sprzeczności.

Istniejące wersje czasowe art. 18315
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2012.05.03
zmieniony przez
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 18315. § 1. Ugoda zawarta przed mediatorem, po jej zatwierdzeniu przez sąd, ma moc prawną ugody zawartej przed sądem. Ugoda zawarta przed mediatorem, którą zatwierdzono przez nadanie jej klauzuli wykonalności, jest tytułem wykonawczym.

§ 2. Przepis § 1 nie uchybia przepisom o szczególnej formie czynności prawnej.

Oddział 2

Postępowanie pojednawcze

Art. 184. Sprawy cywilne, których charakter na to zezwala, mogą być uregulowane drogą ugody zawartej przed wniesieniem pozwu. Sąd uzna ugodę za niedopuszczalną, jeżeli jej treść jest niezgodna z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.

Istniejące wersje czasowe art. 185
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2014.10.27
zmieniony przez
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 185. § 1. O zawezwanie do próby ugodowej - bez względu na właściwość rzeczową - można zwrócić się do sądu rejonowego ogólnie właściwego dla przeciwnika. W wezwaniu należy oznaczyć zwięźle sprawę.

§ 2. Postępowanie pojednawcze przeprowadza sąd w składzie jednego sędziego.

§ 3. Z posiedzenia sporządza się protokół, a jeżeli doszło do ugody jej osnowę wciąga się do protokołu albo zamieszcza w odrębnym dokumencie stanowiącym część protokołu i stwierdza podpisami stron. Niemożność podpisania ugody sąd stwierdza w protokole.

Art. 186. § 1. Jeżeli wzywający nie stawi się na posiedzenie, sąd na żądanie przeciwnika włoży na niego obowiązek zwrotu kosztów wywołanych próbą ugodową.

§ 2. Jeżeli przeciwnik bez usprawiedliwienia nie stawi się na posiedzenie, sąd na żądanie wzywającego, który wniósł następnie w tej sprawie pozew, uwzględni koszty wywołane próbą ugodową w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Rozdział 2

Pozew

Istniejące wersje czasowe art. 187
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.01.01
zmieniony przez
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.09
zmieniony przez
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 187. § 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać:

    1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna;

    2) przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu;

    3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia.

§ 2. Pozew może zawierać wnioski o zabezpieczenie powództwa, nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i przeprowadzenie rozprawy w nieobecności powoda oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy, a w szczególności wnioski o:

    1) wezwanie na rozprawę wskazanych przez powoda świadków i biegłych;

    2) dokonanie oględzin;

    3) polecenie pozwanemu dostarczenia na rozprawę dokumentu będącego w  jego posiadaniu, a potrzebnego do przeprowadzenia dowodu, lub przedmiotu oględzin;

    4) zażądanie na rozprawę dowodów znajdujących się w sądach, urzędach lub u osób trzecich.

Art. 1871. Jeżeli powód będący usługodawcą lub sprzedawcą dochodzi roszczeń wynikających z umów o:

    1) świadczenie usług pocztowych i telekomunikacyjnych,

    2) przewóz osób i bagażu w komunikacji masowej,

    3) dostarczanie energii elektrycznej, gazu i oleju opałowego,

    4) dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków,

    5) wywóz nieczystości,

    6) dostarczanie energii cieplnej

- jest obowiązany wnieść pozew na urzędowym formularzu.

Istniejące wersje czasowe art. Art. 1872
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2012.05.03
uchylony przez
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 1872. (uchylony)

Art. 188. (uchylony)

Art. 189. Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Istniejące wersje czasowe art. 1891
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2017.03.01
zmieniony przez
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 1891. Uprawnienie, o którym mowa w art. 189, przysługuje również, w toku prowadzonego postępowania, organowi podatkowemu, jeżeli ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa jest niezbędne dla oceny skutków podatkowych.

Art. 190. Można dochodzić przyszłych powtarzających się świadczeń, jeżeli nie sprzeciwia się temu treść łączącego strony stosunku prawnego.

Art. 191. Powód może dochodzić jednym pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samemu pozwanemu, jeżeli nadają się one do tego samego trybu postępowania oraz jeżeli sąd jest właściwy ze względu na ogólną wartość roszczeń, a ponadto - gdy roszczenia są różnego rodzaju - o tyle tylko, o ile dla któregokolwiek z tych roszczeń nie jest przewidziane postępowanie odrębne ani też nie zachodzi niewłaściwość sądu według przepisów o właściwości bez względu na wartość przedmiotu sporu.

Art. 192. Z chwilą doręczenia pozwu:

    1) nie można w toku sprawy wszcząć pomiędzy tymi samymi stronami nowego postępowania o to samo roszczenie;

    2) pozwany może wytoczyć przeciw powodowi powództwo wzajemne;

    3) zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy; nabywca może jednak wejść na miejsce zbywcy za zezwoleniem strony przeciwnej.

Istniejące wersje czasowe art. 193
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2010.04.19
zmieniony przez
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 193. § 1. Zmiana powództwa jest dopuszczalna, jeżeli nie wpływa na właściwość sądu.

§ 2. Jeżeli w myśl przepisu poprzedzającego zmiana nie jest dopuszczalna, a powód zmienia powództwo w ten sposób, że występuje z nowym roszczeniem obok pierwotnego, sąd rozpoznaje nowe roszczenie jako sprawę oddzielną, jeżeli jest dla niej rzeczowo i miejscowo właściwy, w  przeciwnym zaś razie przekazuje sprawę sądowi właściwemu. Gdy jednak zmiana taka następuje w sądzie rejonowym, należy przekazać całe zmienione powództwo sądowi okręgowemu, który dla zmienionego powództwa jest rzeczowo i miejscowo właściwy.

§ 21. Z wyjątkiem spraw o roszczenia alimentacyjne zmiana powództwa może być dokonana jedynie w piśmie procesowym. Przepis art. 187 stosuje się odpowiednio.

§ 3. Jeżeli powód występuje z nowym roszczeniem zamiast lub obok roszczenia pierwotnego, skutki przewidziane w artykule poprzedzającym rozpoczynają się z chwilą, w której roszczenie to powód zgłosił na rozprawie w obecności pozwanego, w innych zaś wypadkach - z chwilą doręczenia pozwanemu pisma zawierającego zmianę i odpowiadającego wymaganiom pozwu.

§ 4. (uchylony)

Art. 194. § 1. Jeżeli okaże się, że powództwo nie zostało wniesione przeciwko osobie, która powinna być w sprawie stroną pozwaną, sąd na wniosek powoda lub pozwanego wezwie tę osobę do wzięcia udziału w sprawie. Osoba wezwana do udziału w sprawie na wniosek pozwanego może domagać się zwrotu kosztów wyłącznie od pozwanego, jeżeli okaże się, że wniosek był bezzasadny.

§ 2. Osoba wezwana do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanego może za zgodą obu stron wstąpić w miejsce pozwanego, który wówczas będzie zwolniony od udziału w sprawie. W razie wyrażenia zgody na zmianę strony pozwanej, pozwany może w terminie dwutygodniowym złożyć sądowi wniosek o przyznanie kosztów od strony powodowej, niezależnie od późniejszego wyniku sprawy.

§ 3. Jeżeli okaże się, że powództwo o to samo roszczenie może być wytoczone przeciwko innym jeszcze osobom, które nie występują w sprawie w charakterze pozwanych, sąd na wniosek powoda może wezwać te osoby do wzięcia udziału w sprawie.

§ 4. (uchylony)

Art. 195. § 1. Jeżeli okaże się, że nie występują w charakterze powodów lub pozwanych wszystkie osoby, których łączny udział w sprawie jest konieczny, sąd wezwie stronę powodową, aby oznaczyła w wyznaczonym terminie osoby niebiorące udziału w taki sposób, by ich wezwanie lub zawiadomienie było możliwe, a w razie potrzeby, aby wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie kuratora.

§ 2. Sąd wezwie osoby niezapozwane do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanych. Osoby, których udział w sprawie w charakterze powodów jest konieczny, sąd zawiadomi o toczącym się procesie. Osoby te mogą w ciągu dwóch tygodni od doręczenia zawiadomienia przystąpić do sprawy w charakterze powodów.

Art. 196. § 1. Jeżeli okaże się, że powództwo zostało wniesione nie przez osobę, która powinna występować w sprawie w charakterze powoda, sąd na wniosek powoda zawiadomi o toczącym się procesie osobę przez niego wskazaną. Osoba ta może w ciągu dwóch tygodni od doręczenia zawiadomienia wstąpić do sprawy w charakterze powoda.

§ 2. Osoba zawiadomiona, która zgłosiła przystąpienie do sprawy w charakterze powoda, może za zgodą obu stron wstąpić na miejsce strony powodowej, która wówczas będzie od udziału w sprawie zwolniona. W razie wyrażenia zgody na zmianę strony powodowej pozwany może w terminie dwutygodniowym złożyć sądowi wniosek o przyznanie dotychczasowych kosztów od osoby, która poprzednio występowała jako powód.

Art. 197. (uchylony)

Art. 198. § 1. Wezwanie do wzięcia udziału w sprawie w charakterze pozwanego, dokonane przez sąd zgodnie z artykułami poprzedzającymi, zastępuje pozwanie. Osobom wezwanym sąd doręczy odpisy pism procesowych i załączników.

§ 2. Skutki prawne, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa, w stosunku do osób zawiadomionych w myśl artykułów poprzedzających następują z chwilą przystąpienia tych osób do sprawy w charakterze powodów.

§ 3. Osoby wezwane do wzięcia udziału w sprawie, a także osoby zawiadomione w myśl artykułów poprzedzających o toczącym się procesie, które w terminie zgłosiły swe przystąpienie do sprawy w charakterze powodów, mogą przy pierwszej czynności procesowej żądać powtórzenia dotychczasowego postępowania w całości lub w części, stosownie do okoliczności sprawy.

§ 4. W stosunku do osób wezwanych do wzięcia udziału w sprawie i osób zawiadomionych, które zgłosiły przystąpienie do sprawy, stosuje się odpowiednio przepisy o współuczestnictwie.

Art. 199. § 1. Sąd odrzuci pozew:

    1) jeżeli droga sądowa jest niedopuszczalna;

    2) jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona;

    3) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli powód nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie;

    4) (uchylony)

§ 2. Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej powoda i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem, uniemożliwiającego jej działanie, sąd odrzuci pozew dopiero wówczas, gdy brak nie będzie uzupełniony zgodnie z przepisami kodeksu.

§ 3. Odrzucenie pozwu może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.

Art. 1991. Sąd nie może odrzucić pozwu z tego powodu, że do rozpoznania sprawy właściwy jest organ administracji publicznej lub sąd administracyjny, jeżeli organ administracji publicznej lub sąd administracyjny uznały się w tej sprawie za niewłaściwe.

Art. 200. § 1. Sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę sądowi właściwemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

§ 2. Sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany postanowieniem o przekazaniu sprawy. Nie dotyczy to wypadku przekazania sprawy sądowi wyższego rzędu. Sąd ten w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekaże sprawę innemu sądowi, który uzna za właściwy, nie wyłączając sądu przekazującego.

§ 3. Czynności dokonane w sądzie niewłaściwym pozostają w mocy.

Art. 201. § 1. Przewodniczący bada, w jakim trybie sprawa powinna być rozpoznana oraz czy podlega rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu odrębnym, i wydaje odpowiednie zarządzenia. W wypadkach przewidzianych w ustawie przewodniczący wyznacza posiedzenie niejawne w celu wydania nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym.

§ 2. Jeżeli sprawę wszczęto lub prowadzono w trybie niewłaściwym, sąd rozpozna ją w trybie właściwym lub przekaże właściwemu sądowi do rozpoznania w takim trybie. W wypadku przekazania stosuje się odpowiednio przepisy § 2 i 3 artykułu poprzedzającego. Każda jednak strona może żądać powtórzenia czynności sądu dokonanych bez jej udziału.

Art. 202. Niewłaściwość sądu dającą się usunąć za pomocą umowy stron sąd bierze pod rozwagę tylko na zarzut pozwanego, zgłoszony i należycie uzasadniony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy. Sąd nie bada z urzędu tej niewłaściwości również przed doręczeniem pozwu. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, okoliczności, które uzasadniają odrzucenie pozwu, jak również niewłaściwy tryb postępowania, brak należytego umocowania pełnomocnika, brak zdolności procesowej pozwanego, brak w składzie jego organów lub niedziałanie jego przedstawiciela ustawowego sąd bierze pod rozwagę z urzędu w każdym stanie sprawy.

Art. 2021. Jeżeli strony przed wszczęciem postępowania sądowego zawarły umowę o mediację, sąd kieruje strony do mediacji na zarzut pozwanego zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy.

Art. 203. § 1. Pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku.

§ 2. Pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Na żądanie pozwanego powód zwraca mu koszty, jeżeli sąd już przedtem nie orzekł prawomocnie o obowiązku ich uiszczenia przez pozwanego.

§ 3. W razie cofnięcia pozwu poza rozprawą przewodniczący odwołuje wyznaczoną rozprawę i o cofnięciu zawiadamia pozwanego, który może w terminie dwutygodniowym złożyć sądowi wniosek o przyznanie kosztów. Gdy skuteczność cofnięcia pozwu zależy od zgody pozwanego, niezłożenie przez niego oświadczenia w tym przedmiocie w powyższym terminie uważa się za wyrażenie zgody.

§ 4. Sąd może uznać za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, zrzeczenie się lub ograniczenie roszczenia tylko wtedy, gdy okoliczności sprawy wskazują, że wymienione czynności są sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierzają do obejścia prawa.

Art. 204. § 1. Powództwo wzajemne jest dopuszczalne, jeżeli roszczenie wzajemne jest w związku z roszczeniem powoda lub nadaje się do potrącenia. Powództwo wzajemne można wytoczyć bądź w odpowiedzi na pozew, bądź oddzielnie, nie później jednak niż na pierwszej rozprawie, albo w  sprzeciwie od wyroku zaocznego.

§ 2. Pozew wzajemny wnosi się do sądu pozwu głównego. Jeżeli jednak pozew wzajemny podlega rozpoznaniu przez sąd okręgowy, a sprawa wszczęta była w sądzie rejonowym, sąd ten przekazuje całą sprawę sądowi właściwemu do rozpoznania powództwa wzajemnego.

§ 3. Przepisy dotyczące pozwu stosuje się odpowiednio do pozwu wzajemnego.

Art. 205. Sąd rejonowy może na wniosek pozwanego, złożony aż do zamknięcia rozprawy, przekazać sprawę sądowi okręgowemu, jeżeli pozwany wytoczył przeciwko powodowi przed tym sądem powództwo wpływające na roszczenie powoda bądź dlatego, że ma z nim związek, bądź dlatego, że roszczenia stron nadają się do potrącenia.

Rozdział 3

Rozprawa

Art. 206. § 1. Termin rozprawy wyznacza przewodniczący. Jednocześnie z wyznaczeniem pierwszej rozprawy zarządza doręczenie pozwu i stosownie do potrzeby wyznacza sędziego sprawozdawcę.

§ 2. Równocześnie z doręczeniem pozwu i wezwania na pierwszą rozprawę poucza się pozwanego o:

    1) czynnościach procesowych, które może lub powinien podjąć, jeśli nie uznaje żądania pozwu w całości lub w części, w szczególności o możliwości lub obowiązku wniesienia odpowiedzi na pozew, w tym o obowiązujących w tym zakresie wymaganiach co do terminu i formy, lub przedstawienia swoich wniosków, twierdzeń i dowodów na rozprawie;

    2) skutkach niepodjęcia takich czynności, w szczególności o możliwości wydania przez sąd wyroku zaocznego i warunkach jego wykonalności oraz obciążenia pozwanego kosztami postępowania;

    3) możliwości ustanowienia przez pozwanego pełnomocnika procesowego i braku obowiązkowego zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego.

Istniejące wersje czasowe art. 207
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2012.05.03
zmieniony przez
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 207. § 1. Pozwany może przed pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę wnieść odpowiedź na pozew.

§ 2. Przewodniczący może zarządzić wniesienie odpowiedzi na pozew w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż dwa tygodnie.

§ 3. Przewodniczący może także przed pierwszym posiedzeniem wyznaczonym na rozprawę zobowiązać strony do złożenia dalszych pism przygotowawczych, oznaczając porządek składania pism, termin, w którym należy je złożyć, i okoliczności, które mają być wyjaśnione. W toku sprawy złożenie pism przygotowawczych następuje tylko wtedy, gdy sąd tak postanowi, chyba że pismo obejmuje wyłącznie wniosek o przeprowadzenie dowodu. Sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym.

§ 4. W wypadkach, o których mowa w § 3, przewodniczący lub sąd mogą wysłuchać strony na posiedzeniu niejawnym.

§ 5. Zarządzając doręczenie pozwu, odpowiedzi na pozew lub złożenie dalszych pism przygotowawczych, przewodniczący albo sąd, jeżeli postanowił o złożeniu pism przygotowawczych w toku sprawy, pouczają strony o treści § 6.

§ 6. Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich w pozwie, odpowiedzi na pozew lub dalszym piśmie przygotowawczym bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności.

§ 7. Odpowiedź na pozew złożona z naruszeniem § 2 podlega zwrotowi; zwrotowi podlega także pismo przygotowawcze złożone z naruszeniem § 3.

Art. 208. § 1. Przewodniczący, stosownie do okoliczności, wyda przed rozprawą na podstawie pozwu i innych pism procesowych zarządzenia mające na celu przygotowanie rozprawy. Przewodniczący może w  szczególności:

    1) wezwać strony do stawienia się na rozprawę osobiście lub przez pełnomocnika;

    2) zażądać na rozprawę od państwowej jednostki organizacyjnej lub jednostki organizacyjnej samorządu terytorialnego znajdujących się u  nich dowodów, jeżeli strona sama dowodów tych otrzymać nie może;

    3) wezwać na rozprawę wskazanych przez stronę świadków;

    4) wezwać na rozprawę osoby powołane zgodnie przez strony na biegłych;

    5) zarządzić przedstawienie dokumentów, przedmiotów oględzin, ksiąg, planów itd.

§ 2. Przewodniczący może ponadto, w razie koniecznej potrzeby, zarządzić oględziny jeszcze przed rozprawą.

Istniejące wersje czasowe art. 2081
2013.07.07
dodany przez
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 2081. Sąd z urzędu ustala numer PESEL pozwanego będącego osobą fizyczną, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania lub posiada go nie mając takiego obowiązku, lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku - numer w innym właściwym rejestrze, ewidencji lub NIP pozwanego niebędącego osobą fizyczną, który nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest on obowiązany do jego posiadania.

Art. 209. Każda ze stron może w piśmie procesowym żądać przeprowadzenia rozprawy w jej nieobecności.

Istniejące wersje czasowe art. 210
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2012.05.03
zmieniony przez
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.01.01
zmieniony przez
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2017.01.01
zmieniony przez
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 210. § 1. Rozprawa odbywa się w ten sposób, że po wywołaniu sprawy strony - najpierw powód, a potem pozwany - zgłaszają ustnie swe żądania i wnioski oraz przedstawiają twierdzenia i dowody na ich poparcie. Strony mogą ponadto wskazywać podstawy prawne swych żądań i wniosków. Na żądanie prokuratora sąd udziela mu głosu w każdym stanie rozprawy; art. 62 nie stosuje się.

§ 2. Każda ze stron obowiązana jest do złożenia oświadczenia co do twierdzeń strony przeciwnej, dotyczących okoliczności faktycznych.

§ 21. Sąd poucza stronę występującą w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego lub radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej o treści art. 162, 207, 217, 229 i 230.

§ 22. Sąd poucza strony o możliwości ugodowego załatwienia sporu, w szczególności w drodze mediacji.

§ 3. Ponadto rozprawa obejmuje, stosownie do okoliczności, postępowanie dowodowe i roztrząsanie jego wyników.

Art. 211. W razie nieobecności strony na rozprawie przewodniczący lub wyznaczony przez niego sędzia sprawozdawca przedstawia jej wnioski, twierdzenia i dowody znajdujące się w aktach sprawy.

Istniejące wersje czasowe art. 212
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2012.05.03
zmieniony przez
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 212. § 1. Sąd na rozprawie przez zadawanie pytań stronom dąży do tego, aby strony przytoczyły lub uzupełniły twierdzenia lub dowody na ich poparcie oraz udzieliły wyjaśnień koniecznych dla zgodnego z prawdą ustalenia podstawy faktycznej dochodzonych przez nie praw lub roszczeń. W ten sam sposób sąd dąży do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, które są sporne.

§ 2. W razie uzasadnionej potrzeby przewodniczący może udzielić stronom niezbędnych pouczeń, a stosownie do okoliczności zwraca uwagę na celowość ustanowienia pełnomocnika procesowego.

Art. 213. § 1. Fakty powszechnie znane sąd bierze pod uwagę nawet bez powołania się na nie przez strony.

§ 2. Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.

Art. 214. § 1. Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość w doręczeniu wezwania albo jeżeli nieobecność strony jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć.

§ 2. Sąd może skazać na grzywnę stronę, jeżeli powołała się w złej wierze na nieprawdziwe okoliczności, które skutkowały odroczeniem rozprawy.

§ 3. Jeżeli nieprawdziwe okoliczności, które skutkowały odroczeniem rozprawy, zostały powołane w złej wierze przez pełnomocnika strony, sąd może go skazać na grzywnę.

Art. 2141. § 1. Usprawiedliwienie niestawiennictwa z powodu choroby stron, ich przedstawicieli ustawowych, pełnomocników, świadków i innych uczestników postępowania, wymaga przedstawienia zaświadczenia potwierdzającego niemożność stawienia się na wezwanie lub zawiadomienie sądu, wystawionego przez lekarza sądowego.

§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się do osób pozbawionych wolności, których usprawiedliwianie niestawiennictwa z powodu choroby regulują odrębne przepisy.

Art. 215. Rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd postanowi wezwać do wzięcia udziału w sprawie lub zawiadomić o toczącym się procesie osoby, które dotychczas w postępowaniu nie występowały w charakterze powodów lub pozwanych.

Art. 216. Sąd może w celu dokładniejszego wyjaśnienia stanu sprawy zarządzić stawienie się stron lub jednej z nich osobiście albo przez pełnomocnika.

Istniejące wersje czasowe art. 2161
2009.06.13
dodany przez
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 2161. § 1. Sąd w sprawach dotyczących osoby małoletniego dziecka wysłucha je, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala. Wysłuchanie odbywa się poza salą posiedzeń sądowych.

§ 2. Sąd stosownie do okoliczności, rozwoju umysłowego, stanu zdrowia i stopnia dojrzałości dziecka uwzględni jego zdanie i rozsądne życzenia.

Istniejące wersje czasowe art. 217
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2012.05.03
zmieniony przez
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 217. § 1. Strona może aż do zamknięcia rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowody na uzasadnienie swoich wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej.

§ 2. Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich we właściwym czasie bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności.

§ 3. Sąd pomija twierdzenia i dowody, jeżeli są powoływane jedynie dla zwłoki lub okoliczności sporne zostały już dostatecznie wyjaśnione.

Art. 218. Sąd może zarządzić oddzielną rozprawę co do pozwu głównego i wzajemnego, jako też co do jednego z kilku roszczeń połączonych w jednym pozwie, bądź to głównym, bądź wzajemnym, albo w stosunku do poszczególnych współuczestników.

Art. 219. Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli są one ze sobą w związku lub mogły być objęte jednym pozwem.

Art. 220. Sąd może ograniczyć rozprawę do poszczególnych zarzutów lub zagadnień wstępnych.

Art. 221. Pozwany nie może odmówić wdania się w spór co do istoty sprawy, chociaż wniósł zarzuty formalne.

Art. 222. Oddalając zarzuty, których uwzględnienie uzasadniałoby odrzucenie pozwu, sąd wyda oddzielne postanowienie i może wstrzymać dalsze rozpoznanie sprawy, aż do uprawomocnienia się tego postanowienia. Oddalenie innych zarzutów formalnych sąd stwierdza w uzasadnieniu orzeczenia kończącego postępowanie, przytaczając powody rozstrzygnięcia.

Istniejące wersje czasowe art. 223
Tekst ujednolicony przez redakcję na dzień:
2008.12.12
2014.01.21 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2014 r. poz. 101
2014.10.27
zmieniony przez
2016.11.09 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2016 r. poz. 1822
2018.01.19 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 155
2018.07.16 Tekst jednolity
ujednolicony przez
Dz. U. z 2018 r. poz. 1360
Pokaż wszystkie w jednym oknie

Art. 223. § 1. Przewodniczący powinien we właściwej chwili skłaniać strony do pojednania, zwłaszcza na pierwszym posiedzeniu, po wstępnym wyjaśnieniu stanowiska stron. Osnowę ugody zawartej przed sądem wciąga się do protokołu rozprawy albo zamieszcza w odrębnym dokumencie stanowiącym część protokołu i stwierdza podpisami stron. Niemożność podpisania ugody sąd stwierdza w protokole.

§ 2. Przepis art. 203 § 4 stosuje się odpowiednio.

Art. 224. § 1. Przewodniczący zamyka rozprawę po przeprowadzeniu dowodów i udzieleniu głosu stronom.

§ 2. Można zamknąć rozprawę również w wypadku, gdy ma być przeprowadzony jeszcze dowód przez sędziego wyznaczonego lub przez sąd wezwany albo gdy ma być przeprowadzony dowód z akt lub wyjaśnień organów administracji publicznej, a rozprawę co do tych dowodów sąd uzna za zbyteczną.

Art. 225. Sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo.

Art. 226. Od zarządzeń przewodniczącego wydanych w toku rozprawy strony mogą odwołać się do sądu.